FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Administrata amerikane ka ngritur alarmin për ndikimin që përdorimi i tepërt i ekraneve mund të ketë tek fëmijët dhe adoleshentët, duke e cilësuar fenomenin një shqetësim serioz për shëndetin publik në Shtetet e Bashkuara. Në një këshillë të re të publikuar nga Departamenti amerikan i Shëndetësisë dhe Shërbimeve Njerëzore (HHS), autoritetet paralajmërojnë se përdorimi i pakontrolluar i telefonave, mediave sociale, videolojërave dhe pajisjeve të tjera dixhitale mund të ndikojë negativisht në shëndetin mendor dhe fizik të të rinjve.
Raporti thekson se ekspozimi ndaj ekraneve fillon shpesh para ditëlindjes së parë të fëmijës dhe rritet gradualisht me moshën. Sipas të dhënave të përfshira në këshillë, adoleshentët kalojnë mesatarisht katër ose më shumë orë në ditë para ekraneve, ndërsa gati gjysma e tyre pranojnë se e humbasin kontrollin mbi kohën që kalojnë në telefonat celularë. Në shumë raste, thuhet në raport, të rinjtë kalojnë më shumë kohë para ekranit sesa duke fjetur ose ndjekur mësimin në shkollë.
Autoritetet amerikane paralajmërojnë se përdorimi i tepërt i ekraneve lidhet me cilësi më të dobët të gjumit, ulje të performancës në shkollë, më pak aktivitet fizik dhe dobësim të marrëdhënieve sociale ballë për ballë. Raporti përmend gjithashtu se përdorimi i pakontrolluar i mediave sociale dhe pajisjeve dixhitale mund të krijojë sjellje të ngjashme me varësinë.
Sekretari amerikan i Shëndetësisë, Robert F. Kennedy Jr., tha se mediat sociale janë vetëm një pjesë e problemit më të gjerë që përfshin të gjithë ekosistemin dixhital – nga telefonat inteligjentë dhe tabletat, te lojërat online, chatbot-et dhe aplikacionet e ndryshme. Sipas tij, provat shkencore mbi ndikimet negative të përdorimit të tepërt të ekraneve po shtohen vazhdimisht. Ai e cilësoi këshillën jo vetëm si paralajmërim, por edhe si një ftesë për të rikthyer balancën mes jetës reale dhe botës dixhitale.
Raporti përfshin edhe rekomandime konkrete për familjet, shkollat, profesionistët e kujdesit shëndetësor, politikëbërësit dhe kompanitë e teknologjisë. Për fëmijët nën 18 muajsh rekomandohet shmangia pothuajse totale e kohës para ekranit. Për fëmijët nën 6 vjeç sugjerohet më pak se një orë në ditë, ndërsa për grupmoshën 6 deri në 18 vjeç rekomandohen jo më shumë se dy orë përdorim në ditë, pa përfshirë aktivitetet shkollore.
Këshilla rekomandon që prindërit të krijojnë plane familjare për përdorimin e mediave dixhitale, duke përcaktuar se kush mund të përdorë pajisje elektronike, në çfarë kohe, për sa kohë dhe çfarë përmbajtjeje mund të shohë. Gjithashtu sugjerohet që fëmijët të përfundojnë detyrat e shkollës dhe aktivitetet jashtëshkollore përpara përdorimit të ekraneve.
Shkollave u kërkohet të vendosin kufizime për përdorimin e telefonave celularë gjatë orëve mësimore dhe të rikthejnë më shumë përdorimin e librave dhe materialeve në letër për të reduktuar ekspozimin ndaj ekraneve. Ndërkohë, kompanive të teknologjisë u kërkohet të krijojnë mjete më të forta për kontrollin prindëror dhe të vendosin paralajmërime për përdorimin e dëmshëm të pajisjeve dixhitale.
Raporti prezanton edhe pesë strategji kryesore për të kufizuar ndikimin negativ të ekraneve: diskutimin e përdorimit të shëndetshëm të teknologjisë brenda familjes, modelimin e sjelljeve të shëndetshme nga prindërit, shtyrjen sa më gjatë të përdorimit të ekraneve tek fëmijët e vegjël, shmangien e zëvendësimit të aktiviteteve fizike me kohën para ekranit dhe shkëputjen periodike nga pajisjet elektronike.
Megjithatë, jo të gjithë ekspertët pajtohen me qasjen e përgjithshme të raportit. Disa studiues argumentojnë se jo çdo përdorim i ekranit është i dëmshëm dhe se ndikimi ndryshon nga një fëmijë tek tjetri. Profesorja Courtney Blackwell nga Universiteti Northwestern tha se kërkimet shkencore nuk provojnë përfundimisht se koha para ekranit shkakton dëm në vetvete në nivel popullsie. Sipas saj, rëndësi ka mënyra se si përdoren ekranet dhe konteksti i përdorimit.
Ekspertë të tjerë theksojnë se përmbajtja edukative mund të ketë efekte pozitive dhe se disa të rinj përdorin internetin për të krijuar lidhje sociale dhe për të gjetur mbështetje emocionale. Gjithashtu, shumë specialistë paralajmërojnë se fokusi duhet të jetë më shumë tek rastet e përdorimit “varësues” të pajisjeve, ku fëmijët humbasin kontrollin dhe vazhdojnë përdorimin pavarësisht pasojave negative.
Një studim i publikuar në revistën shkencore JAMA, i cituar në raport, zbuloi se përdorimi problematik i mediave sociale dhe telefonave celularë tek adoleshentët lidhej me rrezik dy deri në tre herë më të lartë për mendime ose sjellje vetëvrasëse.
Këshilla e re është publikuar në një moment kur SHBA nuk ka ende një kirurg të përgjithshëm të konfirmuar. Dokumenti është hartuar nga drejtues të Departamentit amerikan të Shëndetësisë, ndërsa administrata Trump ende nuk ka finalizuar emërimin për këtë post. Raporti ndërtohet mbi nismën “Be Best” të ish-Zonjës së Parë Melania Trump, e fokusuar tek ndikimi i mediave sociale dhe ngacmimi kibernetik tek fëmijët.
Lini një Përgjigje