FLASH
Shkruar nga Heba Saleh
Trump ka propozuar vazhdimisht dëbimin e 2.2 milionë banorëve të Gazës në Jordani dhe Egjipt, gjë që do të përbënte një kërcënim të rëndë dhe destabilizues.
Abdel Fattah al-Sisi i Egjiptit ka kërkuar të vrasë propozimin për të dëbuar popullsinë duke ruajtur marrëdhëniet e mira me presidentin amerikan
Kur Donald Trump mori detyrën, Abdel Fattah al-Sisi i Egjiptit - një njeri që presidenti i SHBA-së dikur e përshkroi si "diktatori i tij i preferuar" - mund të kishte pritur marrëdhënie më të mira me Uashingtonin.
Kthimi i Trump ndihmoi në nxitjen e një armëpushimi në Gaza midis Izraelit dhe Hamasit, duke ndalur shkurtimisht më shumë se një vit konflikt në kufirin e Egjiptit. Militantët Houthi thanë se do të kufizonin sulmet ndaj anijeve në Detin e Kuq, duke rritur mundësinë që anijet të kthehen në Kanalin e Suezit dhe të lehtësojnë ndërprerjen që i kushtoi Egjiptit rreth 7 miliardë dollarë të ardhura vitin e kaluar.
Që atëherë situata ka shkuar drejt greminës. Izraeli muajin e kaluar rifilloi luftimet në Gaza, duke shfuqizuar shpresat për një fund të afërt të luftës. Huthi dhe SHBA rifilluan sulmet, duke rindezur tensionet në të gjithë Detin e Kuq. Dhe Trump ka propozuar vazhdimisht dëbimin e 2.2 milionë banorëve të Gazës në Jordani dhe Egjipt, gjë që do të përbënte një kërcënim të rëndë dhe destabilizues.
E gjithë kjo e ka lënë presidentin egjiptian në një pozitë veçanërisht të vështirë, pasi ai përpiqet të mos zemërojë presidentin e paparashikueshëm, transaksional të SHBA-së, ndërsa drejton përpjekjet diplomatike për të gjetur një plan alternativ paqeje për Gazën.
"Ai ka luajtur me shumë, shumë kujdes. Në fund të ditës, Presidenti Trump ka një mënyrë për të ndryshuar rregullat normale", tha Mirette Mabrouk, bashkëpunëtore e lartë në Institutin e Lindjes së Mesme në Uashington. "
Egjipti është mbështetur prej kohësh në mbështetjen e SHBA-së, me Uashingtonin duke ofruar një ndihmë ushtarake vjetore prej 1.3 miliardë dollarësh dhe duke e ndihmuar atë të sigurojë një hua prej 8 miliardë dollarësh nga FMN vitin e kaluar dhe të shmangë krizën ekonomike. Kjo ishte pjesërisht në njohjen e rolit ndërmjetësues të Egjiptit për të siguruar një armëpushim në Gaza, por edhe për të stabilizuar ekonominë e kombit më të populluar arab.
Ndërsa marrëdhëniet ishin të ftohta nën Barack Obama, mandati i parë i Trump solli një përmirësim të mirëpritur për Sisin, një ish-gjeneral që mori pushtetin në një grusht shteti të mbështetur nga populli në 2013 kundër një presidenti të zgjedhur islamik. Trump e ftoi presidentin egjiptian dy herë në Shtëpinë e Bardhë, duke e përshkruar atë si "diktatori im i preferuar" në një samit të vitit 2019.
Por, lehtësimi i planit shpërthyes të Trump për të shpopulluar dhe marrë përsipër Gazën – duke e kthyer atë në “Rivierën e Lindjes së Mesme” – është një propozim i pamundur për çdo lider arab.
Analistët thonë se opinioni publik egjiptian dhe arab do ta konsideronte Sisin një tradhtar të çështjes palestineze, duke nxitur opozitën dhe duke nxitur paqëndrueshmëri. Ish-presidenti egjiptian Anwar Sadat u vra nga militantët islamikë në vitin 1981 pjesërisht për shkak të zemërimit për normalizimin e marrëdhënieve me Izraelin.
Megjithatë, Trump dhe kryeministri i Izraelit Benjamin Netanyahu janë dyfishuar. Në një takim në Shtëpinë e Bardhë javën e kaluar, Trump përsëriti pretendimin e tij se Gaza, një "pjesë e pabesueshme e pasurive të rëndësishme të paluajtshme", duhet të jetë nën kontrollin e SHBA.
Që nga fillimi i luftës në tetor 2023, Egjipti ka pasur frikë se qëllimi përfundimtar i Izraelit ishte të dëbonte palestinezët përtej kufirit në shkretëtirën e Sinait.
Më shumë se dy të tretat e Gazës janë nën urdhra evakuimi, ndërsa Izraeli ka bllokuar hyrjen e të gjithë ndihmave që nga fillimi i marsit dhe ka njoftuar një drejtori të re për të mbikëqyrur emigrimin "vullnetar" të Gazasve. Kajro e ka akuzuar atë për përdorimin e “urisë si armë”.
Netanyahu tha në Shtëpinë e Bardhë se banorëve të Gazës "duhet t'u jepet një zgjedhje" për t'u larguar dhe se nuk po i mbyllte Izraeli, një referencë për refuzimin e Egjiptit për të lejuar transferimin e popullsisë.
Përkeqësimi i kushteve në Gaza nën sulmin dhe bllokadën e Izraelit duket të jetë një prelud për të larguar popullin e saj jashtë krejtësisht, tha Michael Wahid Hanna në Grupin Ndërkombëtar të Krizave.
“Nëse shikoni diskursin në Uashington dhe shihni se çfarë po ndodh në terren në Gaza dhe çfarë po thonë izraelitët, është e vështirë të mendosh se transferimi dhe shpopullimi nuk janë në thelb të kësaj”, tha ai.
Sisi është përmbajtur nga kritikat ndaj presidentit amerikan, duke thënë vetëm se ai nuk do të "marrë pjesë në një padrejtësi ndaj palestinezëve".
Ai madje ka kërkuar t'i bëjë lajka Trumpit. Presidenti amerikan ishte “i aftë të arrinte objektivin e shumëpritur për të sjellë një paqe të drejtë dhe të qëndrueshme në Lindjen e Mesme”, tha ai në janar kur Trump foli për herë të parë për planin e transferimit, i cili është dënuar gjerësisht në mbarë botën si spastrim etnik.
Sisi në vend të kësaj është përpjekur të mobilizojë mbështetjen ndërkombëtare për një plan alternativ për të rindërtuar Gazën dhe për të siguruar që palestinezët të mund të qëndrojnë në tokën e tyre, me sukses të kufizuar.
Ai fitoi mbështetjen e Ligës Arabe dhe, me paralajmërime, të BE-së për një propozim për të rindërtuar Gazën nëpërmjet një komiteti teknokratësh palestinezë që do të përjashtonte Hamasin dhe përfundimisht do t'ia dorëzonte qeverinë Autoritetit Palestinez, i cili drejton pjesë të Bregut Perëndimor të pushtuar.
Por SHBA dhe Izraeli e hodhën poshtë këtë, duke thënë se ajo nuk trajton çarmatosjen e militantëve të Hamasit apo sigurimin e largimit të tyre, diçka që opinioni publik arab do ta dënonte si bashkëpunim me okupimin.
"Egjipti njeh kufizimet e planit, por nuk mund ta çojë më tej atë në çështjet thelbësore... pa mbështetje shumë më të gjerë diplomatike", tha Hanna.
Sisi e di mirë se sfidimi i Trump mund të ketë një kosto të lartë. Presidenti amerikan la të kuptohet në shkurt se ai mund të shkurtojë ndihmën ushtarake nga Egjipti dhe Jordania pasi udhëheqësit e tyre refuzuan propozimin e tij.
Megjithëse Trump më vonë u duk se u tërhoq, durimi i tij mund të jetë i fundëm. Në bisedën e rrjedhur të Signal të zyrtarëve amerikanë që diskutonin sulmin e muajit të kaluar ndaj Houthis, një zyrtar tha se administrata duhet të "bëjë të qartë" se çfarë priste nga Egjipti "në këmbim".
Pavarësisht gjithë kësaj, Mabrouk tha se rreziqet e dakordimit për rivendosjen e palestinezëve të detyruar nga Gaza peshonin shumë më tepër se përfitimet.
“Egjiptianët nuk do të bien poshtë, sepse nuk ka asgjë që SHBA mund të imponojë që do të jetë më e keqe se ajo që do të ndodhë nëse bien dakord për shpopullimin e Gazës”, tha Mabrouk./Përshtati "Pamfleti" nga "FinancialTimes"
Lini një Përgjigje