FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Irani dhe SHBA po ulin pritshmëritë për arritjen e një marrëveshjeje për përfundimin e luftës. Ngushtica e Hormuzit, programi bërthamor dhe zhbllokimi i fondeve iraniane vazhdojnë të mbeten çështjet më të vështira në negociata.
Irani dhe Shtetet e Bashkuara minimizuan të hënën pritshmëritë për një përparim të menjëhershëm në përpjekjet për t’i dhënë fund luftës tre mujore mes tyre. Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, deklaroi se Uashingtoni ose do të arrijë një marrëveshje të mirë me Teheranin, ose do të ndjekë “rrugë të tjera”.
Diplomati më i lartë amerikan, gjatë një deklarate për gazetarët në Nju Delhi, tha se SHBA-ja do t’i japë diplomacisë çdo mundësi për të pasur sukses përpara se të shqyrtojë “alternativa të tjera”. Kjo deklaratë erdhi pasi presidenti Donald Trump tha të dielën se u kishte kërkuar përfaqësuesve amerikanë të mos nxitonin për të mbyllur një marrëveshje me Iranin.
Rubio tha se në tryezë ekziston një “temë mjaft e qëndrueshme” lidhur me aftësinë e Iranit për të rihapur Ngushticën e Hormuzit dhe për të nisur negociata serioze, të kufizuara në kohë, mbi çështjen bërthamore.
“Shpresojmë të mund ta arrijmë këtë”, deklaroi ai.
Nga ana tjetër, zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme iraniane, Esmail Baghaei, tha se është arritur dakordësi për disa çështje, por kjo nuk do të thotë se palët janë pranë nënshkrimit të një marrëveshjeje.
Sipas tij, memorandumi i mundshëm i mirëkuptimit përmban 14 pika dhe fokusohet në përfundimin e luftës dhe të bllokadës detare amerikane në Ngushticën e Hormuzit. Në këmbim, Irani do të marrë masa për të garantuar kalimin e sigurt përmes kësaj rruge strategjike detare.
Baghaei sqaroi se në këtë fazë bisedimet nuk përfshijnë çështjen bërthamore, e cila pritet të negociohet brenda 60 ditëve nëse arrihet një marrëveshje kuadër.
Presidenti Trump ka deklaruar vazhdimisht se objektivi kryesor i tij është të pengojë Iranin të zhvillojë armë bërthamore duke përdorur uraniumin e pasuruar në nivele të larta. Teherani ka mohuar në mënyrë të përsëritur se synon të ndërtojë armë të tilla.
Një ditë më parë, Trump shkroi në platformën Truth Social se bllokada amerikane ndaj anijeve iraniane në Ngushticën e Hormuzit “do të mbetet plotësisht në fuqi derisa të arrihet, ratifikohet dhe nënshkruhet një marrëveshje”.
Pikat më të vështira të negociatave
Trump kishte rritur pritshmëritë për një marrëveshje të afërt të shtunën, kur deklaroi se Washingtoni dhe Teherani kishin “negociuar në masë të madhe” një memorandum mirëkuptimi për një marrëveshje paqeje që do të çonte në rihapjen e Hormuzit.
Baghaei tha se drafti aktual nuk përmban detaje konkrete për administrimin e ngushticës, përmes së cilës kalon rreth një e pesta e naftës dhe gazit natyror të lëngshëm në botë.
Sipas tij, Irani nuk do të vendosë tarifa kalimi për anijet që përdorin Hormuzin. Megjithatë, do të ketë tarifa për shërbime si navigimi dhe masat për mbrojtjen e mjedisit, bazuar në një protokoll që pritet të dakordësohet me Omanin, i cili ndan vijën tjetër bregdetare të kësaj rruge ujore.
Ngushtica e Hormuzit është praktikisht e mbyllur që nga fillimi i luftës më 28 shkurt. Aktualisht, vetëm një numër i kufizuar anijesh kalojnë nëpër të, krahasuar me rreth 125 deri në 140 anije në ditë para konfliktit.
Mbyllja e saj ka shkaktuar rritje të fortë të çmimeve të naftës dhe një krizë energjetike që ka ndikuar në kostot e karburanteve, plehrave kimike dhe ushqimeve.
Megjithatë, çmimet e naftës ranë me 5% të hënën, duke prekur nivelin më të ulët në dy javë, ndërsa u rrit optimizmi se SHBA-ja dhe Irani mund t’i afrohen një marrëveshjeje paqeje.
Pavarësisht kësaj, të dyja palët vazhdojnë të kenë mosmarrëveshje të thella për çështje kyçe, përfshirë ambiciet bërthamore të Iranit, luftën e Izraelit në Liban kundër Hezbollahut të mbështetur nga Teherani, si dhe kërkesat iraniane për heqjen e sanksioneve dhe zhbllokimin e dhjetëra miliarda dollarëve të ardhura nga nafta, të ngrira në banka të huaja.
Burime iraniane thanë për Reuters se në fazat e ardhshme mund të gjenden “formula të realizueshme” për zgjidhjen e mosmarrëveshjes mbi rezervat e uraniumit të pasuruar në nivele të larta. Një nga opsionet e diskutuara është hollimi i materialit nën mbikëqyrjen e agjencisë bërthamore të OKB-së.
Armëpushim i brishtë
Trump, popullariteti i të cilit është dëmtuar nga ndikimi i luftës në çmimet e energjisë në SHBA dhe nga përpjekjet e Kongresit për të kufizuar kompetencat e tij ushtarake, ka theksuar vazhdimisht mundësinë e një marrëveshjeje për t’i dhënë fund konfliktit të nisur nga SHBA-ja dhe Izraeli.
Një armëpushim i brishtë është në fuqi që nga fillimi i prillit.
Presidenti amerikan iu përgjigj gjithashtu kritikëve të tij për mënyrën si po menaxhon negociatat dhe gatishmërinë për kompromis me Iranin.
“Nëse bëj një marrëveshje me Iranin, ajo do të jetë një marrëveshje e mirë dhe e drejtë. Mos dëgjoni humbësit që kritikojnë diçka për të cilën nuk dinë asgjë”, shkroi Trump të dielën.
Sulmet amerikane dhe izraelite ndaj Iranit kanë shkaktuar mijëra viktima para se të ndaleshin në fillim të prillit. Izraeli ka vrarë gjithashtu mijëra persona dhe ka detyruar qindra mijëra të largohen nga shtëpitë e tyre në Liban, ku ndërmori operacione ushtarake kundër Hezbollahut.
Nga ana tjetër, sulmet iraniane ndaj Izraelit dhe shteteve fqinje të Gjirit kanë shkaktuar dhjetëra viktima./Përshtatur nga "Newsbomb.gr"
Lini një Përgjigje