FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Demografia e zymtë dhe javët e shkurtra mesatare të punës mund të fillojnë të shqetësojnë ekonominë më të madhe të Evropës.
Për të ringjallur ekonominë e dobët të Gjermanisë, kancelari i ri Friedrich Merz duhet të përballet me një paradoks të çuditshëm: punësimi është në nivele rekord, por individualisht, gjermanët nuk kanë punuar kurrë më pak.
Deri në vitin 2035, 4.8 milionë punëtorë të moshuar gjermanë, 9 përqind e forcës punëtore, pritet të dalin në pension, dhe koalicioni i Merz duhet t’i bindë brezat e rinj të japin më shumë nga koha e tyre e lirë për të mbështetur ekonominë më të madhe të Evropës.
Gjatë viteve të ardhshme, Gjermania do të jetë ndër rastet e para dhe më të rëndësishme të testimit se si ekonomitë perëndimore që po plaken me shpejtësi mund të përballojnë një krizë pensionesh. Ekonomistët paralajmërojnë se pjesa qendrore e strategjisë së rritjes së Merz, një plan shpenzimesh prej 1 trilion eurosh i nxitur nga borxhi, mund ta bëjë edhe më urgjente zgjidhjen e dilemës së orarit të punës.
Dinamika e tregut të punës në Gjermani është unike në botën e zhvilluar, megjithatë ajo është larg të qenit një komb dembelësh, këmbëngul Bernd Fitzenberger, drejtor i organizatës kërkimore të tregut të punës IAB.
Numri i njerëzve në punë dhe orët totale të punuara në të gjithë ekonominë gjermane u rritën në një tjetër nivel rekord në vitin 2024, pjesërisht për shkak të imigracionit, pasi numri i punëtorëve të huaj gjatë dekadës së fundit pothuajse u dyfishua në 6.3 milionë. Katër nga pesë persona në moshë pune kanë një punë - një nga normat më të larta të pjesëmarrjes në punë midis vendeve të pasura.
Megjithatë, orët mesatare të punës për punonjës ranë në një nivel rekord vitin e kaluar, duke përjashtuar vitin 2020 të pandemisë Covid. Gjermania ka orët mesatare të punës më të shkurtra nga çdo ekonomi e pasur, sipas të dhënave të OECD-së.
Ndërsa brezi i “baby boomer” do të largohet nga fuqia punëtore gjatë dekadës së ardhshme, javët e shkurtra të punës kërcënojnë të përkeqësojnë mungesat e fuqisë punëtore, të cilat tashmë kanë prekur disa sektorë të tillë si shëndetësia, arsimi dhe pjesë të industrisë së inxhinierisë.
“Perspektiva afatgjatë është mjaft e zymtë”, paralajmëron Martin Werding, një anëtar i Këshillit të Ekspertëve Ekonomikë të qeverisë gjermane, i cili parashikon se furnizimi i dobët i punës në vend gjatë dekadave të ardhshme mund të zhdukë deri në 0.6 pikë përqindjeje të potencialit të tij vjetor të rritjes, tashmë të zbehtë.
Në moshën 69 vjeç, Merz është kancelari i dytë më i vjetër i Gjermanisë në fillim të mandatit të tij pas Konrad Adenauer, i cili ishte 73 vjeç kur u zgjodh për herë të parë në vitin 1949. Ndërsa ai mund të jetë një model për të punuar më gjatë dhe më shumë, bindja e pjesës tjetër të vendit për të bërë të njëjtën gjë nuk do të jetë e lehtë.
Marrëdhëniet e punës në Gjermaninë e pasluftës janë formësuar nga një fushatë e gjatë sindikale për javën pesë-ditore të punës në vitet 1950 dhe 1960, duke përdorur një poster të famshëm emocional që përshkruante një fëmijë i cili deklaronte: “Samstags gehört Vati mir” (“Të shtunën, babi është i imi”).
Në vitet 1980, sindikatat ndërmorën një nga grevat më të gjata në histori, duke u përpjekur ta shkurtonin më tej javën e punës nga 40 në 35 orë për punëtorët me kohë të plotë. Sot, marrëveshjet e shumta kolektive të vendit mesatarisht postulojnë 37.8 orë si javë normale pune.
Në vitin 1993, kancelari i atëhershëm Helmut Kohl shkaktoi trazira duke pretenduar se Gjermania filloi të ngjante me “një park argëtimi kolektiv” për shkak të javëve të shkurtra të punës dhe daljes në pension të parakohshëm të përhapur – që atëherë, koha mesatare e punës së një punonjësi ka rënë me 13.5 përqind.
Një veprim i qeverisë së Angela Merkel në vitin 2007 për të rritur moshën ligjore të pensionit me dy vjet, në 67 vjeç, mbetet shumë i papëlqyeshëm tek votuesit gjermanë dhe ende i përndjek Social Demokratët, të cilët e mbështetën atë.
Koalicioni midis Unionit Kristian Demokrat të qendrës së djathtë të Merz dhe Social Demokratëve, në traktatin e tyre që përcakton axhendën politike deri në zgjedhjet e ardhshme, është zotuar të ofrojë stimuj për të bindur gjermanët të rrisin orët e tyre të punës dhe të shtyjnë daljen në pension.
Ekonomistët e mirëpresin faktin që qeveria e re po e pranon problemin në rritje të ofertës në rënie të punës në Gjermani.
Një nga burimet më të mëdha për të rritur ofertën e punës qëndron në ushtrinë e madhe të punëtorëve me kohë të pjesshme të Gjermanisë. Sipas zyrës statistikore të vendit, pjesa e punëtorëve me kohë të pjesshme është më shumë se dyfishuar në 30 përqind të forcës punëtore që nga fillimi i viteve 1990 - kryesisht e nxitur nga gratë.
Sebastian Dullien, drejtor i organizatës kërkimore ekonomike IMK, thekson se bumi i punës me kohë të pjesshme shtrembëron statistikat mbi orët e punës për punonjës. Njerëzit që tani punonin me kohë të pjesshme nuk ishin fare pjesë e forcës punëtore në të kaluarën dhe për këtë arsye ulin mesataren e përgjithshme.
Me 40.2 orë në javë, punonjësit me kohë të plotë në Gjermani sot punojnë mesatarisht vetëm një orë më pak në javë sesa në vitin 1991. Por kur përfshihet rritja e madhe e stafit me kohë të pjesshme që nuk ishte i punësuar në të kaluarën, orët mesatare të punuara për punonjës janë pak mbi 34 orë në javë - 7 për qind nën mesataren e BE-së dhe 16 për qind më pak se në Greqi.
Sondazhet tregojnë se shumë punonjës me kohë të pjesshme në Gjermani janë të etur të rrisin orët e tyre të punës, por hasin një mori problemesh, përfshirë edhe kujdesin ndaj fëmijëve me probleme të ndryshme. Në qytetet më të mëdha, kujdesi ndaj fëmijëve me kohë të plotë është i pakët, i paqëndrueshëm dhe i kushtueshëm.
Stephanie Poggemöller, themeluese e grupit të trajnimit Work & Family me seli në Mynih, tha se mungesa e kujdesit të mirë për fëmijët ishte “një nga problemet më të përsëritura” që pengonte nënat të riktheheshin në punë me kohë të plotë dhe “gratë shpesh lihen në mëshirë të fatit”.
Ka edhe leva të tjera që koalicioni i Merz mund të përdorë - por asnjëra prej tyre nuk do të ishte popullore. Edhe një ide e thjeshtë si heqja e një feste zyrtare, numri i të cilave ndryshon sipas vendndodhjes, por që mund të arrijë deri në 13 këtë vit, nuk ka fituar shumë mbështetje. Sipas një vlerësimi të Ifo-s, një veprim i tillë mund të gjenerojë 8 miliardë euro shtesë të PBB-së çdo vit.
Një rritje e mëtejshme e moshës ligjore të daljes në pension dhe zbritje më të larta të pensioneve për pensionistët e parakohshëm do të ishin gjithashtu "shumë efektive", tha Werding i Këshillit të Ekspertëve Ekonomikë. "Por të gjitha ide të tilla janë një fushë minash politike."/Përshtati “Pamfleti” nga “Financial Times”
Lini një Përgjigje