TAGS-AT E JAVËS

Rajoni dhe Bota 9 Maj 2026, 08:31

Ngushtica e Hormuzit, Irani rrit kontrollin dhe tensionet në Gjirin Persik

Shkruar nga Pamfleti
Ngushtica e Hormuzit, Irani rrit kontrollin dhe tensionet në Gjirin Persik
Hormuzi

Teherani vendos masa të reja mbikëqyrjeje detare pranë ishullit Larak dhe kërkon koordinim të detyrueshëm për anijet tregtare që kalojnë në një nga korridoret më strategjike energjetike në botë

Irani po forcon kontrollin operacional në Ngushticën e Hormuzit, duke vendosur një regjim të ri mbikëqyrjeje detare në një nga rrugët më të rëndësishme për transportin global të naftës dhe gazit.

Sipas udhëzimeve të reja të autoriteteve iraniane, anijet tregtare që kalojnë nëpër Hormuz duhet të koordinohen me strukturat iraniane dhe të ndjekin korridore të përcaktuara pranë ishullit Larak. Masat e reja pritet të ndryshojnë ndjeshëm mënyrën e lëvizjes së trafikut detar në zonë.

Sipas modelit të ri të lundrimit: anijet që hyjnë në Gjirin Persik do të kalojnë në veri të ishullit, pranë bregdetit iranian; ndërsa anijet që dalin do të lëvizin në jug të Larakut.

Në këtë mënyrë, Teherani synon të rrisë kapacitetin e mbikëqyrjes dhe kontrollit mbi trafikun tregtar që kalon nga ngushtica.

Masat raportohet se po zbatohen nga Garda Revolucionare Islamike (IRGC), ndërsa Irani ka përcaktuar edhe zona të kufizuara monitorimi mes korsive detare, duke u larguar nga sistemi ndërkombëtar i navigimit që deri tani mbështetej kryesisht në ujërat e Omanit.

Situata ka krijuar pasiguri në tregjet detare dhe energjetike. Disa kompani shmangin kërkesat për leje kalimi nga autoritetet iraniane, nga frika e sanksioneve amerikane ose përfshirjes në tensionet gjeopolitike.

Deputeti iranian Saeedi deklaroi se rreth 1.500 anije ndodhen në pritje për autorizim daljeje nga rajoni. Kompania e sigurisë detare “Diaplous” raporton se aktiviteti tregtar është kufizuar kryesisht: në anije të vogla mallrash që shërbejnë për Iranin; si edhe në disa mjete të vogla nën flamurin e Indisë dhe Komoreve.

Sipas raportimeve, zona iraniane e kontrollit po prek edhe rajone pranë porteve strategjike të Emirateve të Bashkuara Arabe, përfshirë: Khor Fakkan dhe Fujairah.

Këto porte janë kthyer vitet e fundit në qendra të rëndësishme të transferimit të mallrave dhe furnizimit energjetik, sidomos për të shmangur varësinë nga Ngushtica e Hormuzit.

Në fokus mbetet edhe tubacioni strategjik Habshan–Fujairah, përmes të cilit Emiratet eksportojnë naftë duke anashkaluar ngushticën. Prania më e fortë iraniane në zonë po shton shqetësimet për sigurinë e këtij korridori energjetik.

Sipas NBC News, Arabia Saudite refuzoi t’u lejojë Shteteve të Bashkuara përdorimin e bazave ushtarake dhe hapësirës ajrore saudite për operacionin “Freedom”. Raporti thekson se ky zhvillim ndikoi në pezullimin e operacionit nga Donald Trump.

Analistët vlerësojnë se Riadi po përpiqet të shmangë përfshirjen direkte në një përplasje ushtarake me Iranin, nga frika e sulmeve ndaj infrastrukturës energjetike saudite.

Sipas të dhënave të Signal Ocean, të cituara nga Xclusiv Shipbrokers, në zonën e Ngushticës së Hormuzit dhe Gjirit Persik ndodhen aktualisht: 128 anije transporti mallrash dhe 58 cisterna nafte.

Nga cisternat: 25 janë të kategorisë MR2; 11 MR1; ndërsa pjesa tjetër përfshin VLCC, aframax, suezmax dhe panamax/LR1.

Rreth 40% e tankerëve konsiderohen anije të lidhura me rrjete nën sanksione ndërkombëtare. Për anijet e mallrave të thata, përqindja arrin në rreth 11%.

Ekspertët e tregut paralajmërojnë se situata reale mund të jetë më komplekse, pasi disa anije lëvizin me sistemet AIS të çaktivizuara, duke krijuar kushte të ashtuquajtura të “lundrimit në hije”.

Zhvillimet në Ngushticën e Hormuzit po ndiqen me vëmendje nga qeveritë, kompanitë energjetike dhe industria detare, pasi çdo përshkallëzim i mëtejshëm mund të ndikojë: në çmimet ndërkombëtare të naftës; në zinxhirët globalë të furnizimit, si dhe dhe në sigurinë e transportit tregtar detar.

 

hormuzi irani gjiri persik

Lini një Përgjigje