FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Nga Irani te Venezuela, administrata amerikane po përdor gjithnjë e më shumë operacione kibernetike ofensive në konfliktet ndërkombëtare.
Administrata e Donald Trump po përdor gjithnjë e më shumë operacione kibernetike ofensive si pjesë të strategjisë së saj ushtarake. Në operacionin kundër Iranit më 28 shkurt, SHBA fillimisht ndërhyri me sulme kibernetike për të ndërprerë komunikimet dhe sistemet e reagimit të Iranit përpara bombardimeve.
Sulme të ngjashme kibernetike janë përdorur edhe në operacionin kundër Venezuelës dhe në sulmet ndaj objekteve bërthamore iraniane. Strategjia e re kombëtare kibernetike e SHBA synon të ndikojë në sjelljen e kundërshtarëve duke përdorur një kombinim të operacioneve kibernetike mbrojtëse dhe ofensive.
Sipas analizës së ForeignPolicy, ekspertët theksojnë se pranimi publik i këtyre operacioneve është një zhvillim i ri dhe tregon se lufta kibernetike po bëhet pjesë qendrore e konflikteve moderne. Izraeli gjithashtu është përfshirë në operacione kibernetike kundër Iranit, ndërsa disa grupe të lidhura me Iranin kanë kryer sulme ndaj sistemeve izraelite dhe amerikane.
Megjithatë, deri tani reagimi kibernetik i Iranit ka qenë relativisht i kufizuar, edhe pse analistët paralajmërojnë se një kundërpërgjigje më e madhe mund të ndodhë në të ardhmen. Konflikti tregon se hapësira kibernetike po bëhet një element i integruar i luftës moderne, krahas operacioneve tradicionale ushtarake.
Artikulli i plotë në FP
Operacioni “Epic Fury” nuk filloi me bomba. Ai filloi me një sulm kibernetik. Sipas kryetarit të Shefave të Përbashkët të Shtabit të SHBA-së, gjeneralit Dan Caine, përpara se bombat e para amerikane të binin mbi Iran më 28 shkurt, operatorët në Komandën Kibernetike të SHBA-së dhe në Komandën Hapësinore kishin nisur tashmë atë që ai e quajti “efekte jo-kinetike”, duke ndërprerë, dobësuar dhe verbuar aftësinë e Iranit për të parë, komunikuar dhe reaguar.
Nuk është hera e parë që kjo administratë përdor operacione kibernetike ofensive. Presidenti amerikan Donald Trump ka sugjeruar se ato janë përdorur për të shkaktuar ndërprerje energjie në Venezuelë në janar, përpara se ushtria amerikane të merrte kontrollin dhe të arrestonte liderin venezuelian Nicolas Maduro. Caine konfirmoi gjithashtu se Komanda Kibernetike dhe ajo Hapësinore kishin krijuar “efekte të ndryshme” në mbështetje të operacionit në Venezuelë, pa zbuluar se cilat ishin ato.
Nuk është as hera e parë që administrata përdor këto kapacitete kundër Iranit. Qershorin e kaluar, Caine zbuloi se Komanda Kibernetike e SHBA-së kishte “mbështetur” sulmet kundër tre objekteve bërthamore iraniane atë muaj. Sipas raportimeve, kjo përfshinte edhe armë kibernetike që ndërhynë në sistemet iraniane të mbrojtjes raketore. Pentagoni refuzoi të komentojë më tej mbi përdorimin e tyre.
Strategjia kombëtare kibernetike e administratës Trump, e publikuar më 6 mars dhe e pritur prej kohësh, përmend të dy operacionet. Dokumenti thekson se, qoftë duke mbështetur një operacion global për të shkatërruar infrastrukturën bërthamore të Iranit, qoftë duke lënë kundërshtarët “të verbër dhe të paqartë” gjatë operacionit për të sjellë para drejtësisë Nicolas Maduro, kundërshtarët duhet të kuptojnë se operatorët dhe mjetet kibernetike amerikane janë ndër më të avancuarat në botë dhe mund të përdoren shpejt për të mbrojtur interesat e SHBA-së.
Strategjia paraqet një doktrinë me gjashtë shtylla, e cila fillon me synimin për të “ndikuar në sjelljen e kundërshtarëve” duke përdorur “të gjithë gamën e operacioneve kibernetike mbrojtëse dhe ofensive të qeverisë amerikane”.
Drejtori Kombëtar për Sigurinë Kibernetike në SHBA, Sean Cairncross, duke folur në një konferencë në Uashington të hënën, e përshkroi këtë shtyllë të parë si “pjesën më të rëndësishme” të strategjisë. “Ne duhet të ndryshojmë mënyrën si e llogarisin rrezikun aktorët që përpiqen të na dëmtojnë,” tha ai.
Operacionet kibernetike ofensive nuk janë të reja për Shtetet e Bashkuara. Një nga shembujt më të njohur lidhet gjithashtu me Iranin. Në vitet 2000, SHBA-ja dhe Izraeli besohet se përdorën një armë kibernetike të zhvilluar bashkërisht të quajtur Stuxnet për të goditur objektet bërthamore iraniane, megjithëse të dy vendet e kanë mohuar përfshirjen.
Megjithatë, pranimi publik i këtyre operacioneve dhe madje mburrja me to përfaqëson një zhvillim të ri. Kështu shprehet Lauryn Williams, ish-drejtoreshë për strategjinë në Zyrën e Drejtorit Kombëtar për Sigurinë Kibernetike në Shtëpinë e Bardhë gjatë administratës Biden dhe udhëheqëse e iniciativës strategjike për sigurinë kibernetike të sistemeve hapësinore. Sipas saj, kombinimi i deklaratave publike nga zyrtarët e lartë me strategjinë kombëtare kibernetike tregon një zhvendosje drejt fokusimit në operacionet kibernetike ofensive. Williams aktualisht është zv/drejtoreshë e programit të teknologjive strategjike në Qendrën për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare (CSIS) në Uashington.
Izraeli, një nga operatorët më të sofistikuar të luftës kibernetike në botë, është përfshirë gjithashtu në konfliktin aktual. Sipas gazetës Financial Times, hakimet izraelite në kamerat e trafikut dhe kullat e telefonisë celulare në Teheran luajtën rol kyç në vrasjen e liderit suprem iranian, Ajatollah Ali Khamenei. Po ashtu, Izraeli raportohet se ndërhyri në aplikacionin popullor iranian të lutjeve BadeSaba Calendar, i cili ka më shumë se 5 milionë shkarkime, duke shfaqur mesazhe si “Është koha për llogari” dhe “Ndihma ka mbërritur” në ditën e parë të sulmeve amerikano-izraelite. Qeveria izraelite nuk ka marrë publikisht përgjegjësi për këtë ndërhyrje.
Mediat shtetërore iraniane raportuan gjithashtu se disa faqe lajmesh në Iran u komprometuan për të shfaqur mesazhe kundër regjimit të Khameneit, megjithëse as SHBA-ja dhe as Izraeli nuk kanë marrë përgjegjësi për këto veprime.
Nga ana tjetër, Forcat Mbrojtëse të Izraelit deklaruan se kryen një sulm ndaj asaj që e përshkruan si “selia e luftës kibernetike” të Iranit, edhe pse niveli i dëmit dhe ndikimi në kapacitetet kibernetike iraniane mbeten të paqarta.
Irani konsiderohet prej kohësh një nga kundërshtarët kryesorë kibernetikë të SHBA-së dhe aleatëve të saj. Hakerët iranianë kanë shënjestruar me sukses objektiva të ndryshëm, nga kazinotë në Las Vegas deri te sistemet rurale të furnizimit me ujë në SHBA dhe madje edhe fushatën zgjedhore të Trump në vitin 2024.
“Irani është shumë i fortë në fushën e sigurisë kibernetike”, tha Scott White, drejtor i programit të sigurisë kibernetike në Universitetin George Washington dhe ish-oficer i ushtrisë dhe inteligjencës kanadeze.
“Ne e vendosim Iranin në të njëjtën kategori me Kinën, Rusinë dhe Korenë e Veriut si katër kërcënimet kryesore shtetërore me kapacitete të avancuara”.
Që nga fillimi i luftës më 28 shkurt, ka pasur shenja të grupeve të lidhura me Iranin që kanë shënjestruar sisteme izraelite. Drejtoria Kombëtare Kibernetike e Izraelit paralajmëroi për “dhjetëra” ndërhyrje iraniane në kamerat e sigurisë dhe përpjekje për të infiltruar dhe fshirë të dhëna nga sistemet izraelite.
Grupet e ashtuquajtura hacktiviste të lidhura me Iranin, si Handala dhe Cyber Islamic Resistance, kanë shënjestruar gjithashtu infrastrukturën amerikane, izraelite dhe atë rajonale gjatë javës së fundit, sipas kompanive të sigurisë kibernetike Flashpoint dhe Halcyon. Megjithatë, shumë nga pretendimet e këtyre grupeve për ndikimin e sulmeve të tyre mbeten të paverifikuara.
Në përgjithësi, hakmarrja e pritur në shkallë të gjerë nga entitetet shtetërore iraniane ka qenë “më e kufizuar”, veçanërisht kundër infrastrukturës kritike amerikane, sipas Alexander Leslie, këshilltar i lartë në firmën e inteligjencës dhe sigurisë kibernetike Recorded Future.
“Ka shumë aktivitet me pretendime të shumta dhe ndërprerje me intensitet të ulët, por relativisht më pak operacione të konfirmuara dhe të sofistikuara nga shteti iranian në shkallë të gjerë,” tha ai në një email. Sipas tij, grupet e lidhura me Gardën Revolucionare Islamike (IRGC) dhe Ministrinë iraniane të Inteligjencës kanë qenë më të qeta dhe më mbrojtëse sesa pritej, ndërsa aktiviteti i grupeve hacktiviste është më i lehtë për t’u krijuar dhe për t’u amplifikuar.
Kjo mund të lidhet me ndërprerjet e shkaktuara nga lufta, kufizimet e internetit brenda Iranit dhe vrasjen e figurave të larta drejtuese që zakonisht do të drejtonin operacionet kibernetike. Por analistët thonë se është gjithashtu e mundur që Irani thjesht po pret momentin e duhur.
“Ndërsa kjo administratë mund të jetojë në momentin aktual, iranianët mendojnë në perspektivë njëvjeçare,” tha White, duke shtuar “ne mund të shohim një përgjigje ndaj këtij konflikti edhe një vit më vonë — në luftën asimetrike, kundërpërgjigjja vjen sipas kohës së tyre”.
Një shembull i mundshëm i kësaj u shfaq të mërkurën, kur kompania amerikane e pajisjeve mjekësore Stryker, me më shumë se 56 mijë punonjës në mbarë botën, njoftoi se ishte komprometuar nga një sulm kibernetik. Grupi i hakerëve Handala, i lidhur me Iranin, pretendoi përgjegjësinë, megjithëse kompania nuk ia ka atribuar ende sulmin ndonjë aktori të caktuar.
Shkatërrimi i kapaciteteve kibernetike të Iranit mund të jetë më i vështirë sesa shkatërrimi i raketave apo bombave të tij. Sipas Williams, sa më shumë të dobësohen kapacitetet konvencionale ushtarake të Iranit, aq më shumë ka gjasa që ai të përshkallëzojë aktivitetin në hapësirën kibernetike.
Ajo thekson se fakti që sulmet kibernetike mund të kryhen nga kudo i bën ato një mjet të arritshëm edhe për aktorë shtetërorë me burime më të kufizuara.
Në të njëjtën kohë, përdorimi gjithnjë e më i madh i sulmeve kibernetike nga SHBA-ja krahas operacioneve tradicionale ushtarake po e zbeh kufirin mes tyre dhe po ndryshon mënyrën se si zhvillohen konfliktet moderne.
“Ky konflikt përforcon idenë se hapësira kibernetike është tashmë e integruar në luftën moderne, jo thjesht një element anësor i saj,” tha Leslie. /Përshtati Pamfleti/
Lini një Përgjigje