FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Rusia, Kina dhe rritja e kërcënimit nga Koreja e Veriut
Kur presidenti rus Vladimir Putin udhëtoi në Phenian në qershor 2024, në vizitën e tij të parë në Korenë e Veriut pas gati një çerek shekulli, pamjet ishin domethënëse. Flamuj rusë dhe portrete të Putinit zbukuronin kryeqytetin, ku ai u prit me një ceremoni madhështore, me gardë nderi ushtarake dhe grupe fëmijësh me balona. Ky lloj spektakli është tipar i zakonshëm i politikës së Koresë së Veriut. Më pak i pritshëm ishte përmbajtja e takimit të tij me liderin Kim Jong Un.
Traktati për Partneritet Strategjik Gjithëpërfshirës, i nënshkruar atë ditë, formalizoi një marrëdhënie që kishte nisur të formësohej që nga pushtimi i plotë i Ukrainës nga Rusia në vitin 2022: një aleancë ushtarake midis dy shteteve të izoluara dhe të armatosura me armë bërthamore. Deri në tetor 2024, rreth 11,000 trupa të Koresë së Veriut ishin dislokuar në Rusi, kryesisht në rajonin Kursk, pranë kufirit verilindor të Ukrainës, për të mbështetur operacionet luftarake ruse. Në fund të prillit 2025, vlerësimet e inteligjencës së Koresë së Jugut e çonin këtë numër në rreth 15,000, dhe të paktën gjysma e tyre mbeten ende të dislokuar.
Ky partneritet ka ndikuar ndjeshëm në përpjekjet luftarake të Rusisë. Edhe pse ushtria konvencionale e Koresë së Veriut shpesh konsiderohet e vogël dhe e pazhvilluar, vendi është bërë furnizues i rëndësishëm i municioneve të artilerisë, disa llojeve raketash dhe forcës njerëzore për Rusinë. Në shkurt 2025, kreu i inteligjencës ushtarake të Ukrainës deklaroi publikisht se Koreja e Veriut siguronte rreth gjysmën e municioneve që Rusia përdorte në front. Sipas vlerësimeve të nëntorit 2025, Pheniani ka furnizuar forcat ruse me rreth 6.5 milionë predha artilerie që nga viti 2023, si dhe me sisteme të avancuara artilerie me rreze të gjatë dhe raketahedhës të shumëfishtë që nga fundi i vitit 2024.
Ky bashkëpunim e bën edhe Gadishullin Korean më të rrezikshëm. Koreja e Veriut jo vetëm që ka fituar kapacitete ushtarake dhe përvojë nga lufta në Ukrainë, por thellimi i lidhjeve ekonomike dhe diplomatike me Rusinë ka lehtësuar presionin që për dekada e mbante Phenianin të varur nga Kina. Tani, me më shumë besim në ushtrinë e saj dhe me mundësinë për të balancuar dy fuqi të mëdha, Koreja e Veriut përballet me më pak kufizime se më parë. Nëse Pheniani ndërmerr agresion ndaj fqinjit jugor, lufta që do të pasonte nuk do të kufizohej vetëm mes dy Koreve dhe aleatit amerikan, por ka gjasa të përfshijë edhe Rusinë dhe Kinën.
Politikëbërësit amerikanë kanë synuar të kalojnë një pjesë të përgjegjësisë për ruajtjen e paqes në Gadishullin Korean te Seuli. Megjithatë, sipas analizës, kjo detyrë ka ndryshuar rrënjësisht. Frenimi i Phenianit nënkupton tashmë edhe frenimin e Pekinit dhe Moskës, dhe Koreja e Jugut nuk mund ta përballojë këtë e vetme. Një tërheqje e SHBA në këtë moment të rrezikshëm do të rriste më tej rrezikun e luftës dhe do ta përfshinte Uashingtonin në një konflikt me tri fuqi bërthamore.
Konteksti historik
Gadishulli Korean mbetet një nga pikat më të rrezikshme të tensionit global që nga viti 1950, kur Koreja e Veriut, e mbështetur nga Kina komuniste dhe Bashkimi Sovjetik, pushtoi Jugun. SHBA udhëhoqi një forcë të OKB-së me 16 vende për të mbrojtur Korenë e Jugut, ndërsa Kina ndërhyri disa muaj më vonë në mbështetje të Veriut. Luftimet zgjatën tre vjet dhe përfunduan me një armëpushim që krijoi zonën e demilitarizuar (DMZ), kufirin aktual mes dy vendeve. Pa një traktat paqeje, ato mbeten teknikisht në luftë.
Gjatë dekadave, përplasje të drejtpërdrejta dhe provokime kanë testuar vazhdimisht këtë armëpushim. Në vitin 1968, Koreja e Veriut dërgoi një njësi komandoje prej 31 personash në Seul për të vrarë presidentin Park Chung-hee, ndërsa pak ditë më vonë marina e saj kapi anijen amerikane USS Pueblo. Në vitet 1970 u zbuluan tunele të fshehta nën DMZ, ndërsa ushtarë veriorë vranë dy oficerë amerikanë në zonën e sigurisë së përbashkët. Përplasjet në Detin e Verdhë çuan në incidente të përgjakshme në vitet 1999, 2002 dhe sidomos në 2010, kur Koreja e Veriut fundos anijen Cheonan dhe bombardoi ishullin Yeonpyeong.
Rreziku mori dimension bërthamor në vitet 1990, kur Koreja e Veriut njoftoi tërheqjen nga Traktati i Mospërhapjes së Armëve Bërthamore. Pas tërheqjes zyrtare në vitin 2003, vendi përshpejtoi zhvillimin e armëve, duke kryer gjashtë teste bërthamore midis 2006 dhe 2017. Testi i një rakete balistike ndërkontinentale në 2017 tregoi për herë të parë potencialin për të goditur territorin amerikan. Pas një periudhe të shkurtër dialogu në vitin 2018, testimet e raketave u përshpejtuan dhe arsenali bërthamor vazhdoi të zgjerohej. Siç deklaroi Kim në një fjalim në mars, vendi tashmë ka “fuqinë për të paraqitur kërcënim kur është e nevojshme”.
Sot, përvoja që Koreja e Veriut po fiton në Ukrainë po rrit aftësinë e saj për të kryer sulme të kufizuara, duke shtuar rrezikun e përshkallëzimit në një luftë të gjerë. Edhe pse një konflikt në Gadishullin Korean nuk do të ishte identik me luftën në Ukrainë, kjo përvojë i jep Phenianit përparësi të caktuara.
Koreja e Jugut mbetet një kundërshtar i fortë, me rreth gjysmë milioni trupa dhe pajisje moderne, dhe me mbështetje të mundshme nga rreth 28,500 trupa amerikane të stacionuara në vend. Megjithatë, Koreja e Veriut ka avantazhe të tjera: ajo mund të godasë Seulin pa avancuar, pasi qyteti me mbi 10 milionë banorë ndodhet rreth 50 kilometra nga DMZ dhe brenda rrezes së mijëra sistemeve të artilerisë veriore.
Në rast lufte, Pheniani do të mbështetej në artileri masive për të goditur objektiva ushtarake dhe për të ndërprerë komandën dhe kontrollin. Trupat e tij do të përdornin shpërndarje dhe kamuflim për të shmangur sulmet ajrore, ndërsa raketat me rreze të shkurtër do të përdoren për të goditur infrastrukturë kritike dhe objektiva strategjike. Përvoja e fituar nga trupat në Rusi, përfshirë përdorimin e dronëve, pastrimin e minave dhe luftën elektronike, po rrit ndjeshëm kapacitetet e tyre.
Pheniani po përpiqet të institucionalizojë këto përvoja. Ushtarët e kthyer po trajnojnë të tjerët, ndërsa lufta në Ukrainë shërben edhe si terren testimi për armët dhe teknologjitë. Përmirësimet janë të dukshme: raketat që në fillim të vitit 2024 kishin shkallë të lartë dështimi, në fillim të 2025 godasin objektivat me shumë më tepër saktësi.
Në të njëjtën kohë, Koreja e Veriut duket se ka përfituar edhe transferime teknologjike nga Rusia, përfshirë teknologji satelitore që mund të përmirësojnë aftësitë e saj të zbulimit dhe targetimit.
Sipas analizës të publikuar në ForeignAffairs, bashkëpunimi në rritje midis Koresë së Veriut, Rusisë dhe Kinës po ndryshon ndjeshëm balancat strategjike. Koreja e Veriut nuk është më një aktor i izoluar, por pjesë e një konfigurimi më të gjerë fuqish, çka rrit ndjeshëm rrezikun e një konflikti me pasoja të gjera rajonale dhe globale. /Përshtati Pamfleti/
Lini një Përgjigje