FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Paralelja më e afërt, si për Putinin ashtu edhe për prokurorët, është Slobodan Millosheviç, lideri serb i paditur nga gjykata për krimet e luftës në Hagë në vitin 1999. Millosheviçi i tha popullit të tij, një argument që mund ta përdorë edhe Putin, se aktakuza nuk ishte për shkak të krimet e tij, por sepse ai kishte mbrojtur dinjitetin e vendit.
Një aktakuzë nuk çon domosdoshmërisht në një gjyq të hershëm, por udhëheqësi rus duhet të rrijë ende disa netë pa gjumë.
Njoftimi nga Gjykata Penale Ndërkombëtare (ICC) për një urdhër-arresti për Vladimir Putin ka rëndësi historike. Në një farë mënyre ky vendim ishte i pashmangshëm. Në fund të fundit kjo është lufta e paligjshme e agresionit të Putinit.
Shtrohen disa pyetje në lidhje me praktikat e dorëzimit të Putinit në gjykatë - si, ku, kur? Por arsyetimi thelbësor është i pamohueshëm. Përgjegjësia e liderëve të lartë politikë dhe ushtarakë është pikërisht ajo për të cilën u krijua ICC, 25 vjet më parë. Nëse jo Putin, kush?
Ky është urdhri i parë i ICC-së që lëshohet në lidhje me luftën në Ukrainë. Akuzat janë të kufizuara, duke thënë se ka "baza të arsyeshme" për të besuar se Putin dhe komisionerja e fëmijëve të tij, Maria Lvova-Belova, janë përgjegjës për dëbimin e fëmijëve nga Ukraina pas nisjes së agresionit rus. Gjykata ka vendosur flamurin e saj në nivelin më të lartë, me ndikim të dukshëm.
Pas një heshtjeje, komentuesit kryesorë pro-Kremlinit filluar të përdornin terma bërthamorë. Prezantuesi i televizionit shtetëror rus, Vladimir Solovyov, bëri thirrje për një " sulm të menjëhershëm bërthamor " ndaj çdo vendi që mund të guxonte të arrestonte liderin rus. Kishte edhe të tjerë që bënë kërkesa të ngjashme.
Gjykata ndërkombëtare e ka cilësuar liderin e një prej vendeve më të fuqishme në botë si të dyshuar për krime lufte, pa datë skadence.
Kjo ka implikime, jo vetëm për samitin e ardhshëm të vendeve të Brics (Brazili, Rusia , India, Kina dhe Afrika e Jugut), që do të mbahet në Afrikën e Jugut në gusht. Çdo vend që ka ratifikuar statutin themelues të ICC-së, statutin e Romës, është i detyruar të arrestojë një të paditur nëse ai hyn në juridiksionin e atij vendi. Afrika e Jugut, mikpritësja e këtij viti Brics, është një anëtar themelues i ICC. Me pak fjalë: Loja vazhdon.
Ekzistojnë tre skenarë se si mund të ndodhë dilema e Putinit. Mundësia e parë: Putini mund të fluturojë për në Afrikën e Jugut dhe të arrestohet sapo të dalë nga avioni. Ky rezultat dramatik është i pamundur për arsye të dukshme, përveç nëse Putini ka më shumë nxitje vetëshkatërruese sesa kemi parë deri më tani.
Një mundësi e dytë është që ai të fluturojë, pasi ka marrë garanci nga Afrika e Jugut se do të sfidojë ICC-në dhe do ta lërë atë në paqe. Në vitin 2015, qeveria e Afrikës së Jugut injoroi një urdhër nga gjykatat e veta dhe lejoi liderin sudanez Omar al-Bashir të largohej nga një samit i Bashkimit Afrikan, duke pretenduar më pas se ai gëzonte imunitet si kryetar shteti. Grupet e shoqërisë civile ishin të indinjuar. Një gjykatë e Afrikës së Jugut më vonë vendosi se qeveria ishte sjellë "në mënyrë të turpshme".
Tetë vjet më vonë, situata është ndryshe. Vizita e Putinit do të zhvillohet nën një qendër të vëmendjes globale më të ndritshme sesa pjesëmarrja e shkurtër e Bashirit në samitin e AU. Këtë javë, Afrika e Jugut tha se "i njeh detyrimet e saj ligjore", gjë që tingëllon shumë sikur nuk dëshiron të provokojë përsëri një dramë të nivelit të Bashirit. Mesazhi me sa duket do të dëgjohet në këtë mënyrë në Kremlin.
Që na çon te rezultati i tretë dhe më i mundshëm: Putini si një mos-shfaqje. Kjo është një mënyrë për të siguruar që ai të mos arrestohet, ndiqet penalisht apo burgoset për shumë vite. Ai gjithashtu shpëton Afrikën e Jugut nga marrja e zgjedhjeve të ndërlikuara për aleatin e saj.
Por ky rezultat nuk është pa kosto për Putinin. Nuk do të ishte një pamje e mrekullueshme për një lider që i pëlqen gjithmonë të shpërfaqe një ‘atmosferë fuqie’. Arsyeja e vërtetë e largimit do të ishte e qartë për të gjithë, do të ishte një etiketë "i dyshuar për krime lufte" të ngulur në ballin politik të Putinit.
Një aktakuzë nuk çon domosdoshmërisht në një gjykim të hershëm, natyrisht. Por rrethanat ndryshojnë, siç ka ndodhur me të tjerët, nga lideri serb i Bosnjës Radovan Karaxhiç te diktatori Çadian Hissène Habré. Bashir tani është në burg.
Paralelja më e afërt, si për Putinin ashtu edhe për prokurorët, është Slobodan Millosheviç, lideri serb i paditur nga gjykata për krimet e luftës në Hagë në vitin 1999. Millosheviçi i tha popullit të tij, një argument që mund ta përdorë edhe Putin, se aktakuza nuk ishte për shkak të krimet e tij, por sepse ai kishte mbrojtur dinjitetin e vendit.
Por i padituri Millosheviç u pa si ‘mbetje’, një pengesë për një jetë më të mirë. Në tetor 2000, unë qëndrova mes turmave të mëdha në Beograd, të cilët brenda dy javësh e detyruan presidentin e plotfuqishëm të largohej nga pushteti. Disa muaj më vonë, pashë rreshta dosjesh në gjykatën e Ballkanit për krimet e luftës me tituj të tillë si "Slobodan Millosheviç: deklarata në mbështetje të vrasjeve". Në qershor 2001, dy vjet pas aktakuzës fillestare, qeveria serbe e dorëzoi Millosheviçin në Hagë. Ai vdiq pas hekurave, në gjyq për gjenocid.
Asgjë në Rusinë gjigante nuk do të jetë aq e thjeshtë sa kaq, veçanërisht në një kontekst ku opozita është shtypur kaq efektivisht gjatë shumë viteve. Por fati i Millosheviçit mund t'i japë Putinit paranojak disa netë pa gjumë ndërkohë.
Në të kaluarën, gjykata është kritikuar për standarde të dyfishta, përqendrim të supozuar të tepruar në shtetet afrikane dhe probleme të legjitimitetit.
Pothuajse dy të tretat e shteteve anëtare të OKB-së janë tani anëtarë të ICC, një fillim i mbarë. Por lëshimet e dukshme përfshijnë Sirinë, Mianmarin, Etiopinë, Rusinë, Kinën dhe SHBA-në. Megjithatë, po hapen mundësi të reja. Rëndësia e juridiksionit universal duke bërë arrestime kudo në botë për krimet më të rënda vazhdon të rritet.
Njoftimi i javës së kaluar nga ICC është i mirëpritur dhe mund të hapë rrugën për shumë më tepër. Drejtësia është e një rëndësie të madhe për ukrainasit, siç konfirmojnë sondazhet. Është gjithashtu e rëndësishme për ata që kanë vuajtur nga krimet e kryera në zonat e konfliktit në mbarë botën. /Shkruar nga ‘The Guardian’, përshtati ‘Pamfleti’
Steve Crawshaw është ish-redaktor i Rusisë dhe Evropës Lindore në Independent dhe ish-drejtor i Mbretërisë së Bashkuar në Human Rights Ëatch, dhe autor i veprës së ardhshme Prosecuting the Powerful.
Lini një Përgjigje