FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Themeluesi i Amazon, Jeff Bezos, ish-CEO i Disney, Bob Iger, CEO i Apple, Tim Cook, ish-zonja e parë e SHBA-së, Michelle Obama, aktorja Jennifer Aniston... të gjithë këta i përkasin të ashtuquajturit “klubi i orës 5 të mëngjesit”, që do të thotë se zgjedhin ta fillojnë ditën e tyre në orën 4:30 ose 5:00 të mëngjesit.
Kur pjesa tjetër prej nesh ende po shijojmë gjumin tonë, nën batanijet tona të ngrohta, ata dhe ata nga elita ndërkombëtare që ndjekin të njëjtën praktikë, zgjohen dhe shfrytëzojnë në maksimum heshtjen absolute të mëngjesit, qoftë për të medituar dhe ushtruar, qoftë për t’iu përgjigjur email-eve, për t’u informuar ose për të lexuar disa faqe nga libri i tyre i preferuar. Udhëheqësit e biznesit, atletët dhe njerëzit në industrinë e argëtimit që kërkojnë produktivitet të lartë pohojnë se në këtë mënyrë kursejnë kohë dhe ndihen plot energji dhe qartësi mendore në orët e para të mëngjesit.
Rregulli “20/20/20”
Pas kësaj praktike popullore qëndron Robin Sharma, një ish-avokat kanadez, konsulent për zhvillim personal dhe autor i librave më të shitur globalë, duke përfshirë librat “Murgu që shiti Ferrarin e tij” dhe “Klubi i 5 të mëngjesit” (Dioptra Publishing). Klientët e tij përfshijnë Microsoft, Nike, FedEx dhe madje edhe NASA-n.
Komuniteti i këtij klubi të veçantë zbaton rregullin “20/20/20” të Sharma-s. Në këtë mënyrë, ora e parë e ditës ndahet në tre pjesë të barabarta. E para nga ora 05:00 deri në 05:20 i kushtohet ushtrimeve fizike për të çliruar endorfina dhe për të ulur kortizolin, e dyta nga ora 05:20 deri në 05:40 për meditim dhe regjistrim të mendimeve në një ditar për të rritur qartësinë mendore, dhe e treta nga ora 05:40 deri në 06:00 për të studiuar, lexuar libra që synojnë të mësuarit dhe zhvillimin e vazhdueshëm.
A bën vërtet ndryshim zgjimi herët?
Mbështetësit e këtij zakoni raportojnë përfitime të shumta për jetën e tyre të përditshme. Midis tyre, më shumë kohë për veten, më shumë energji dhe mëngjese edhe më të mira dhe më të kënaqshme. Megjithatë, ka edhe disa disavantazhe, më i madhi prej të cilave është se nëse dikush zgjohet kaq herët, do të duhet të shkojë në shtrat më herët se zakonisht, duke humbur potencialisht mundësinë për t’u shoqëruar dhe për të bashkëvepruar me rrethin e tij.
Duke marrë një këndvështrim më shkencor, Russell Foster, kreu i Institutit të Neuroshkencës së Gjumit dhe Ritmit Cirkadian në Universitetin e Oksfordit, duke folur për Guardian, sfidoi mitin e vlerës së zgjimit herët, duke argumentuar se nuk ka asgjë të rëndësishme në vetvete në lidhje me zgjimin kaq herët dhe se kjo ide buron më shumë nga perceptimet, të tilla si etika protestante e punës dhe thënia e Benjamin Franklin se “të shkosh herët në shtrat, të zgjohesh herët e bën një njeri të shëndetshëm, të pasur dhe të mençur”, sesa nga të dhënat shkencore.
Ndërsa disa studime e lidhin zgjimin herët në mëngjes me zakone pozitive, Foster paralajmëron se në praktikë kjo shpesh çon në privim nga gjumi, pasi shumica e njerëzve nuk janë në gjendje të shkojnë në shtrat mjaftueshëm herët për shkak të detyrimeve të përditshme dhe faktorëve mjedisorë. Për më tepër, ai thekson se norma të tilla promovohen kryesisht nga të privilegjuarit që kanë aftësinë t’ua delegojnë përgjegjësitë të tjerëve, duke e bërë imponimin e tyre të padrejtë dhe jorealiste. Nga ana e saj, psikoterapistja dhe specialistja e çrregullimeve të gjumit, Heather Darwall-Smith, tha se çdo person ka një kronotip të ndryshëm, domethënë një orë biologjike unike, që do të thotë se nuk ka një kohë ideale zgjimi për të gjithë.
Hulumtimet shkencore tregojnë se sasia e kohës që kalojmë duke fjetur është pjesërisht e rrënjosur në gjenet tona, dhe kronotipi është i trashëgueshëm. Siç raporton studimi i botuar në Journal of Clinical Investigation, kafshët, bimët dhe madje edhe bakteret shfaqin modele sjelljeje që ndjekin një ritëm gati 24-orësh, me një sistem të koduar gjenetikisht në secilën qelizë që i udhëzon këto modele përmes një rrjeti të kontrolluar fort të gjeneve dhe proteinave.
Prandaj, miratimi i një modeli universal të gjumit mund të ketë efektin e kundërt. Kur orari nuk përputhet me ciklin natyror të trupit, është e mundur të shkaktohet fenomeni i “jet lag social”, një gjendje e shoqëruar me stres të shtuar, performancë më të ulët dhe ndoshta probleme shëndetësore.
Pika kyçe
Zgjimi herët në mëngjes nuk është sinonim i suksesit. Njerëzit kanë tendencë të performojnë më mirë kur orari i tyre i përditshëm është në përputhje me ritmet e tyre biologjike. Shkurt, qofshin njerëz të mëngjesit apo të mbrëmjes. Kjo nuk do të thotë që lloji i dytë do të jetë më pak i aftë nëse zgjohet shumë herët, por që energjia e tyre do të arrijë kulmin shumë më vonë.
Imazhi i të ashtuquajturit “fitues i mëngjesit” shpesh projektohet nga figurat publike të cilët e paraqesin zgjimin herët në mëngjes si simbolin përfundimtar të disiplinës dhe suksesit. Megjithatë, ky rrëfim injoron se produktiviteti nuk varet nga koha kur zgjoheni, por edhe nga cilësia e gjumit, qëndrueshmëria dhe përshtatja ndaj nevojave personale.
Thënë thjesht, nuk ka një formulë magjike apo kohë të duhur për të filluar ditën. Ajo që ka rëndësi është që secili person të ndjekë orën e tij biologjike dhe jo trendet që nuk mund dhe nuk duhet , të përvetësohen nga të gjithë.
Lini një Përgjigje