FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Ish-Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Anders Fogh Rasmussen, ka bërë thirrje për një aleancë të re mbrojtëse evropiane, duke argumentuar se NATO në formën e saj aktuale nuk është më e mjaftueshme, ndërsa dyshimet rriten mbi garancitë e sigurisë nga SHBA-ja. Ai theksoi se është e nevojshme që Europa të jetë e aftë të qëndrojë në këmbët e veta.
“Ajo që po dëshmojmë tani është shpërbërja e NATO-s, dhe kjo është e rrezikshme. Presidenti Trump ka ngritur kaq shumë dyshime në lidhje me angazhimin e tij ndaj Nenit 5 dhe mbrojtjes së Evropës, saqë mund të ketë vetëm një përfundim për evropianët: ne duhet të qëndrojmë në këmbët tona dhe të jemi në gjendje ta mbrojmë vetë kontinentin tonë”, tha Rasmussen për WELT.”
Rasmussen propozoi krijimin e një “koalicioni të vullnetshëm” të formalizuar, një grup vendesh evropiane të gatshme dhe të afta për të organizuar mbrojtjen e kontinentit në mënyrë të pavarur.
“As BE-ja dhe as NATO-ja nuk janë aktualisht të përshtatshme për të forcuar një shtyllë evropiane brenda aleancës. Evropa ka nevojë për plane të reja mbrojtëse dhe aftësi të reja ushtarake dhe duhet të rrisë prodhimin e armëve dhe municioneve”, tha ai.
Vërejtjet në fakt vënë në pikëpyetje nëse planet ekzistuese rajonale të mbrojtjes të NATO-s - shtylla kurrizore operative e angazhimeve të mbrojtjes kolektive të Nenit 5 të aleancës, mbeten të zbatueshme në një skenar të përfshirjes së reduktuar të SHBA-së. Sipas propozimit të tij, pjesëmarrja do të kufizohej vetëm në vendet që përmbushin kritere të rrepta.
“Vendet e NATO-s që përmbushin objektivin e pesë përqind të shpenzimeve të mbrojtjes duhet të jenë në gjendje të marrin pjesë, të angazhohen për një garanci sigurie të ngjashme me Nenin 5 dhe të parandalojnë që shtetet individuale të jenë në gjendje të bllokojnë operacionet ushtarake. Dhe duhet të ketë një mekanizëm për të përjashtuar anëtarët që nuk i plotësojnë këto kushte”, tha Rasmussen.
Megjithatë, Rasmussen tha se NATO do të vazhdojë të luajë një rol qendror, por shtoi se mbrojtja konvencionale duhet të jetë diçka për të cilën europianët duhet ta sigurojnë vetë.
“Unë ende besoj se NATO do të mbetet gurthemeli i mbrojtjes sonë dhe garancia përfundimtare e sigurisë është ombrella bërthamore amerikane. Por mbrojtja konvencionale është diçka që ne evropianët duhet të jemi në gjendje ta sigurojmë vetë”, shtoi ish-kreu i NATO-s.
Ai bëri thirrje gjithashtu që Ukraina të integrohet në një kuadër të ardhshëm të sigurisë evropiane si një anëtare e plotë e aleancës së re të propozuar, pasi eksperienca e saj në luftë me Rusinë është e nevojshme.
"Tani po shohim gjithashtu se sa shpejt Ukraina zhvillon armë dhe municione të reja. Ne kemi nevojë për to si një mburojë kundër Rusisë", tha Rasmussen.
Rasmussen, i cili ishte në Berlin për bisedime me udhëheqësit politikë, tha se e kishte diskutuar idenë, por ende nuk kishte marrë mbështetje të fortë.
“Po, po zhvilloj shumë diskutime. Deri më tani, nuk kam ndonjë angazhim të fortë. Por dikush duhet ta vërë çështjen në lëvizje”, tha Rasmussen.
Ai shtoi se do ta “mirëpriste shumë” nëse kancelari gjerman Friedrich Merz, së bashku me presidentin francez Emmanuel Macron, kryeministrin e Mbretërisë së Bashkuar Keir Starmer dhe kryeministren italiane Giorgia Meloni, do të merrnin drejtimin.
Thirrja e Rasmussen shënon një ndryshim të rëndësishëm për një politikan të lidhur prej kohësh me lidhje të forta transatlantike. Si kryeministër danez, ai mbështeti luftën e udhëhequr nga SHBA-të në Irak, dhe si shef i NATO-s ai mbrojti vazhdimisht një rol të fortë udhëheqës amerikan brenda aleancës. Ndryshimi i kursit, tha ai, nuk kishte ardhur lehtë.
“Shumë e dhimbshme. Që nga fëmijëria ime, i kam admiruar Shtetet e Bashkuara dhe i kam parë ato si udhëheqësin natyror të botës së lirë”, tha Rasmussen kur u pyet se si ndihet të rimendosh sigurinë e Evropës në thelb pa Uashingtonin.
Rasmussen shtoi se Europa duhet të zvogëlojë varësinë nga njerëzit e fortë të kësaj bote - nga Trump, Putin, Xi Jinping.
“Për një kohë shumë të gjatë, ne evropianët jemi mbështetur në energjinë e lirë nga Rusia, mallrat e lira nga Kina dhe sigurinë e lirë nga Shtetet e Bashkuara. Ky model nuk funksionon më”, tha ai.
Lini një Përgjigje