FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Megjithatë, pas sulmeve të udhëhequra nga Hamasi më 7 tetor, çdo mundësi për një afrim me Izraelin duket se ka humbur. Dhe nëse zgjedhjet do të mbaheshin sot, nëse është e mundur, sipas ekspertëve dhe sondazheve, Hamasi do të fitonte përsëri.
“Kush do ta kontrollojë Gazën? Unë mendoj se vetëm një mund ta bëjë këtë. Autoriteti Palestinez”. Me këto fjalë, kreu i diplomacisë së BE-së, Josep Borrell, së fundi përshkroi "vizionin" evropian për Gazën e pasluftës.
Presidenti i SHBA-së, Joe Biden, duke iu referuar situatës në Gaza dhe kush do të mbushë "vakumin" e mundshëm politik nëse Izraeli arrin qëllimin e tij për eliminimin e Hamasit, iu referua edhe rolit të një Autoriteti Palestinez "të rinovuar”.
Nevoja për të rinovuar të vetmin organ zyrtar që përfaqëson palestinezët është një emërues i përbashkët në shumicën e raporteve të lidhura.
Si e humbi Gazën
Në vitin 2007, Hamasi fitoi kontrollin e Gazës nga Fatah i Mahmud Abbas, forca politike mbizotëruese në Autoritetin Palestinez.
Fatah kishte humbur zgjedhjet parlamentare të vitit 2006 dhe, i pakënaqur me rezultatin, sulmoi fituesit, përkatësisht Hamasin, pa sukses.
Kjo nënkuptonte jo vetëm një përçarje politike mes palestinezëve, por edhe një çarje gjeografike. Palestinezët janë të ndarë në Bregun Perëndimor të pushtuar, pjesërisht të sunduar nga Autoriteti Palestinez, dhe Gaza nën Hamasin.
Situata mbeti e "ngrirë" deri në sulmet e 7 tetorit dhe fillimi i konfliktit Izrael-Hamas. Tani, e ardhmja politike e palestinezëve është më e pasigurt se kurrë.
Gaza nën Hamasin
Nën Hamasin, Rripi i Gazës u kthye në një zonë të rrethuar dhe të bllokuar dhe u varfërua. Ajo ka qenë e përfshirë në konflikte me Izraelin pesë herë në 17 vitet e fundit.
Qëllimi i deklaruar i Izraelit në këtë konflikt të fundit, i cili filloi si hakmarrje për sulmet e befasishme në Izraelin jugor, është asgjësimi i Hamasit.
Nëse Izraeli ia del mbanë, kthimi i Autoritetit Palestinez në enklavën e rrethuar po konsiderohet si alternativa më e mundshme. Por a dëshiron të kthehet? Dhe, nëse po, a mundet?
Kushti për kthim
Autoriteti Palestinez ka thënë se është i gatshëm të luajë një rol në Gaza, nga e cila u dëbua nga Hamasi në vitin 2006, vetëm nëse kthimi i tij është pjesë e një plani të qartë dhe gjithëpërfshirës paqeje me Izraelin që përfshin Bregun Perëndimor.
Shumë dyshojnë në aftësinë e saj për ta bërë këtë, edhe nëse do të kishte një plan të tillë. Nasser Al Qudwa, nipi i Yasser Arafat, një udhëheqës i mundshëm i ardhshëm i Autoritetit Palestinez, deklaroi kohët e fundit se "Autoriteti aktual nuk është në gjendje të shkelë në Rripin e Gazës, e lëre më të trajtojë detyrat kryesore që kërkohen në këtë kohë".
Shumë analistë këshillojnë Autoritetin Palestinez të mos hyjë në Gaza nëse siguria mbetet nën kontrollin e Izraelit, siç ka këmbëngulur Netanyahu.
Ngritja dhe "rënia" e saj
Autoriteti Palestinez, i krijuar pas Marrëveshjes së Oslos në 1993, ishte menduar si një administratë e përkohshme në rrugën drejt një shteti të pavarur palestinez. Ajo është e dominuar nga Fatah dhe ka përjashtuar Hamasin nga grupi i saj dhe drejtohet nga presidenti Mahmoud Abbas, i njohur gjithashtu si Abu Mazen, i cili tani është 88 vjeç.
Palestina nuk ka mbajtur zgjedhje kombëtare që nga viti 2006, kur Fatah humbi një votë për të kontrolluar parlamentin nga Hamasi. Një vit më parë, Abbas ishte zgjedhur president për atë që supozohej të ishte një mandat katërvjeçar.
Kritikët e Abbas argumentojnë se Autoriteti Palestinez, gjatë ditëve të tij, ka evoluar në një administratë autoritare, të korruptuar dhe antidemokratike që ulet në "fronin e hekurt" të ndërtuar për të nga Izraeli.
Rivendosja e besueshmërisë së Autoritetit, argumentojnë palestinezët dhe ekspertët, do të kërkonte zgjerimin e bazës së tij për të përfshirë Hamasin dhe organizatat e tjera palestineze, mbajtjen e zgjedhjeve për të formuar udhëheqjen e re dhe ribashkimin e Bregut Perëndimor me Gazën mbi bazën e një zgjidhjeje me dy shtete me Izraelin.
Megjithatë, pas sulmeve të udhëhequra nga Hamasi më 7 tetor, çdo mundësi për një afrim me Izraelin duket se ka humbur. Dhe nëse zgjedhjet do të mbaheshin sot, nëse është e mundur, sipas ekspertëve dhe sondazheve, Hamasi do të fitonte përsëri.
Çfarë po ndodh në Bregun Perëndimor?
Goditja e Hamasit ndaj Izraelit, e cila e solli çështjen palestineze përsëri në plan të parë ndërkombëtarisht, poshtëroi Abbasin, i cili në të njëjtën kohë po përpiqet të ruajë paqen në Bregun Perëndimor.
Bregu Perëndimor është i mbushur me vendbanime dhe pika kontrolli izraelite, të cilat ndajnë tokën dhe pengojnë lëvizjen palestineze. Dhuna ndaj tyre nga kolonët izraelitë është rritur në mënyrë dramatike që nga 7 tetori.
Për më tepër, bastisjet me të cilat ushtria izraelite pretendon se synon anëtarët dhe militantët e Hamasit, veçanërisht rreth Nablus dhe Jenin, janë në vazhdim.
Edhe në mesin e klasës së mesme të sapolindur, e cila është rritur në stabilitetin relativ të Bregut Perëndimor, tani ka pak respekt për autoritetin.
Me probleme financiare dhe buxhet të reduktuar, pagat tashmë janë ulur me rreth 30%. Në mes të armëpushimit në Gaza, bastisjet izraelite vazhduan në Bregun Perëndimor të pushtuar.
Rruga pa krye
“Bota e sheh udhëheqjen palestineze duke negociuar për vite të tëra mbijetesën e saj politike dhe jo për hir të qëllimeve kombëtare," tha Zakaria Al-Kaq, një shkencëtar i politikës palestineze, në një intervistë të fundit të New York Times.
“Ai nuk arriti asnjërin. Pavarësisht koncesioneve të Fatahut, zgjidhja me dy shtete tani duket si një fantazi, e minuar nga vendbanimet izraelite gjithnjë në zgjerim në Bregun Perëndimor dhe qeveritë e krahut të djathtë izraelit”, komentoi ai.
Dështimi për të arritur një paqe të negociuar e ka bërë perspektivën e rezistencës së armatosur palestineze ndaj pushtimit izraelit alternativën më të pranueshme dhe më popullore.
Pavarësisht brutalitetit të sulmeve të 7 tetorit, në të cilat Izraeli tha se rreth 1200 njerëz u vranë dhe rreth 240 të tjerë u morën peng, palestinezët në Bregun Perëndimor në përgjithësi e mirëpritën Hamasin. Ata vlerësuan se ai theu sovranitetin e Izraelit dhe e solli çështjen palestineze përsëri në qendër të vëmendjes ndërkombëtare.
Dobësia më e madhe e Autoritetit Palestinez është se i është dashur të operojë mbi bazën e një premise të rreme.
Ai u krijua si një organ kalimtar në një proces diplomatik që do të çonte në formimin e një shteti. Megjithatë, kolapsi i çdo diplomacie kuptimplote të paqes dhe zvogëlimi i perspektivave të një zgjidhjeje me dy shtete e kanë privuar Autoritetin Palestinez nga arsyeja e ekzistencës së tij.
Me diplomacinë dypalëshe të bllokuar që nga viti 2001, kur kryeministri i sapozgjedhur izraelit Ariel Sharon refuzoi të takohej me presidentin e Autoritetit Palestinez Yasser Arafat, dhe në mes të një intifade të dytë të udhëhequr nga militantët palestinezë, Autoriteti Palestinez është fokusuar në mënyra të tjera për të theksuar rëndësinë e saj.
Për të provuar se ndalimi i dhunës mund të jepte rezultate, ai kërkoi të përmbushte qëllimin përmes OKB-së. Mahmud Abbas, duke pasuar Jaser Arafatin, nisi një fushatë duke kërkuar njohjen e plotë të shtetit të Palestinës në OKB.
Përpjekjet e tij ishin të dënuara me dështim. Ai arriti të fitojë statusin e vëzhguesit. Palestina arriti të bëhet anëtare e UNESCO-s, por edhe përpjekja për t'u anëtarësuar në organizatën e turizmit të OKB-së u braktis, për shkak të presionit të SHBA-së.
“Kush është lidershipi palestinez tani? Është Hamasi, duam apo jo”, tha Shari Nusseibeh, një palestineze e moderuar dhe ish-presidente e Universitetit Al Quds.
"Tani për tani Hamasi shihet nga palestinezët si përfaqësuesi kryesor i interesave palestineze. Pse; Sepse nuk ka njeri tjetër. Autoriteti Palestinez nuk ekziston në mendjet e njerëzve”, tha ajo.
Megjithatë, ajo që e mbajti gjallë Autoritetin Palestinez gjatë viteve të neglizhencës ndërkombëtare dhe sundimit izraelit ishte mungesa e alternativave.
Fatah ose Hamasi
Thelbi i ndarjes midis dy "lojtarëve" dominues në politikën palestineze janë qasjet e tyre të ndryshme ndaj çështjes palestineze, sipas rrjetit arab të lajmeve Al Jazeera.
“Autoriteti Palestinez i kontrolluar nga Fatah është i fokusuar në bashkëpunimin me Izraelin. Ndërsa strategjia e Hamasit qëndron në përballjen ushtarake të Izraelit”, tha Abud Hamayel, një pedagog në Universitetin Birzeit në Bregun Perëndimor.
Baza mbështetëse e Autoritetit Palestinez në Bregun Perëndimor bazohet në një marrëdhënie transaksionale me Izraelin, tha analisti. Megjithatë, disa anëtarë të Fatahut po marrin pjesë në luftën e armatosur në Bregun Perëndimor, shtoi ai.
Fatah ka ende një prani në Gaza, ku tani është në opozitë. Mbështetësit e saj atje janë të ndarë mes besnikërisë ndaj Abasit dhe ish-udhëheqësit të Fatahut, Mohammed Dalan, i cili ka qenë në mërgim në Emiratet e Bashkuara Arabe për dhjetë vjet.
Autoriteti Palestinez ka njohje ndërkombëtare dhe merr fonde si dhe të ardhura nga taksat.
Palestinezët e konsiderojnë atë një "barrë"
Sipas Khalil Shikaki, një anketues i shquar palestinez i cituar nga NYT, sipas sondazhit të tij më të fundit, 66% e palestinezëve në Bregun Perëndimor e konsiderojnë Autoritetin Palestinez një barrë.
Rreth 85% e banorëve duan që Abbas të tërhiqet, dhe kjo do të thotë se "më shumë se 60% e bazës së tij" në Fatah do që ai të largohet, vuri në dukje Shikaki.
A mundet Autoriteti në gjendjen e tij aktuale ta marrë Gazën? "Sigurisht që jo," u përgjigj ai. "Qeverisja ka të bëjë me vendosjen e ligjit dhe rendit dhe zbatimin e rregullave, dhe Autoriteti Palestinez nuk mund ta bëjë këtë."
Zgjidhja e vetme, thonë shumë palestinezë, është të gjendet një mënyrë që Hamasi të bashkohet me Autoritetin Palestinez.
Por kjo do të supozonte gjithashtu se një Hamas i dobësuar do të pranonte ekzistencën e Izraelit dhe do të angazhohej për të negociuar me të për një shtet palestinez.
Shteti Palestinez
Mbi të gjitha, nevojitet një angazhim i ri nga Shtetet e Bashkuara për t'u siguruar palestinezëve një perspektivë realiste të një shteti të pavarur, tha Shabri Saidam, një zyrtar i lartë i Fatahut, për NYT.
"Margjinalizimi i palestinezëve nga Shtetet e Bashkuara, shkurtimet e financimit dhe qeveritë e njëpasnjëshme të krahut të djathtë izraelit kanë çuar në këtë situatë jashtëzakonisht të rrezikshme," tha ai.
"Çdo zgjidhje politike që do të sjellë një shtet palestinez do të jetë një faktor qetësues," shpjegoi ai.
Pavarësisht sundimit të Hamasit, Autoriteti Palestinez ruan kontrollin e ministrive të shëndetësisë dhe arsimit dhe sistemin bankar në Gaza.
Fatah e ka bërë të qartë se është kundër një të ardhmeje në të cilën Hamasi është zhdukur.
"Ne nuk pajtohemi me objektivat ushtarake izraelite në Gaza, as nuk mund të parashikojmë se cili do të jetë rezultati i këtij sulmi të tmerrshëm. E vetmja gjë që askush nuk ka provuar është që palestinezët të jetojnë të lirë në shtetin e tyre të pavarur. Derisa të ndodhë kjo, ne do të vazhdojmë të kalojmë nga një cikël dhune në tjetrin", tha për Al Jazeera Jamal Nazal, një zëdhënës i Fatahut dhe anëtar i trupit të tij parlamentar. /Përshtati Pamfleti nga Reuters, AP, BBC, NYT, Al Jazeera
Lini një Përgjigje