TAGS-AT E JAVËS

Rajoni dhe Bota 4 Mars 2026, 07:50

Nga një tranzicion i qetë në luftë civile dhe kaos të përgjithshëm; 4 skenarët e SHBA për të ardhmen e Iranit

Shkruar nga Pamfleti

Në skenarin më të keq, programi bërthamor i vendit mund të zhvendoset edhe më thellë në fshehtësi dhe përpjekjet për të zhvilluar armë bërthamore si një mjet parandalimi të përshpejtohen.

Nga një tranzicion i qetë në luftë civile dhe kaos të
Zjarri shpërthen në ajër pasi objekti i naftës Fujairah në Emiratet e Bashkuara Arabe thuhet se u godit nga mbeturinat e një droni iranian të kapur të martën. Fotografia: AP

Sulmi ushtarak i Shteteve të Bashkuara  dhe  Izraelit kundër  Iranit hap një periudhë të re dhe jashtëzakonisht të pasigurt për  rajonin e gjerë të Lindjes së Mesme.

 Sulmi shënjestroi shtyllat kryesore të fuqisë së Republikës Islamike, siç janë programet e saj bërthamore dhe raketore, si dhe Korpusin e Gardës Revolucionare  (IRGC), ndërsa në të njëjtën kohë riktheu në plan të parë mundësinë e zhvillimeve të thella politike brenda vendit. Në të njëjtën kohë, diskutimi rreth mundësisë së ndryshimit të regjimit në Iran është intensifikuar, me palën amerikane që i paraqet zhvillimet si një mundësi të mundshme për popullin iranian për të sfiduar autoritetin e udhëheqjes teokratike që ka sunduar vendin për gati pesë dekada. 4 skenarët për të ardhmen e Iranit. 

The Guardian , në analizën e saj përkatëse, paraqet katër skenarët kryesorë për ditën tjetër në vend. Këta skenarë nuk renditen sipas gjasave të tyre të ndodhjes, por sipas nivelit të stabilitetit që mund të sjellin. 

Një tranzicion i shpejtë politik

Skenari i parë konsiderohet më i dëshirueshëm nga Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli. Në këtë rast, forcat e armatosura iraniane dhe Korpusi i Gardës Revolucionare do të braktisnin rezistencën, ndërsa grupet e ndryshme të opozitës do të bien dakord për krijimin e një qeverie kalimtare. Kjo qeveri mund të formohet nën udhëheqjen e ish-Princit në mërgim Reza Pahlavi , djalit të Shahut të fundit të Iranit. Si pjesë e tranzicionit, do të përgatiteshin zgjedhjet, ndërsa regjimi i ri do t'ia dorëzonte Shteteve të Bashkuara programin bërthamor të mbetur të vendit, duke përfshirë centrifugat dhe rezervat e uraniumit të pasuruar shumë.   

Në të njëjtën kohë, do të braktiste programet e saj të raketave me rreze të gjatë veprimi dhe do të hapte tregun e energjisë së Iranit për kompanitë amerikane.

Pavarësisht faktit se ky është skenari më "paqësor" , analistët e konsiderojnë atë më pak të mundshëm, pasi historia tregon se rënia e regjimeve autoritare rrallë çon drejtpërdrejt në një tranzicion demokratik.

 "Modeli Maduro"

Një skenar i dytë parashikon që regjimi do të mbetet në pushtet , por me një ndryshim të lidershipit dhe lëshime të rëndësishme ndaj Shteteve të Bashkuara, si në Venezuelë. Një udhëheqës i ri, ndoshta më i moderuar, mund të zëvendësojë lidershipin ekzistues dhe të fillojë negociatat me Uashingtonin.

Sipas analizës, Irani mund të bjerë dakord të braktisë programin e tij bërthamor dhe të vendosë kufizime të rrepta për raketat e tij, ndërsa u jep kontrata të rëndësishme energjie kompanive amerikane.

Në këmbim, regjimi do të ruante pushtetin e tij brenda vendit dhe do të vazhdonte të kontrollonte situatën politike.

Regjimi i reziston presionit

Sipas një skenari të tretë , regjimi ekzistues mund t'i rezistojë presionit ushtarak dhe të mbetet në pushtet. Lidershipi mbijetues do të vazhdonte të niste sulme me raketa dhe dronë, ndërsa një udhëheqës i ri fetar i vijës së ashpër mund të merrte pushtetin.

Në skenarin më të keq, programi bërthamor i vendit mund të zhvendoset edhe më thellë në fshehtësi dhe përpjekjet për të zhvilluar armë bërthamore si një mjet parandalimi të përshpejtohen.

Në një zhvillim të tillë, Irani mund të zhvillohet në një shtet shumë të izoluar dhe të militarizuar.

Lufta civile dhe kaosi i përgjithshëm 

Skenari i katërt dhe më i rrezikshëm ka të bëjë me destabilizimin e plotë të vendit. Bombardimet e zgjatura mund ta dobësojnë seriozisht regjimin, duke çuar në dezertime brenda forcave të sigurisë dhe demonstrata masive në rrugët e qyteteve të mëdha. Në të njëjtën kohë, grupet etnike dhe separatiste mund të shfrytëzojnë vakumin e pushtetit, veçanërisht në zonat ku pakicat si kurdët dhe balukët janë aktive. Jostabiliteti mund të përhapet në shumë rajone të vendit, ndërsa forca të ndryshme politike të opozitës do të pretendonin pushtetin. Në një mjedis të tillë, edhe rezervat e uraniumit të pasuruar shumë të Iranit mund të bëhen objekt konflikti midis grupeve ndërluftuese.

 

4 skenarët e shba për të ardhmen e iranit

3 Komente

  1. T
    Tregu Bërthamor

    Izraeli, duke mashtruar Trumpin, e bëri Iranin një vend bërthamor. Së shpejti ata mund të testojnë produktet e para unike dhe t'i kërkojnë Trumpit të blejë "Nuklear Made in Iran". Vende të tjera në rajon do të kenë gjithashtu mundësinë ta bëjnë këtë. Faleminderit Izrael.

    1. T
      Tony.

      Nga te gjitha keto vetem e fundit eshte obsioni fashist Amerikan. Mbani mend 1997 ne Shqiperi cfare ndodhi e inskenimi iu ngarkua vete Shqiptareve kur zullumin e bene nipat e Uncle Sam.

      1. T
        Trimi

        O….PAMFLET…..SHUM..GAZ..I DHE….PRIT NJERE..TE SHOM…PERFUNDIMIN..SE AKOMA SKINI PARE GJE…MUND TE GODAS ATY KU SE MENDONI…E DEMI TE JET KOLOSAL EKONOMIK DHE POLITIK…PER KOMSHINJTE RETH IRANIT…UJKU I PLAGODUR…ESHTE ME I REZIKSHEM..DHE ME AGRESIV….ARABET…POLITIKAN NE FUND….HAROJNE DHE VETEN..EDHE PSE MUND TA DIN SE FATI MUND TE JET…SI..I KADAFIT,SADAMIT…APO DHE I KETIJ KOMEINIT TE FUNDIT…NDAJ DURONI DHE PAK..E PASTAJ RENDNI NE PERKTHIM….SEPSE JEMI PARA NJE KOVIDI…APO NJE TERMETI QE E PRESIM ME ANKTH…DHE STRES TE PA KAPSHEM OPTIKISH..POR FIZIKISH…NA VUAN PER DIT E ME SHUM…CIVID…PO…POR NDISHTA NJE TERMET ME SHUM BALL…ISHALLAH SNDODH ASGJE…POR ?!?!?!?!

        Lini një Përgjigje