TAGS-AT E JAVËS

Kulture15 Maj 2025, 18:47

Eurovision 2025: pse kënga e Shqipërisë është një kryevepër si asnjëherë më parë

Shkruar nga Little Stories

Eurovision 2025: pse kënga e Shqipërisë është një

Është një lutje elektronike, një vallëzim i shenjtë, një dialog mes shpresës dhe realitetit...

Ka këngë që i dëgjon.

Dhe ka këngë që të bëjnë të jetosh. Ato futen brenda teje si një pëshpëritje e lashtë dhe zgjojnë diçka që e kishe harruar. “Zjerm” – një zjarr i brendshëm – është një prej tyre.

Është dhurata që Shqipëria i solli Eurovisionit 2025, por do të ishte e tepërt ta quaje thjesht “një këngë”.

Është një lutje elektronike, një vallëzim i shenjtë, një dialog mes shpresës dhe realitetit, i realizuar nga dueti italo-shqiptar Shkodra Elektronike: Beatriçe Gjergji dhe Kolë Laca.

Të lindur në Shkodër – një qytet ku gjuhët, fetë, ritet dhe heshtjet kanë bashkëjetuar për shekuj – sot jetojnë në Itali, por brenda vetes mbajnë zërin e maleve, lumenjve dhe kujtesës. Dhe ky zë, në “Zjerm”, bëhet një britmë që nuk bën zhurmë, por ndez zemrën.

“Beatriçe ëndërron. Kolë vëzhgon”

Kënga hapet me një vizion.

Një vizion që vjen nga Beatriçe, e ndritshme, e pastër, gati si një fëmijë në këmbënguljen e saj.

Ajo kërkon vetëm një minutë. Vetëm një.

Një copëz kohe kur bota më në fund mund të marrë frymë.

> “Imagjino për një minutë...

Pa ushtarë

Pa jetimë

Pa shishe në oqean

Nafta ka aromë luleve

Fjala është e lirë

Mirësia s’ka emër

Liria mësohet në shkolla.”

Ai minutë që Beatriçe imagjinon është gjithçka që i mungon botës: është ëndrra e atyre që e dinë se nuk jetojnë në një vend të drejtë, por prapë zgjedhin të këndojnë, të kërcejnë, të besojnë.

Aty ajo këndon:

> “Krijo në mua një zemër të pastër”

“Në natën time, të dërgoj dritë”

“Të lutem, ki mëshirë

Dhe më pas vjen një varg i fuqishëm, i mbushur me simbole:

> “Aman, miserere

Një varg që bashkon dy besime, dy botë, dy dhimbje.

“Aman”, një fjalë arabe, e përdorur në këngë sufi, vajtime, britma.

 "Miserere", latinisht e shenjtë, një lutje e krishterë për falje.

Dy fe që takohen në një thirrje universale, që kapërcen kufijtë dhe bëhet njerëzore.

Nuk është një lutje për mëshirë personale – është një thirrje për gjithë botën.

Por më pas flet Kolë.

Dhe ai flet me zërin e plagosur të atij që ka pushuar së ëndërruari.

> “Zjarr bie mbi vallet tona fisnore”

“Shtatë thika shpojnë shpirtin”

“Njerëzit bien si ortek”

“S’i shohim më yjet… i kemi shkelur”

 

Kolë është ana tjetër e shpresës. Është ç’besimi.

Ai flet për një botë që nuk ka më poezi, që e ka harruar hënën, që është e etur për pushtet dhe e verbër ndaj bukurisë.

Kënga e tij nuk është zemërim: është pikëllim i pastër. Një kujtesë për të mos harruar realitetin.

Dhe kur gjithçka duket e humbur...

Beatriçe këndon sërish.

> “Në zemrën time, njerëzit e mirë

Njerëzit Pa Emër

Luginat vallëzojnë në shpirt”

> “Vlen, o atdheu im...

Vazhdo të ndriçosh

Ndriço, ndriço, ndriço”

 

Zjarri i “Zjerm” nuk është ai që shkatërron.

Është zjarri që pastron, që ndriçon, që shpëton.

Është flaka që mbetet gjallë kur gjithçka tjetër është shuar.

Është forca e brishtë e atyre që vazhdojnë të kërcejnë... edhe mbi rrënoja.

 

“Zjerm” është një minutë e Beatriçes.

Minuta që të gjithë, thellë brenda vetes, e duam.

Minuta kur bota ndalon...

...dhe për një çast, merr frymë vërtet.

 

Me një bashkim të paprecedentë të elektronikës dhe traditës, poezisë dhe shpirtërores, kënga e Shqipërisë nuk është vetëm më e fuqishmja në këtë Eurovision – është një përjetim.

Një meditim në muzikë.

Një akt dashurie ndaj asaj që njerëzimi ka humbur.

Një ftesë e heshtur, por e pandalshme:

 

Ëndërro sërish.

Digju nga bukuria përbrenda.

Dhe edhe kur të thonë se është e kotë... kërce.

Lini një Përgjigje