FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Histori, fise dhe figura historike të pa ndriçuara
Hasan Bej Halilaj- Beçishti, luajti rol të spikatur gjatë sundimit të Ali Pashë Tepelenës, si një ndër bashkëpunëtorët pjesë e rrethit të ngushtë të tij, si komandant i aftë ushtarak dhe administrator i besuar i Ali Pashës në trevën e Tepelenës.
Lidhja mes Hasan Beut dhe Ali Pashës, bazohej në interesa të përbashkëta politike dhe ushtarake. Të dy ndanin vizionin për zgjerimin e pushtetit të Pashallëkut dhe qëndrimin kundër ndikimit të Portës së Lartë në rajon.
Hasan Bej Beçishti kishte ndikim të madh në zonën e Çamërisë, një rajon strategjik për Ali Pashën. Ai ndihmoi në konsolidimin e kontrollit të Pashallëkut në këtë rajon, duke u kujdesur për marrëdhëniet me fiset dhe komunitetet lokale.
Sipas arkivave turke, Hasan Bej Halilaj- Beçishti mbetet një figurë historike që simbolizon aleancat dhe kompleksitetet politike të epokës së Ali Pashës, duke pasur një rol të rëndësishëm në historinë e Shqipërisë dhe të rajonit të Ballkanit.
Halilajt, bejlerët e fshatit Beçisht, kanë pasur një lidhje të afërt dhe historike me Ali Pashë Tepelenën, duke qenë se të gjithë vijnë nga i njëjti fshat.
Ali Pasha, një figurë e njohur historike që lindi në Beçisht, ishte pjesë e një familjeje të vjetër dhe me influencë të fshatit, e cila përfshinte edhe bejlerët Halilaj.
Lidhjet midis Halilajve dhe Ali Pashës kanë qenë ndoshta të karakterizuara nga afërsia familjare dhe marrëdhëniet fisnore, që në atë kohë luanin një rol të madh në strukturat politike dhe sociale.
Siç ishte zakon në atë kohë, bejlerët dhe familjet e fuqishme bashkëpunonin për të forcuar pozitat e tyre ekonomike-politike dhe për të mbështetur njëri-tjetrin në sfidat që përballonin.
Ka të ngjarë, që Halilajt të kenë pasur një rol të rëndësishëm në mbështetjen e Ali Pashës në ngritjen e tij drejt pushtetit, duke kontribuar me kapital ekonomik, trupa e influencë në zonë.
Ali Pasha, nga ana tjetër, si i lindur në Beçisht, njihte fuqinë dhe ndikimin e Halilajve dhe aleatëve të tyre, prandaj kur fuqizoi sundimin nuk ua preku pasuritë dhe zotërimin e tokave që kishin dhe as pozitat e privilegjuara si pjesë e sistemit të tij të qeverisjes.
Halilajt e Beçishtit, një familje fisnike e njohur shqiptare, kanë pasur histori të lidhur ngushtë me zhvillimet historike në jug të Shqipërisë, veçanërisht gjatë periudhës osmane, si pjesë e elitës feudale zonale dhe luajtën rol të rëndësishëm në jetën politike dhe sociale të zonës së Jugut.
Pas vdekjes së Hasan Bej Halilajt të Parë dhe rënies së sundimit të Ali Pashës, Halilajt krijuan lidhjet me bejlerët lokalë të trevës së Tepelenës, si në Miricë, Vasjar, Maricaj, Amanikaj, Levan e Qesarat, një aleancë për të ruajtur sundimin e tyre ekonomik, duke mos u përfshirë më në politikë./Pamfleti marrë nga Arkivat Osmane
Fati i bejlerve të Beçishtit, pas vendosjes së regjimit komunist më 1945-ën
Halilajt e Beçishtit ishin me pasuri, pozita të fuqishme dhe aleanca me bejlerët e zonës, duke u lidhur edhe në krushqi mes tyre; por fuqia u ra pas vitit 1945, kur regjimi komunist vrau në burg Jashar bej Halilin dhe burgosi bejlerët Tasim e Sadik Halilaj; sekuestroi e persekutoi me damkën “kulak e armiq të pushtetit popullor”, Afuz, Ferro, Hasan, Petrit, Halil, Miro e Xhevdet Halilaj.
Pasardhësit e Hasan Bej Halilajt të parë të kohës së Ali Pashës, Hasan Halilaj e Sami Halilaj u shpërngulën në minierën e Memaliajt, ndërsa vëllezërit e tyre Maliq e Nasip Halilaj jetuan në fshatin Beçisht deri në fund të jetës, pa iu hequr damka “Bejlerë”.
Lini një Përgjigje