FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Cilat janë shtetet që pritet të ndëshkohen dhe ato që mund të përfitojnë brenda aleancësh nga zhvendosja e trupave amerikane? Po Shqipëria a përfshihet?
Administrata e Trump po shqyrton një plan për të ndëshkuar disa anëtarë të aleancës së NATO-s që presidenti amerikan beson se nuk kanë qenë të dobishëm për SHBA-në dhe Izraelin gjatë luftës me Iranin, sipas zyrtarëve të administratës.
Propozimi do të përfshinte zhvendosjen e trupave amerikane nga vendet anëtare të NATO-s që konsiderohen jo mbështetëse ndaj përpjekjeve të luftës kundër Iranit dhe vendosjen e tyre në vende që kanë qenë më mbështetëse ndaj fushatës ushtarake amerikane. Ky plan do të ishte shumë më i kufizuar sesa kërcënimet e fundit të presidentit Trump për t’u tërhequr plotësisht nga aleanca, gjë që ai nuk mund ta bëjë pa miratimin e Kongresit, shkruan WSJ.
Plani, i cili ka qarkulluar dhe ka fituar mbështetje mes zyrtarëve të lartë të administratës në javët e fundit, është ende në fazat fillestare dhe është një nga disa opsione që Shtëpia e Bardhë po diskuton për të ndëshkuar NATO-n. Ai nxjerr në pah përçarjen në rritje mes administratës Trump dhe aleatëve evropianë pas vendimit të presidentit për të nisur luftën me Iranin.
Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, udhëtoi në Uashington të mërkurën për t’u takuar me Trump. Rutte ka kërkuar të forcojë marrëdhëniet me presidentin amerikan pavarësisht tensioneve në aleancën transatlantike dhe ishte ndër ata që e bindën atë të mos ndërmarrë hapa për të marrë nën kontroll Groenlandën.
“Është mjaft e trishtueshme që NATO i ka kthyer shpinën popullit amerikan gjatë gjashtë javëve të fundit, kur janë pikërisht amerikanët që kanë financuar mbrojtjen e tyre,” deklaroi të mërkurën zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt. Ajo shtoi se Trump planifikon të zhvillojë një bisedë “të hapur dhe të drejtpërdrejtë” me Rutte.
SHBA ka rreth 84,000 trupa të vendosura në të gjithë Evropën, megjithëse numri i saktë ndryshon për shkak të stërvitjeve ushtarake dhe dislokimeve rotative. Bazat amerikane në Evropë shërbejnë si një qendër kritike për operacionet globale ushtarake të SHBA-së dhe gjithashtu sjellin përfitime ekonomike për vendet pritëse përmes investimeve. Bazat në Evropën Lindore shërbejnë gjithashtu si pengesë ndaj Rusisë.
Kur u pyet për koment, Shtëpia e Bardhë iu referua deklaratave të fundit të Sekretarit të Shtetit Marco Rubio, i cili kritikoi vendet e NATO-s për mungesë mbështetjeje ndaj SHBA-së në luftën me Iranin.
Nuk është e qartë se cilat vende do të humbnin praninë e trupave amerikane, por disa anëtarë të aleancës kanë pasur përplasje me Trump që nga rikthimi i tij në detyrë dhe së fundmi kanë tërhequr kritikat e tij për kundërshtimin e luftës me Iranin.
Spanja, i vetmi vend i NATO-s që nuk është zotuar të shpenzojë 5% të Prodhimit të Brendshëm Bruto për mbrojtjen, bllokoi përdorimin e hapësirës ajrore nga avionët amerikanë të përfshirë në operacionin kundër Iranit. Zyrtarët e administratës janë gjithashtu të pakënaqur me Gjermaninë pasi drejtues të saj kritikuan luftën e Trump, ndonëse Gjermania mbetet një nga qendrat më të rëndësishme për operacionet amerikane në Lindjen e Mesme.
Italia gjithashtu bllokoi përkohësisht përdorimin e një baze ajrore në Siçili, ndërsa qeveria franceze pranoi përdorimin e një baze në jug të Francës vetëm pasi SHBA garantoi se avionët që nuk merrnin pjesë në sulmet ndaj Iranit do të uleshin aty.
Përveç zhvendosjes së trupave, plani mund të përfshijë edhe mbylljen e një baze amerikane në të paktën një nga vendet evropiane, ndoshta në Spanjë ose Gjermani, sipas dy zyrtarëve të administratës.
Vendet që mund të përfitojnë nga kjo politikë, pasi konsiderohen mbështetëse, përfshijnë Poloninë, Rumaninë, Lituaninë dhe Greqinë. Vendet e Evropës Lindore kanë disa nga nivelet më të larta të shpenzimeve për mbrojtje në aleancë dhe ishin ndër të parat që shprehën gatishmëri për të mbështetur një koalicion ndërkombëtar për monitorimin e Ngushticës së Hormuzit. Pas shpërthimit të luftës, Rumania miratoi shpejt kërkesat amerikane për përdorimin e bazave të saj nga Forcat Ajrore të SHBA-së.
Ky plan mund të çojë në vendosjen e më shumë trupave amerikane më afër kufirit rus, një zhvillim që ka gjasa të tensionojë marrëdhëniet me Moskën.
Trump deklaroi të hënën se është “shumë i zhgënjyer” me NATO-n dhe se mungesa e mbështetjes për SHBA-në në luftën me Iranin është “një njollë që nuk do të zhduket kurrë.” Ai ka kritikuar shpesh aleancën dhe në javët e fundit ka diskutuar me këshilltarët mundësinë e largimit nga NATO.
Muajin e kaluar, ai shkroi në platformën e tij Truth Social se vendet anëtare “nuk kanë bërë asgjë për të ndihmuar” në luftën me Iranin dhe shtoi se “SHBA-së nuk i duhet asgjë nga NATO.”
Zyrtarë të lartë evropianë kundërshtojnë këto pretendime, duke theksuar se nuk janë konsultuar paraprakisht për luftën, çka e bëri të vështirë koordinimin e reagimit ushtarak në ditët e para. Dy ministra të mbrojtjes nga vendet e NATO-s, nga Estonia dhe Italia, mbetën të bllokuar në Dubai kur SHBA nisi luftën, pasi Emiratet e Bashkuara Arabe mbyllën hapësirën ajrore civile.
Lufta me Iranin është kriza më e fundit në një seri tensioni diplomatik që aleanca ka përjetuar që nga rikthimi i Trump në pushtet. Ai ka zemëruar aleatët për tarifat e larta ndaj Evropës dhe për kontaktet me presidentin rus Vladimir Putin lidhur me përpjekjet për paqe në Ukrainë. Trump gjithashtu shkaktoi një krizë të pazakontë me Danimarkën për përpjekjet e tij të përsëritura për të aneksuar Groenlandën, një ishull arktik pjesë e mbretërisë daneze.
Gjatë mandatit të tij të parë në vitin 2020, Trump urdhëroi tërheqjen e rreth 12,000 trupave nga Gjermania, por presidenti Joe Biden e anuloi këtë vendim pasi mori detyrën në vitin 2021. /Përshtati Pamfleti/
Lini një Përgjigje