FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Të dy delegacionet do të jenë në dhoma të ndara dhe ndërmjetësuesit pakistanezë do të përcjellin mesazhe nga njëra palë te tjetra...
Negociatat historike SHBA-Iran pritet të nisin të shtunën në Islamabad të Pakistanit, i cili tashmë është nën masa drakoniane sigurie. Dialogu midis dy delegacioneve është në vetvete një hap shumë i madh, pasi dyshimi midis Teheranit dhe Uashingtonit është i lartë.
Teherani ka deklaruar se nuk u beson qëllimeve dhe diplomacisë së amerikanëve, pasi dy raundet e mëparshme të negociatave u ndërprenë nga sulmet SHBA-Izrael ndaj Iranit.
Nw kwto kushte, gjëja e parë që duhet të ndërtohet është besimi midis dy palëve dhe në të njëjtën kohë drejt zgjidhjeve diplomatike. Kjo është arsyeja pse çdo marrëveshje e mundshme do të kërkojë dhe do të kërkojë garanci për përmbushjen e kushteve nga të dyja vendet, gjë që mund të jetë e vështirë.
Zëvendëspresidenti J.D. Vance, i cili do të udhëheqë delegacionin amerikan, ka udhwtuar drejt Pakisatanit. Ai shoqërohet nga i dërguari special i Trump, Steve Witkoff, dhe dhëndri i presidentit, Jared Kushner. Dy të fundit morën pjesë gjithashtu në raundin e fundit të negociatave me Iranin që u zhvilluan në Oman pak para fillimit të luftës.
Irani dëshiron J.D. Vance si bashkëbisedues, pasi ai është një nga të paktët bashkëpunëtorë të presidentit amerikan që nuk mbështet operacionet ushtarake jashtë vendit. Sipas raportimeve në shtypin amerikan, zëvendëspresidenti i SHBA-së ishte i vetmi në rrethin e ngushtë të Donald Trump që shprehu hapur mospajtimin e tij me sulmin ushtarak ndaj Iranit.
Pala iraniane do të përfaqësohet nga kryetari i parlamentit iranian, Mohammad Bagher Ghalibaf, i cili ka një rol të përmirësuar pas vrasjes së Ali Larijani, dhe ministri i Jashtëm iranian Abbas Araghchi. Nuk është ende e qartë nëse delegacioni do të përfshijë një përfaqësues të Gardës Revolucionare, të cilat po udhëheqin përgjigjen ushtarake të Iranit ndaj Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit. Megjithatë, Ghalibaf mban lidhje me Gardën Revolucionare, pasi më parë ka shërbyer si komandant në radhët e tyre.
Cili do të jetë formati i bisedimeve?
Formati i këtyre bisedimeve pritet të jetë i njëjtë me atë të ndjekur në negociatat e mëparshme midis SHBA-së dhe Iranit në Oman mbi programin bërthamor iranian. Domethënë, të dy delegacionet do të jenë në dhoma të ndara dhe ndërmjetësuesit pakistanezë do të përcjellin mesazhe nga njëra palë te tjetra.
Kryeministri pakistanez Shehbaz Sharif pritet të kryesojë bisedimet. Ai fillimisht do të zhvillojë takime paraprake të ndara me të dy delegacionet sapo të mbërrijnë në Islamabad, ose sonte ose herët në mëngjes të shtunën.
Gjithashtu i pranishëm do të jetë Zëvendëskryeministri dhe ministri i Jashtëm Ishaq Dar, i cili është përfshirë aktivisht në diplomaci ditët e fundit me qëllim lehtësimin e negociatave thelbësore.
Cilat çështje do të jenë në tryezë?
Qëndrimet e të dy palëve janë mjaft të largëta nga njëra-tjetra dhe mbetet për t’u parë nëse ato mund të “kalojnë në urë”. Dy çështjet e nxehta në tryezë do të jenë programi bërthamor i Iranit dhe hapja e Ngushticës së Hormuzit me qëllim uljen e çmimeve të naftës dhe kufizimin e ndikimit në ekonominë globale.
Pala e Teheranit, bazuar në propozimin me 10 pika të publikuar nga mediat iraniane, dëshiron, ndër të tjera, kontrollin e Ngushticës së Hormuzit, tërheqjen e forcave amerikane nga Lindja e Mesme dhe ndërprerjen e operacioneve ushtarake kundër grupeve të armatosura aleate me Teheranin, siç është Hezbollahu në Liban, si dhe kompensimin për dëmet e shkaktuara nga lufta në infrastrukturën iraniane.
Zyrtarisht, SHBA-të nuk i kanë pranuar kushtet specifike, megjithëse Trump e ka përshkruar planin 10-pikësh si diçka "të realizueshme". Pala amerikane ka deklaruar se ka vendosur si kërkesë negociuese që Irani të dorëzojë të gjitha rezervat e tij të uraniumit të pasuruar. Amerikanët do të kërkojnë gjithashtu hapjen e menjëhershme të Ngushticës së Hormuzit, siç Donald Trump e ka kërkuar prej ditësh. Një mosmarrëveshje e veçantë përqendrohet në Liban.
Në të njëjtën kohë, Uashingtoni mund të ngrejë gjithashtu çështjen e lirimit të amerikanëve të mbajtur në Iran. Sipas një raporti të Washington Post, i cili citon burime të njohura me planet, negociatorët amerikanë do t'i kërkojnë Iranit të lirojë qytetarët e tij të mbajtur në vend gjatë bisedimeve të paqes të nesërme në Pakistan.
Kërkesa për lirimin e amerikanëve mund të vonohet nëse bisedimet midis ekipit të Donald Trump dhe Iranit rezultojnë të vështira, thanë burimet. Duhet theksuar se lirimi ose shkëmbimi i qytetarëve të ndaluar nuk ishte përfshirë në planin 10-pikësh të propozuar nga Irani, të publikuar nga media shtetërore iraniane dhe të refuzuar nga Shtetet e Bashkuara.
Një pikë kyçe ngërçi në negociata pritet të jetë çështja e operacioneve izraelite në Liban. Bombardimet izraelite të së mërkurës në Liban, që vranë më shumë se 300 persona, pothuajse e shkatërruan armëpushimin e brishtë.
Teherani paralajmëroi se do të tërhiqej nga negociatat dhe deklaroi se armëpushimi në Liban ishte përfshirë në kushtet e marrëveshjes së armëpushimit SHBA-Iran. Megjithatë, J.D. Vance, në deklaratat e tij nga Budapesti, u përpoq të ulte tonin, foli për një keqinterpretim të kushteve dhe shpjegoi se Libani nuk ishte përfshirë në marrëveshje.
Sigurisht, dje kryeministri izraelit pranoi të thërriste për bisedime me Libanin në Uashington në fillim të javës së ardhshme, por hodhi poshtë mundësinë e një armëpushimi. Megjithatë, Vance, duke folur në Budapest, deklaroi se kushtet e armëpushimit nuk e mbulojnë Libanin, një qëndrim i miratuar nga Trump dhe Shtëpia e Bardhë.
Megjithatë, kryetari i parlamentit iranian vendosi sot dy kushte të nevojshme për fillimin e negociatave dhe për të cilat u ra dakord në armëpushimin e fundit.
"Dy nga masat që u ra dakord bashkërisht midis palëve nuk janë zbatuar ende: armëpushimi në Liban dhe lirimi i aseteve të ngrira të Iranit para fillimit të negociatave. Këto dy çështje duhet të zgjidhen para se të fillojnë negociatat", tha Mohammad Bagher Ghalibaf në një postim në X.
Masood Khalid, ish-ambasadori i Pakistanit në Kinë, i tha Al Jazeera-s se atmosfera ishte helmuar që para se të fillonin bisedimet. "Bombardimi i pamëshirshëm i Libanit synon të provokojë një skenar në të cilin palët do t'i ngurtësojnë më tej pozicionet e tyre dhe procesi do të shkatërrohet. Në këtë fazë, mund të jemi vetëm optimistë të kujdesshëm, pasi bisedimet me siguri do të jenë të ndërlikuara dhe të vështira dhe mund të duhet të zgjaten përtej afatit 15-ditor", tha ish-ambasadori.
Sahar Khan, një analiste e pavarur me seli në Uashington dhe një bashkëpunëtore jo e përhershme në Institutin për Çështje Globale, theksoi se “mungesa e besimit është pengesa më e madhe. Tani për tani, si Uashingtoni ashtu edhe Teherani po përpiqen të provojnë se kanë ‘fituar’ duke bërë kërkesa ekstreme, por nëse armëpushimi mbahet dhe ata më në fund takohen, ky do të jetë hapi më i rëndësishëm.”
Cili do të jetë roli i J.D. Vance?
Pjesëmarrja e Vance në bisedime është një zhvillim i rëndësishëm. Zyrtarët iranianë janë të kujdesshëm ndaj bashkëpunimit të mëtejshëm me Witkoff dhe Kushner. Ata kujtojnë negociatat e mëparshme me ta në Muscat dhe Gjenevë në shkurt, si dhe faktin se SHBA-të filluan të bombardonin Iranin ndërsa bisedimet ishin ende në zhvillim e sipër. Ata e shohin Vance si më të hapur ndaj mundësisë së përfundimit të konfliktit. Megjithatë, zëvendëspresidenti amerikan sapo ka nisur misionin më të vështirë që ka ndërmarrë që kur filloi detyrat e tij përkrah Presidentit Donald Trump, sipas një analize nga rrjeti britanik BBC.
J.D. Vance përballet me një akt të vështirë balancimi ndërsa negocion një armëpushim të brishtë me Iranin që fillon nesër. Ai duhet të sigurojë një fund përfundimtar të luftës që kënaq Donald Trump, Iranin, Izraelin dhe aleatët e Amerikës.
Zëvendëspresidenti i SHBA-së është nën presion për të arritur kushte që mbështetësit e Trump, të cilët kundërshtojnë ndërhyrjet ushtarake jashtë vendit, do t'i shohin si një fitore.
Në këtë fazë, nuk është e qartë nëse ekziston një “mesatare e artë” që mund të kënaqë të gjitha palët në konflikt, të cilat janë përpjekur ta paraqesin armëpushimin e përkohshëm si një fitore për vendin e tyre. Gjithashtu, nuk është e sigurt nëse një zgjidhje e shpejtë dhe një plan mund të zbatohet për të hapur menjëherë Ngushticën e Hormuzit dhe për të ulur çmimet e naftës.
Tashmë ka raportime se Irani dëshiron të vendosë taksa të larta për anijet cisternë, të cilat do të paguhen në kriptomonedhë për të shmangur konfiskimin e parave për shkak të sanksioneve. Teherani thuhet se pretendon se paratë do të përdoren për të rindërtuar vendin dhe për të riparuar dëmet e shkaktuara gjatë luftës. /Pamfleti/
Lini një Përgjigje