FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Nëse suksesi i sondazheve konfirmohet në kutitë e votimit më 12 prill, ky mund të jetë fundi i epokës Orbán pas 16 vitesh pushtet...
Partia opozitare hungareze Tisza publikoi të shtunën, më 7 shkurt 2026, një program të detajuar politikash me 240 faqe, duke u përpjekur të paraqitet si alternativa më e besueshme dhe më e strukturuar ndaj kryeministrit Viktor Orbán përpara zgjedhjeve parlamentare të 12 prillit 2026.
Dokumenti me titullin “Bazat e një Hungarie Funksionale dhe Njerëzore” është përgatitur gjatë gati dy viteve nga më shumë se 1000 ekspertë në 65 grupe punuese specialistësh. Ky është sinjali më i qartë deri më sot se si mund të duket një qeveri alternative pas 16 vitesh dominimi të Fidesz-it të Orbánit. Programi synon një ndryshim sistemik paqësor dhe të përgjegjshëm, me fokus në rivendosjen e stabilitetit ekonomik, luftën kundër korrupsionit dhe kthimin e Hungarisë në rrugën evropiane.
Në fushën ekonomike, Tisza premton të eliminojë ndryshimet ad-hoc të rregullave që kanë krijuar paqëndrueshmëri, të thjeshtojë sistemin tatimor dhe të shmangë luhatjet vjetore në rregullat fiskale. Midis masave konkrete: futja e një takse vjetore pasurie prej 1% për pasuritë mbi 1 miliardë forinta (rreth 3.13 milionë dollarë), ulje e tatimit mbi të ardhurat për ata që fitojnë nën pagën mesatare, heqje e TVSH-së për ilaçe me recetë dhe ulje e TVSH-së në ushqime të shëndetshme nga 27% në 5%.
Partia synon të përgatisë adoptimin e euros si monedhë dhe të respektojë rregullat fiskale të BE-së për deficitin (nën 3%) dhe borxhin publik, çka do të zhbllokonte miliarda euro fonde të ngrira nga Brukseli për shkak të shkeljeve të sundimit të ligjit. Tisza angazhohet gjithashtu të ulë varësinë nga energjia ruse deri në vitin 2035 dhe të dyfishojë pjesën e burimeve të rinovueshme deri në 2040. Në politikën e jashtme, partia premton ankorim të fortë në BE dhe NATO, por ruajtje të disa politikave aktuale: mbajtje e çmimeve të rregulluara për shërbimet shtëpiake, kundërshtim ndaj anëtarësimit të shpejtë të Ukrainës në BE, dhe prioritet për punëtorët hungarezë ndaj punëtorëve të huaj.
Në sektorët socialë dhe publikë, programi parashikon reforma të mëdha në shëndetësi, përfshirë “superklinika” dhe rritje pagash, arsim, ulje administrative dhe investime, transport publik dhe mbrojtje sociale. Partia thekson se do të luftojë korrupsionin me zero tolerancë, duke rikuperuar pasuritë publike të “vjedhura” dhe do të ulë barrën administrative për bizneset e vogla dhe të mesme me 50% në katër vjet.
Partia Tisza u themelua rreth dy vjet më parë nga Peter Magyar, një ish-anëtar i lartë i Fidesz-it që u shkëput nga Orbáni pas skandaleve të korrupsionit. Magyar, me stil karizmatik dhe populizëm teknokratik, ka transformuar Tisza-n në forcën kryesore opozitare.
Sondazhet e fundit, e vendosin partinë para Fidesz-it me diferencë të konsiderueshme: 40-53% për Tisza kundrejt 28-37% për koalicionin qeverisës, me një pjesë të madhe të pavendosurve rreth 27%. Ndërsa kritikat nga Fidesz-i e quajnë programin “pa substancë” ose thonë se fsheh plane ashpërsimi fiskal, Tisza insiston se është një plan realist për “sistemin e ri paqësor”, duke shmangur premtime të parealizueshme që mund të çajnë koalicionin e saj të gjerë nga e djathta deri në qendër-majtas.
Me vetëm rreth 60 ditë deri në zgjedhje, publikimi i këtij dokumenti 240-faqesh shënon pikun e fushatës së Tisza-s për të bindur votuesit se është gati të qeverisë, duke ofruar jo vetëm kritikë ndaj Orbánit, por një vizion konkret për një Hungari më të qëndrueshme, evropiane dhe të drejtë. Nëse suksesi i sondazheve konfirmohet në kutitë e votimit më 12 prill, ky mund të jetë fundi i epokës Orbán pas 16 vitesh pushtet.
Pse bëjnë program këta?? Pse nuk kërkojnë qeveri teknike me protesta Orban ik? Hahaha