FLASH
Shkruar nga Diplomatico | Pamfleti.net
Skandali që trondit kurorën: A po rrëshqet monarkia britanike drejt krizës së besimit?
Kriza që po përjeton sot kurora britanike nuk është më thjesht një çështje reputacioni, por një provë serioze e qëndrueshmërisë institucionale.
Sondazhet e publikuara së fundmi në mediat britanike, dhe të analizuara nga kompani prestigjoze si Ipsos, tregojnë një rënie të ndjeshme të besimit ndaj familjes mbretërore, në një moment kur opinioni publik është më kritik se kurrë ndaj mënyrës si është menaxhuar çështja e Prince Andrew.
Shifrat janë të forta dhe politikisht domethënëse: shumica dërrmuese e britanikëve kanë një opinion negativ për Andrew dhe një përqindje e lartë mbështet heqjen e tij nga radha e trashëgimisë. Kjo nuk është vetëm një goditje personale për Dukën e Jorkut, por një mesazh i qartë ndaj vetë institucionit.
Në një monarki që mbijeton falë perceptimit të integritetit dhe simbolikës morale, çdo dyshim për mbulim, hezitim apo mungesë transparence përkthehet në erozion afatgjatë.
Reagimi i King Charles III ka qenë i kujdesshëm dhe formal: respektim i procesit ligjor dhe distancim institucional. Por politika moderne e perceptimit publik nuk fal thjesht korrektesë procedurale. Ajo kërkon vendimmarrje të qartë, ndarje të prerë dhe sinjale reforme. Në këtë pikë, shumë britanikë duket se besojnë se reagimi i pallatit ka qenë më tepër defensiv sesa transformues.
Në sfond qëndron Buckingham Palace, simboli i vazhdimësisë shekullore të kurorës. Por simbolika sot sfidohet nga realpolitika. Britania e pas-Brexit, e përballur me polarizim të brendshëm, krizë ekonomike dhe presion mbi rolin global, nuk e sheh më monarkinë si një entitet të paprekshëm. Ajo kërkon llogaridhënie. Dhe kur skandalet lidhen me çështje ndërkombëtare të profilit të lartë, ndikimi kalon kufijtë e ishullit dhe prek imazhin global të Mbretërisë së Bashkuar.
Nga një këndvështrim gjeopolitik, çdo dobësim i figurës së kurorës prek edhe “soft power”-in britanik. Monarkia ka qenë për dekada një instrument i butë ndikimi, një element stabiliteti në marrëdhëniet me Commonwealth-in dhe partnerët strategjikë. Nëse perceptimi publik brenda vendit lëkundet, edhe pesha simbolike jashtë vendit zbehet.
Megjithatë, historia britanike ka treguar se institucioni i kurorës ka një aftësi të jashtëzakonshme për t’i menaxhuar krizat. Pyetja thelbësore sot është nëse kjo do të arrihet përmes reformës së heshtur apo përmes një distancimi më të prerë dhe publik nga figurat problematike. Në një epokë ku transparenca është monedhë politike, çdo hezitim paguhet shtrenjtë.
Britania mbetet një aktor kyç në NATO dhe në arkitekturën e sigurisë europiane. Çdo dobësim i autoritetit moral në Londër ka ndikim indirekt në balancat e brendshme të aleancave perëndimore. Krizat e brendshme të fuqive të mëdha shpesh reflektohen në aftësinë e tyre për të projektuar stabilitet jashtë.
Në fund, çështja Andrew është më pak personale dhe më shumë strukturore: a mund të ruajë monarkia britanike legjitimitetin në një shekull që nuk njeh tabu institucionale? Përgjigjja do të përcaktojë jo vetëm fatin e një princi, por edhe forcën simbolike të kurorës në dekadat që vijnë./Pamfleti
Parlamentet respektiv në Kanada dhe Australi duhet të miratojnë referendum për ndarjen ose jo nga varësia Britanike.