FLASH
Shkruar nga Pamfleti"Odissea" di Christopher Nolan, la fine della civiltà della guerra e il viaggio verso il sole che non tramonta mai.
Nolan va oltre l'avventura omerica e realizza un film sull'uomo, il potere, la leadership e le conseguenze della guerra. Il suo Ulisse abbandona il trono, mentre Penelope sceglie la vita di fronte alla gloria e ai falsi miti.
Christopher Nolan, che non a torto è considerato il maestro della regia del XXI secolo, ha fatto scalpore con "L'Odissea" ben prima dell'uscita del film nelle sale.
Al di là delle strategie di marketing, ormai consuetudine nell'industria cinematografica, il semplice ritorno sul grande schermo di un dramma già affrontato più volte da autori diversi ha scatenato una tempesta di polemiche che imperversa su internet da quasi un mese.
Le controversie spaziavano dalle teorie del complotto al malcontento dei puritani omerici, che non sono assenti nemmeno tra i nostri omniologi turbofolk.
Tuttavia, al di là dei dibattiti che hanno suscitato interesse in tutto il mondo, le tre ore dedicate alla riproposizione del capolavoro di Omero sono passate inosservate.
"L'Odissea" di Nolan non è semplicemente un adattamento moderno di uno dei capolavori della letteratura mondiale. Il film costruisce un'opera che va oltre le avventure di Ulisse e la loro sconvolgente descrizione. Nolan parla dell'uomo, della leadership, della guerra e, soprattutto, della civiltà.
L'opera inizia nella pesante atmosfera che avvolge Itaca, dove i pretendenti cercano di sposare Penelope. L'attrice britannica Anne Hathaway le dà vita con un'interpretazione romantica, che ricorda "I fiori di melo" di John Galsworthy.
La Penelope di Nolan non è il personaggio classico e maestoso che ricordiamo dall'immagine creata con grande merito da Irene Papas.
La Penelope di Hathaway è, prima di tutto, una donna. Il desiderio e l'amore per il marito sono i sentimenti più forti che trasmette allo spettatore. Appare come una Penelope romantica, pronta ad abbandonare il trono e a fuggire con l'uomo che ama. E poi, che gli dèi facciano ciò che sanno e vogliono da sempre: tormentare le creature che dicono di amare, oscurando le loro vite giorno dopo giorno.
La notte prima della partenza per Troia, Penelope supplica Ulisse di lasciare in pace Agamennone con la sua folle ambizione. Un'ambizione che non risparmiò nemmeno sua figlia Ifigenia, che Agamennone sacrificò per la propria gloria.
La Penelope di Nolan va oltre il grande Omero quando supplica Ulisse di salire a bordo della nave quella notte e navigare verso il sole che non tramonta mai. Non appare come una delle donne forti e austere dell'antichità, ma come una donna dei nostri giorni, che apprezza i giorni della vita più della gloria e dei falsi miti.
Më pas vjen akti i dytë, intermexo që rrëfen versionin e Nolanit për poemën homerike dhe sjell përballjen e dy divave. Odiseu i Matt Damonit, më shumë përjetim sesa lojë aktoriale, dialogon me Kalipson e Charlize Theronit.
Ishulli Ogjigia i nimfës Kalipso nuk paraqitet si një Eden me gjelbërim dhe jetë të shfrenuar për Odiseun. Ai shfaqet si një breg i shkretë pranë detit, ku heroi i Trojës përpiqet të mbledhë copat e anijes së mbytur bashkë me të gjithë ushtarët e tij.
As nimfa nuk shfaqet si një mbigrua posesive, që adhuron burrin të cilin e ka mbajtur peng për shtatë vjet. Ajo vuan, sepse e kupton se po mban pranë vetes, gabimisht, dikë që nuk e do. Edhe pse demenca ia ka fshirë kujtesën, Odiseu përmend Penelopën në ëndërr dhe mban karficën me perëndeshën Athina, dhuratë nga bashkëshortja e tij.
Pushtimi dhe djegia e Trojës vijnë përmes rrëfimeve të Odiseut në ishullin e Kalipsos. Nolan sjell tragjedinë e Homerit dhe e paraqet luftën me një realizëm tronditës.
Ashtu si në “Oppenheimer”, ku Nolan e trajton tmerrin e bombës bërthamore si një kërcënim aktual, ndërsa fuqitë e mëdha e përmendin përdorimin e saj sikur të flasin për bukën dhe djathin, edhe Troja e tij ngrihet si një paralajmërim kundër luftës dhe pasojave shkatërruese të saj për njerëzimin.
Një nga zgjedhjet më interesante të filmit lidhet me Helenën dhe Klitemnestrën. Nolan nuk i sjell ato përmes një provokimi snob. Dy motrat u martuan me dy vëllezër: Agamemnonin dhe Menelaun, mbretërit e Mikenës dhe Spartës.
Lupita Nyong’o interpreton të dyja rolet, pa e bërë menjëherë të dallueshme se pas të dyja figurave qëndron e njëjta aktore. Zgjedhja e Nolanit për ta sjellë Helenën si një grua me ngjyrë shkaktoi polemika, kryesisht mes puritanëve dhe atyre që mbeten të fiksuar pas imazhit klasik të gruas që shkaktoi Luftën e Trojës, një bjonde me sy bojëqielli.
Kultura europiane dhe Rilindja e përpunuan këtë imazh, ndërsa puritanët e kontinentit të vjetër e ruajtën dhe e trashëguan më tej.
E njëjta kulturë e paraqiti edhe Jezu Krishtin si një burrë të bardhë me sy blu, megjithëse ai ishte një hebre semit nga Lindja e Mesme, rajon ku njerëzit kishin përgjithësisht lëkurë të zeshkët dhe flokë të zinj.
Kështu paraqiten edhe Helena dhe Klitemnestra në vazot antike greke të shekujve IV dhe III para Krishtit, me flokë të errët dhe lëkurë të zeshkët.
Zgjedhja metaforike e Nolanit për përkatësinë racore të Helenës përcjell një mesazh për rikthimin te racionaliteti historik dhe logjik. Regjisori thyen klishetë që një ideologji mbisunduese i ka rrënjosur në kulturën europiane.
Megjithatë, finalja përbën pjesën më emocionuese dhe më të fuqishme të filmit. Hakmarrja e Odiseut ndaj pretendentëve që kishin shkelur ligjin e Zeusit për mikpritjen, “Trajtoji miqtë ashtu siç dëshiron që ata të të trajtojnë ty”, vjen me gjithë forcën dramatike që i dha Homeri.
Në fund, “Odisea” e Christopher Nolanit shkon përtej veprës së kolosit të letërsisë botërore dhe i jep poemës antike një zgjidhje krejt tjetër.
Ulisse sa di aver infranto più volte la legge di Zeus nel corso di vent'anni. L'ha infranta persino uccidendo tutti i pretendenti. Per questo motivo, abdica al trono e parte con Penelope verso il sole che non tramonta mai.
Nolan descrive così il declino di una civiltà rozza e brutale, rovinata dalla brama di potere e ricchezza. Ulisse e Penelope partono nella speranza di trovare una vita pacifica, libera dal senso di colpa, accanto all'uomo che amano.
Un'opera cinematografica che offre una lezione sulla vita, la leadership, la guerra e, soprattutto, sulla civiltà odierna, che si trova a un bivio. / Opuscolo
Film qe nuk kish te beje me vepren homerike. e percudnuar deri ne palce! Me shume leke jane harxhuar per propagande se per realizimin e filmit
"...Kështu paraqiten edhe Helena dhe Klitemnestra në vazot antike greke të shekujve IV dhe III para Krishtit, me flokë të errët dhe lëkurë të zeshkët...". oooo PAMFLETI!!!! ato ishin sterre te zeza!!! boll se na hapet barkun me keto axhendat e "afrikanizimit" te Europes etj etj Te keqen e Bekim Femiut qe misheronte plotesisht nje figure si Odisea me fytyren e tij qe pasqyronte vuajtjen mendimin e thelle dhe dinakerine ndersa Matt Damon me fytyren e vet me shume te kujton nje amerikan ne sensin qe nuk kane dhe smund te kene thellesi mendimi dhe veprimi. Krahasoni pak fytyren e Papandreut me Trump ose Biden me keq akoma!
Ne se doni historine e vertete te Iliades e Odisese, te kursejme e te bejme vete film ose filma per Iliret. Ameriqenet (jo Amerikanet) nuk dine origjinen e vehtes se tyre e jo me te Ilireve. Me ka rene ne dore nje Liber i Universitetit te Kalifornise 'Historia e Artit' ne vitet 1990 qe i sollen Amerikanet me shume libra te ne "hapnin" syte ne Shqiptareve duke menduar se jami barinj malesh. Liber fantastik ku ishin te gjitha kryeveprat e te gjitha rrymave e llojeve te arteve ne pikture e skulpture. Pas kopertines ishte nje faqe dopie e madhe sise se librit e palosur, ku ishte harta e Europes antike para 3 mije vjetesh. Per cudi mbi Shqiperine shkruante Yougosllavia. Me iku petlla. Dhe ne Skipetalet jo Shqiptaret inteligjente kujtojme se femijet tane mbarojne Universitete ne Harvard, Oxford, Cambridge, etj. duke menduar se jane bere te ditur kur ata i kane catrafiluar nga trute me lobizmat e qenerise boterore. I rashe gjate. Vetem Odisea e Italianeve e luajtur nga Bekim Femiu e Irene Papas, te dy Shjqiptare. Film kryeveper e madheshtor, ndoshta se edhe Regjizoret e drejtuesit ishin edhe ata gjaku jone. Ah, ne se ky film do te kishte cilesine vizive te sotmen do te ishte, "lene mos e prek'.