FLASH
Shkruar nga PamfletiProjekti është sfiduar që nga fillimi nga një seri e gjatë pengesash për shkak të vendimeve të gjyqtarëve për të konfirmuar urdhrat e paraburgimit, dhe tani të dy udhëheqësit po takohen për të arritur marrëveshje të reja. Sipas gazetës, vëmendje e veçantë do t'i kushtohet mbështetjes së Italisë për pranimin e Shqipërisë në Bashkimin Evropian.
Sot, qeveritë e Edi Ramës dhe Giorgia Melonit do të takohen në Romë, ku do të nënshkruhen disa marrëveshje.
Ky takim për mediat italiane vjen në 2-vjetorin e "dështimit" të marrëveshjes së famshme për trajtimin e emigrantëve të paligjshëm në qendrat e Shëngjinit dhe Gjadrit.
“Një përvjetor i hidhur për projektin që supozohej të revolucionarizonte menaxhimin e migracionit, i shënuar nga kosto të larta, pengesa ligjore dhe rezultate operacionale që deri më tani nuk i kanë përmbushur pritjet”, shkruan e përditshmja italiane “QuiFinanza”.
Sipas saj, Meloni do ta presë Ramën në Romë për samitin e parë ndërqeveritar midis dy vendeve, ku sigurisht do të diskutohet marrëveshja për migrantët.
Palazzo Chigi deklaroi se "samiti do të jetë një mundësi për të vlerësuar bashkëpunimin dypalësh dhe për të rënë dakord për iniciativa të mëtejshme që synojnë forcimin e partneritetit strategjik midis Romës dhe Tiranës".
Mediat e njohura italiane shkruajnë se qëllimi i kampit të Gjadrit ishte ambicioz. Me një kapacitet teorik prej 3,000 personash në të njëjtën kohë, ata pritet të përpunojnë deri në 36,000 kërkesa për azil në vit falë procedurave të përshpejtuara.
Realiteti, sipas të dhënave nga Ministria e Brendshme Italiane, është shumë i ndryshëm: afërsisht 1,000 persona në total kanë kaluar nëpër qendrat e Shëngjinit dhe Gjadrit. Aktualisht, afërsisht 40 prej tyre janë të pranishëm atje.
“Duke pasur parasysh këto shifra, kostot për objektet në Shqipëri janë të konsiderueshme. Marrëveshja ndan afërsisht 650 milionë euro gjatë 5 viteve. Mbi 250 milionë për udhëtimet e stafit italian; 133.8 milionë për një kontratë menaxhimi 24-mujore, por kostoja reale mbetet një enigmë dhe qeveria italiane nuk ofron të dhëna të hollësishme”, thuhet në artikull.
“ActionAid”, në një ankesë drejtuar Gjykatës së Auditorëve, llogariti se vetëm qendra në Gjadër, funksionale për disa ditë në vitin 2024 për 20 persona, kishte kushtuar 570,400 euro (114,000 euro në ditë).
Projekti është sfiduar që nga fillimi nga një seri e gjatë dështimesh për shkak të vendimeve të gjyqtarëve për të konfirmuar urdhrat e paraburgimit. Në zemër të çështjes është lista e "vendeve të sigurta", thelbësore për procedurat e përshpejtuara.
Një vendim i Gjykatës Evropiane të Drejtësisë në tetor 2024 përcaktoi se siguria e një vendi nuk mund të merret si e mirëqenë në terma absolutë, por duhet të vlerësohet rast pas rasti, madje edhe për kategori specifike siç janë personat homoseksualë. Ky parim e bëri të pavlefshme qasjen italiane, të bazuar në një listë të hartuar nga ministria e brendshme italiane dhe që shkaktoi përplasje mes qeverisë dhe gjyqësorit.
Qeveria italiane tentoi që me dy dekrete të forconte listën e “vendeve të sigurta” dhe për të zhvendosur juridiksionin për miratimet e ndalimit nga Seksionet e Imigracionit të Tribunaleve, tek Gjykatat e Apelit.
Por vendimet e Gjykatës së BE-së të 1 gushtit 2025 riafirmuan me forcë të drejtën e gjyqtarëve për të verifikuar sigurinë e riatdhesimit në çdo rast individual, duke e bërë “manovrën” e qeverisë së Melonit një “ndërhyrje të panevojshme”.
Përballë kufizimeve juridiksionale, i vetmi objekt që aktualisht vepron në Shqipëri është Qendra e Paraburgimit për Riatdhesim në Gjadër, me kapacitet të kufizuar. Një problem tjetër i theksuar nga Gjykata Kushtetuese e Italisë është mungesa e legjislacionit që rregullon procedurat e paraburgimit, për të siguruar mbrojtje të mjaftueshme për emigrantët.
Megjithatë kryeministrja Meloni, e cili kishte premtuar se do t’i vinte në funksion qendrat e emigrantëve në Shqipëri “edhe nëse do t’i duhej të kalonte nëpër to çdo natë”, nuk po dorëzohet. Qeveria italiane po shikon drejt vitit 2026, kur hyrja në fuqi e Paktit të BE-së për Migracionin dhe Azilin mund t’i bëjë “qendrat e kthimit” si ato të Gjadrit një model evropian.
Së bashku me 8 vende të tjera të BE, Roma po shtyn përpara një rishikim të konventave ndërkombëtare për të drejtat e njeriut për të anashkaluar “pengesat” ligjore që deri më tani kanë penguar projektin shqiptar. Një projekt, bilanci i të cilit, 2 vjet pas nisjes së tij, bazohet më shumë te kostot dhe mosmarrëveshje sesa në rezultate konkrete.
Ndërsa “Today.it” shkruan se Meloni do të takohet me Ramën për të provuar të rilançojë edhe një herë operacionin në Shqipëri. Sipas saj, 2 vjet nga nënshkrimi i protokollit, qendrat nuk kanë filluar kurrë të funksionojnë.
“Qendrat kanë pritur më pak emigrantë nga sa pritej fillimisht dhe po konsumojnë burime të konsiderueshme shtetërore.”, thuhet në shkrim.
“Përballë një kryeministreje që tha “Do të punojnë, do të punojnë”, këto 2 vjet kanë demonstruar pikërisht të kundërtën. Ato nuk do të funksionojnë kurrë sepse kur burimet publike investohen në propagandë, ndodh ajo që po ndodh në Shqipëri. Ata duhet t’u kërkojnë falje italianëve që kanë hedhur para kot.”, tha për median “Today.it”, Matteo Mauri, kreu i çështjeve të sigurisë për Partinë Demokratike dhe nënkryetar i Komitetit të Çështjeve Kushtetuese në Dhomën e Deputetëve.
Deri më tani, qeveria italiane nuk ka publikuar asnjë të dhënë mbi kostot aktuale të bazës së Shëngjinit dhe qendrës në Gjadër. Ky është një mister me vlerë miliona euro dhe opozita ka kërkuar sqarime për muaj të tërë.
"Qeveria është përpjekur t'i fshehë ata. E vërteta është se ata kanë angazhuar pothuajse 700 milionë euro gjatë 5 viteve", tha Mauri për Today.it.
Ndërkohë, e përditshmja "La Repubblica" shkruan se Rama dhe Meloni do të nënshkruajnë një Marrëveshje Ndërqeveritare, e cila do të pasohet nga shkëmbimi i 15 mirëkuptimeve të tjera, qeveritare dhe teknike. Sipas gazetës, vëmendje e veçantë do t'i kushtohet mbështetjes së Italisë për anëtarësimin e Shqipërisë në Bashkimin Evropian.
Vëmendje do t'i kushtohet rolit që Italia dhe Shqipëria po marrin në rajon, si një qendër thelbësore për lidhjen e energjisë dhe infrastrukturës për Evropën.
Ndër projektet prioritare është Korridori Evropian VIII, i cili synon të lidhë Detin Adriatik me Detin e Zi. Marrëveshjet teknike do të përqendrohen në rritjen e bashkëpunimit në fushat e mbrojtjes, energjisë dhe shëndetësisë. Ato do të përqendrohen gjithashtu në forcimin e kapaciteteve të mbrojtjes civile, mbështetjen e ndërmarrjeve të vogla dhe të mesme, luftën kundër trafikut të drogës dhe bashkëpunimin në projektimin dhe trajnimin e muzeve.
Lini një Përgjigje