FLASH
Shkruar nga Akhtar Makoii
Rahmanullah Lakanwal, afgani i akuzuar për vrasjen e dy anëtarëve të Gardës Kombëtare, shërbeu në një njësi që ishte famëkeqe për veprimin mbi ligjin…
Helikopterët zbritën në fshatin Chowchal herët në mëngjes, ndërsa errësira e vjeshtës kishte mbuluar malet afgane.
Shiragha dhe djali i tij 12-vjeçar, Nizami, ishin jashtë, duke udhëhequr delet drejt kullotave malore në të ftohtin para agimit.
Kur fshatarët dëgjuan zhurmën e helikave, vrapuan për t'u fshehur. Shiragha dhe Nizam vrapuan gjithashtu, duke u kacavjerrë nëpër tokën shkëmbore drejt shtëpisë. Ata ishin ende në qiell të hapur kur ndodhi sulmi.
“Pasi aeroplanët e tyre u larguan nga vendi i ngjarjes, ne të gjithë nxituam drejt vendeve të bombardimit”, tha i afërmi i tyre nga Afganistani për The Telegraph, duke shtuar “disa trupa po digjeshin. I gjithë fshati po dridhej”.
Koka e Nizamit ishte hedhur në erë metra larg trupit të tij, dhe prej saj dilte tym.
“Mbledhja e eshtrave të tij ishte pothuajse e pamundur. Kishte kaq shumë pjesë”, tha i afërmi. Sipas tij, pikëllimin e nënës së tij nuk mund ta përshkruante askush. Ajo bërtiste dhe hidhte dhe mbi kokë.
Zyrtarët vendas u thanë atyre se nuk kishin autoritet mbi sulmin. Ai u krye nga ajo që ata e quajtën "njësia zero", forca që u përgjigjeshin amerikanëve.
Shtatë vjet më vonë, një pasdite të mërkurë në Uashington, DC, Rahmanullah Lakanwal, një anëtar i së njëjtës njësi, thuhet se do t'u afrohej dy ushtarëve amerikanë që bënin roje pranë Shtëpisë së Bardhë dhe do të hapte zjarr .
Lakanwal, 29 vjeç, kishte qenë komandant në Njësinë 01, një nga forcat sulmuese më elitare, famëkeqe dhe vdekjeprurëse në Afganistan.
Njësia, e trajnuar dhe e mbikëqyrur nga CIA, supozohej të ishte mbrojtja më e mirë e Afganistanit kundër talebanëve dhe al-Kaedës. Por shpesh akuzohej se po bënte ç'të donte.
Operacioni i tyre madje do t’i shtynte afganët drejt pikërisht kryengritësve që ata kishin për qëllim të shkatërronin.
Forcat rajonale sulmuese e kanë origjinën në kaosin e vitit 2001, kur Shtetet e Bashkuara u bashkuan me milicitë lokale për të rrëzuar talebanët.
Por ajo që thuhet se ndodhi të mërkurën pasdite filloi dekada më parë, në luftën në hije që CIA zhvilloi në Afganistan përmes luftëtarëve vendas që vepronin mbi ligjin, pa asnjë përgjegjësi dhe pa mëshirë.
Ndërsa militantët ikën drejt Pakistanit, CIA i organizoi këta luftëtarë të parregullt në njësi që mund t’i ndiqnin përtej kufijve dhe në luginat e largëta ku forcat konvencionale kishin frikë të shkelnin.
Në Provincën Khost, ku u rrit Lakanwal, rrjeti Haqqani mbajti rrënjë të thella dhe al-Kaeda gjeti strehë. CIA ndërtoi në provincë ekipin e saj të parë të ndjekjes kundër terrorizmit, i cili fitonte trefishin e pagës së ushtarëve të rregullt afganë.
Kmbet e Bashkuara dokumentuan modele të qëndrueshme të vdekjeve të civilëve, torturave dhe shkatërrimit të pronës nga këto njësi. Një raport nga OJQ-ja ndërkombëtare, Human Rights Watch (HRW), gjeti 14 raste në të cilat forcat sulmuese afgane të mbështetura nga CIA "kryenin abuzime serioze midis fundit të vitit 2017 dhe mesit të vitit 2019".
Raporti pohoi se abuzimet në disa raste arritën në krime lufte.
Njësitë speciale u vendosën kryesisht së bashku me forcat amerikane për të ndjekur kryengritësit në bastisjet e natës “vrit ose kap”.
Luftëtarët e njësisë u trajnuan dhe u pajisën nga agjentë dhe kontraktorë të CIA-s, të cilët mbajtën një prani në bazat e tyre të paktën në Khost dhe Kandahar, me të paraburgosurit që më vonë raportuan tortura dhe abuzime.
Ata morën informacione nga inteligjenca amerikane dhe operuan me një nivel autonomie që komandantët ushtarakë afganë vetëm mund ta ëndërronin.
Në kulmin e luftës, mijëra prej këtyre luftëtarëve vepronin në provinca të shumta, të përcaktuara zyrtarisht si komponentë të drejtorisë kombëtare të sigurisë së Afganistanit, por që funksiononin kryesisht si asete të CIA-s.
Gjatë operacioneve, forcat goditëse shpesh komunikonin në anglisht, duke e bërë lidhjen e tyre me praninë amerikane të pagabueshme për ata që ishin të sintonizuar në radiot e tyre.
Por një zinxhir i lirshëm komande dhe raportimi ndaj forcave amerikane ngjalli pakënaqësi tek vendasit dhe qeveria afgane.
Në fakt, Hamid Karzai, ish-presidenti i Afganistanit, kaloi vite duke u përpjekur të frenonte bastisjet e natës të forcave sulmuese, pasi ato zemëronin fshatarët dhe i kthenin ata kundër qeverisë së tij.
Lakanwal punoi përkrah trupave amerikane në Kandahar, fortesën e talebanëve. Ai u evakuua në Amerikë pasi Kabuli ra në vitin 2021, sipas skemës së epokës Biden "Allies Welcome". Atij iu dha azil nga administrata Trump këtë vit.
Por javën e kaluar, ai akuzohet se ka udhëtuar me makinë nga shteti i Uashingtonit në Uashington DC dhe ka qëlluar me armë dy anëtarë të Gardës Kombëtare, të cilët ishin betuar në shërbim më pak se 24 orë më parë. Njëra nga ushtaret, 20-vjeçarja Sarah Beckstrom, vdiq nga plagët e marra të enjten. Tjetri, 24-vjeçari Andrew Wolfe, po “lufton për jetën e tij”, sipas Donald Trump .
Lakanwal është akuzuar për vrasje të shkallës së parë dhe po përballet me dënimin me vdekje.
Sulmi dukej i pashpjegueshëm, një shpërthim i papritur dhune vetëm një hap larg qendrës së pushtetit amerikan.
Por një mik i fëmijërisë së zotit Lakanwal i tha gazetës The New York Times se ai ishte i shqetësuar nga viktimat që kishte parë dhe vuante nga shëndeti i tij mendor.
Rangin Dadfar Spanta, ish-këshilltari i sigurisë kombëtare afgane, tha se 13 vjet më parë, Rahmanullah Lakanwal, atëherë vetëm 16 vjeç, hyri në shërbim të forcave speciale të CIA-s.
"Ai mori pjesë në vrasjen e afganëve, deri në ditët e fundit të tërheqjes amerikane nga Kabuli", tha Spanta, duke shtuar “ai punoi përkrah tyre në aeroportin e qytetit dhe në shtator 2021 u largua nga Afganistani në shoqërinë e tyre. Megjithatë, kush e mban fajin më të madh: populli i Afganistanit apo ata që e mësuan zanatin e vrasjes që nga rinia e tij deri më sot?”
Një ish-anëtar i njësisë pranoi në një intervistë me The Telegraph se luftëtarët e saj shpesh godisnin objektiva talebane në zonat ku jetonin civilë.
Ai tha se operacionet me helikopterë të njësisë u mbështetën nga dronë amerikanë sipër kokës. “Shumë nga sulmet u planifikuan natën me ndihmën e dronëve amerikanë”, shtoi ai.
Ish-luftëtari kujtoi gjithashtu rastet kur njësisë iu dërguan koordinata të pasakta, duke çuar në sulme që rezultuan në vdekjen e civilëve .
Në fshatin Khowja, në veri të vendit, helikopterët erdhën gjatë një mosmarrëveshjeje për ujin në mëngjesin e vitit 2017.
Fqinjët po debatonin për të drejtat e ujitjes së një lumi të vogël kur fshatarët vunë re avionin e zi që po afrohej. Ata e dinin se çfarë po vinte, të gjithë në Afganistanin rural kishin mësuar ta njihnin tingullin.
Një banor i tha gazetës The Telegraph: “e dinim që helikopterët e zinj do të qëllonin pa paralajmërim, kështu që filluam të vraponim drejt fushave.”
Forcat sulmuese hapën zjarr nga qielli. Dy burra u qëlluan dhe u vranë. Njëri prej burrave, rreth 50 vjeç, ishte aq i larguar nga luftërat e Afganistanit saqë i afërmi i tij ishte i sigurt se "ai as nuk e dinte se kush ishte në pushtet në Kabul".
Banorët thanë se trupat e objektivave të paqëllimshëm që shtriheshin në tokë u vunë në zjarr. Të dy burrat nuk kishin lidhje me qeverinë apo talebanët.
Kur trupat u tërhoqën në vitin 2021, talebanët negociuan që njësitë të shpërbëheshin, duke lënë të bllokuar shumë nga luftëtarët dikur të pamëshirshëm.
Pa mbrojtje, shumë ikën jashtë vendit. Z. Lakanwal ia doli të shkonte në SHBA.
Ata që jetojnë pranë z. Lakanwal në apartamentin e tij me çmim 2,000 dollarë në muaj në Bellingham, shteti i Uashingtonit, thanë se e shihnin shpesh duke luajtur video-lojra me luftë të tilla si “Call of Duty” dhe se familja e tij flinte në jastëkë divani në vend të shtretërve.
Z. Trump tani është zotuar të shqyrtojë çdo aplikim afgan për imigracionin të miratuar nën Joe Biden.
Duke mbajtur një fotografi të një fluturimi evakuimi të mbushur me njerëz gjatë një fjalimi drejtuar anëtarëve të shërbimit në Ditën e Falënderimeve, Trump tha: “Ishte një rrëmujë totale... Njerëzit e ngjeshur në aeroplan. Dhe më të fortët, më të ligët, më të aftët fizikisht hipën në aeroplan, jo njerëzit që ne po kërkonim, ose që ata donin të sillnin.” /Përshtatur nga The Telegraph/
Lini një Përgjigje