FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Bota rrezikon të shkatërrohet nga konflikte të ndërlidhura, të cilat mund të bashkohen në një të vetme...
Epoka e pas Luftës së Ftohtë filloi në fillim të viteve 1990, ku kishte si vizion paqen botërore. Por kjo paqe përfundoi tre dekada më vonë, ku janë shtuar rreziqet për një luftë botërore.
Sot, Evropa po përjeton konfliktin e saj më shkatërrues ushtarak në breza. Një betejë brutale midis Izraelit dhe Hamasit po mbjell dhunë dhe destabilitet në të gjithë Lindjen e Mesme.
Azia Lindore, fatmirësisht, nuk është në luftë, por nuk është aspak paqësore pasi Kina detyron fqinjët e saj dhe grumbullon fuqi ushtarake me një ritëm historik. Nëse shumë amerikanë nuk e kuptojnë se sa afër është bota për t'u shkatërruar nga konfliktet e dhunshme, të ndërlidhura, ndoshta kjo është sepse ata kanë harruar se si ndodhi lufta e fundit botërore, raporton Foreign Affairs.
Lufta e Dytë Botërore
Kur flasim për luftën botërore, shpesh na vjen ndërmend Lufta e Dytë Botërore, e cila u zhvillua në një betejë të përgjakshme midis aleancave rivale të planetit. Por nuk ishte kështu që në fillim.
Lufta e Dytë Botërore filloi si tre konflikte të ndara, të lidhura lirshëm për përparësinë në rajonet kryesore që shtriheshin nga Evropa në Azi-Paqësor. Konflikte që përfundimisht kulmuan dhe u bashkuan në një konflikt masiv.
Historia e kësaj periudhe zbulon aspektet më të errëta të ndërvarësisë strategjike në një botë të trazuar. Ajo gjithashtu tërheq paralele të pakëndshme me situatën me të cilën përballet Uashingtoni tani.
Shtetet e Bashkuara nuk përballen me një aleancë formale të kundërshtarëve, siç ndodhi dikur gjatë Luftës së Dytë Botërore. Ata ndoshta nuk do të shohin një përsëritje të një skenari në të cilin fuqitë autoritare pushtojnë pjesë gjigante të Euroazisë dhe brigjeve të saj. Megjithatë, me luftërat në Evropën Lindore dhe Lindjen e Mesme që tashmë janë ndezur dhe lidhjet midis shteteve revizioniste po bëhen më të forta. Gjithçka që do të duhej është një ndezje në zonat e kontestuara të Paqësorit perëndimor për të shfaqur një skenar tjetër të zymtë, në të cilin ndërthuret rajoni. Konfliktet po ndezin një krizë globale të sigurisë që ngjall kujtime të viteve 1940. Një botë në rrezik dhe paqëndrueshmëri mund të shndërrohet shumë shpejt në një botë në luftë, raporton Foreign Affairs, duke shtuar se Shtetet e Bashkuara janë të papërgatitura për sfidën.
Kujtimet amerikane të Luftës së Dytë Botërore janë shënuar në mënyrë të pashlyeshme nga dy elementë. Së pari, Shtetet e Bashkuara hynë në luftë shumë vonë, më shumë se dy vjet pasi Hitleri tronditi Evropën duke pushtuar Poloninë dhe më shumë se katër vjet pasi Japonia filloi Luftën e Paqësorit duke pushtuar Kinën.
Ngjashmëritë
Paralelet mes kësaj epoke të kaluar dhe sot janë të habitshme. Sot, si në vitet 1930, sistemi ndërkombëtar përballet me tre sfida serioze.
Kina po grumbullon me shpejtësi fuqinë ushtarake si pjesë e fushatës së saj për të larguar Shtetet e Bashkuara nga Paqësori perëndimor, dhe, ndoshta, të bëhet fuqia më e madhe në botë.
Lufta e Rusisë në Ukrainë është pjesa qendrore vrastare e përpjekjes së saj afatgjatë për të rifituar primatin në Evropën Lindore dhe hapësirën ish-sovjetike.
Në Lindjen e Mesme, Irani dhe përfaqësuesit e tij- Hamasi, Hezbollahu, Huthi dhe shumë të tjerë – po zhvillojnë një luftë të përgjakshme për dominim rajonal kundër Izraelit, monarkive të Gjirit dhe Shteteve të Bashkuara.
Edhe një herë, të përbashkëtat themelore që lidhin shtetet revizioniste janë sundimi autoritar dhe ankesat gjeopolitike. Në këtë rast, një dëshirë për të thyer një rend të udhëhequr nga SHBA që i privon ata nga madhështia që dëshirojnë. Pekini, Moska dhe Teherani janë fuqitë e reja të cilat po luftojnë kundër Uashingtonit dhe aleatëve të tij.
Sulmi i Hamasit ndaj Izraelit tetorin e kaluar lejoi që Teherani të shkaktojë një konflikt intensiv që po krijon përhapje të dhunshme në atë rajon.
Ndërkohë, Irani po priret drejt armëve bërthamore, të cilat mund të nxisin revizionizmin e tij rajonal duke zhdëmtuar regjimin e tij kundër një përgjigjeje izraelite ose amerikane.
Në Paqësorin perëndimor dhe Azinë kontinentale, Kina ende mbështetet kryesisht në shtrëngimin jashtë luftës. Por ndërsa balanca ushtarake ndryshon në pika të ndjeshme si ngushtica e Tajvanit ose Deti i Kinës Jugore, Pekini do të ketë opsione më të mira dhe ndoshta një oreks më të madh për agresion.
Një ndryshim thelbësor midis viteve 1930 dhe sot është shkalla e revizionizmit. Sado të këqij që janë Putini dhe Ajatollah Ali Khamenei i Iranit, ata nuk kanë gllabëruar pjesë të mëdha të territorit kritik. Një tjetër ndryshim thelbësor është se Azia Lindore ende gëzon një paqe të dobët. Por me paralajmërimin e zyrtarëve amerikanë se Kina mund të bëhet më luftarake ndërsa aftësitë e saj piqen, ndoshta në gjysmën e dytë të kësaj dekade, ia vlen të merret parasysh se çfarë do të ndodhte nëse ky rajon shpërthen.
Një konflikt i tillë do të ishte katastrofik në shumë mënyra. /Përshtati "Pamfleti" nga "Foreign Affairs"
Lini një Përgjigje