
Nesër Franca mban zgjedhjet, proces i cili vjen pasi presidenti Emmanuel Macron shpërndau Parlamentin pas disfatës në zgjedhjet e BE.
Në Francë, politika po zhvillohet me një ritëm të egër. Ky vend i madh, i pasur, me ndikim dhe jetik për stabilitetin e Evropës, po përballet papritur me një moment trazirash.
Ka postera zgjedhor kudo, por ka një fytyrë që duket më shumë se kushdo tjetër-Marine Le Pen. Ajo ka qenë presidente, ka rindërtuar partinë e saj dhe madje ka rimodeluar bisedën e Francës me të djathtën ekstreme. Por tani, më shumë se kurrë, ajo është prag të pushtetit të vërtetë.
Pas zgjedhjeve të së dielës, sondazhet tregojnë se Rassemblement National (RN) e ekstremit të djathtë të saj, do të jetë fituesi.
Një aleancë e krahut të majtë me siguri do të vijë pas saj, ndërsa partia e qendrës së Presidentit Emmanuel Macron pritet të jetë e treta në renditje. Nëse RN do të merrte shumicën e vendeve në Asamblenë Kombëtare, vendi do të transformohet.
Bashkëpunëtori i Le Pen, 28-vjeçari Jordan Bardella, do të vendosej në mënyrë të pashmangshme si kryeministër. Bardella do të donte ligje shumë më të ashpra kundër imigracionit dhe kundër mbështetjes së emigrantëve. Ai gjithashtu do të dëshironte të zbuste disa nga reformat ekonomike të Macron dhe është shumë më skeptik në lidhje me integrimin evropian sesa Macron.
Por si mund të bashkëpunojnë dy politikanë që kanë pikpamje kaq të kundërta në një sërë çështjesh?
Kjo do t’i hapte rrugën jostabilitetit. Dhe kjo do të çonte gjithashtu që zonja Le Pen, edhe një herë, të kandidojë për presidente. Franca ka një sistem votimi me dy raunde.
Rezultatet nga raundi i parë ndikojnë në mënyrën se si njerëzit sillen në të dytën. Një pjesëmarrje më e lartë mund të ndihmojë RN-në, përveç në qytetet e mëdha, ku ndoshta do të ndihmojë kundërshtarët e tyre. Është një mekanizëm jo shumë i thjeshtë, por që bihet dakord se RN, e udhëhequr nga Le Pen, por e përqendruar gjithashtu te z. Bardella, është e destinuar të fitojë më shumë vende se çdo parti tjetër.
Dhe të mendosh që vetëm një muaj më parë asnjë nga këto nuk mund të parashikohej. Sigurisht, të gjithë e dinin se partia e Rilindjes e Presidentit Emmanuel Macron kishte gjasa të mos triumfonte në zgjedhjet e BE.
RN, e fuqizuar nga pakënaqësia me Macron-in dhe retorikën populiste, anti-imigruese, “Franca e para” e zonjës Le Pen dhe të riut Bardella, ishte e sigurt që do të përparonte. Megjithëse të gjithë prisnin që Macron të mos ndërmerrte asnjë veprim, por ndodhi e kundërta. Vetëm pak pasi u shpallën rezultatet, Macron shpërndau Parlamentin dhe shpalli zgjedhje të reja.
Logjika e tij ishte se kombi i tij do të vinte disi në vete dhe do t’i kthente shpinën politikës radikale në përgjithësi, dhe RN-së në veçanti. Dhe dëshmohet se vetëbesimi i tij i tij i hekurt e zhgënjeu.
Pra, çfarë po ndodh? Bëhet fjalë për dy valë të mëdha politike që takohen me njëra-tjetrën. E para ka të bëjë me vetë Macron, popullariteti i të cilit thjesht ka rënë. E dyta ka të bëjë me valën e populizmit që po kalon nëpër shumë vende.
Kur Macron u fut në presidencë shtatë vjet më parë, ai u pa nga shumë njerëz si fillimi i ri që i duhej Francës – një i ri dinamik, vetëm 39 vjeç, i cili do të shkundte kombin dhe do të sillte një ndjenjë dinamizmi dhe lavdie.
Në balotazhin kundër zonjës Le Pen, ai e paraqiti veten si politikani i optimizmit dhe ajo si një figurë e urrejtjes.
Kjo funksionoi, ai fitoi lehtësisht. Fitorja e tij pasuese disa vite më parë ishte më pak dërrmuese, por ende e rehatshme. Por më pas ai humbi kontrollin e parlamentit dhe fuqia e tij u zbeh. U kthyen ankesat e vjetra, se ai është “presidenti për të pasurit”; se ai nuk i kupton problemet e njerëzve normalë; se interesi i tij është të promovojë veten e tij, jo vendin e tij.
Gjatë trazirave të dhunshme në Nanterre vitin e kaluar, qeveria e Macron dukej e pashpresë, ndërsa përpjekjet e tij për të rritur moshën e pensionit shkaktuan zemërim të gjerë.
Rivalët e tij majtas dhe djathtas janë trimëruar.
Pra, ndërsa Macron është përpjekur të tingëllojë i arsyeshëm dhe i butë, ai është përballur me retorikë të ashpër dhe të pafalshme nga e majta dhe nga e djathta, e cila ka gjetur një audiencë gjithnjë e më të madhe.
Macron është ende një djalë i ri sipas standardeve të liderëve politikë globalë, por ndoshta populli i tij tani është lodhur, veçanërisht në një kohë kur kaq shumë hapësirë në arenën politike evropiane po zënë liderët që favorizojnë opinionet e ashpra.
"Sky News" ka analizuar të dhënat e votimit nga e gjithë Franca dhe ka nxjerrë disa lidhje të qarta që ndodhin vazhdimisht.
Në vendet ku papunësia është e lartë, si p.sh. pranë kufirit me Spanjën, ose ku të ardhurat e disponueshme janë të ulëta, si Franca veriperëndimore, RN ka shumë mbështetje. Vetë Le Pen. përfaqëson një nga këto vende në asamble – zonën e 11-të elektorale të Pas-de-Calais.
Udhëheqësit e ekstremit të majtë, si Jean-Luc Melenchon, akuzojnë Presidentin se nuk ka bërë mjaftueshëm për të mbrojtur punëtorët dhe për dëmtimin e strukturës së shoqërisë. Kështu bëjnë edhe Le Pen, Bardella dhe e djathta ekstreme.
Zgjidhjet e tyre janë të ndryshme, me retorikën e z. Melenchon që fokusohet në rritjen e taksave për të drejtat e punëtorëve të pasur dhe më të fortë, ndërsa Le Pen flet për emigracionin dhe proteksionizmin, por mbase specifikat nuk kanë rëndësi.
Pyetjet që ngrihen janë:
Mëse RN nuk merr një shumicë absolute, çfarë do të ndodhë nëse Macron reziton në emërimin e Bardellës si kryeministër?
A mundet Macron, një lider aq krenar, të shkojë ndonjëherë drejt dorëheqjes?/ Sky News
Lini një Përgjigje