FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Un'area di 390 acri a Velipojë, registrata a nome di una donna di 90 anni, è stata acquisita da Pëllumb Gjoka e dalle sue società, mentre il governo gli ha concesso lo status di investitore strategico per realizzare il progetto "Silver Sand Resort".
Sulla costa di Velipoja, un appezzamento di terreno di 390 acri nel villaggio di Pulaj è stato registrato a nome di una donna di 90 anni.
Nonostante i suoi figli non fossero a conoscenza della proprietà, una procura per Ardian Beci avviò un procedimento legale presso l'Agenzia per la restituzione dei beni e i tribunali nel gennaio 2012. Dopo che la proprietà fu certificata a suo nome, Drandeja emise un testamento lasciando la proprietà al nipote Pëllumb Gjoka, il quale, tramite contratti firmati da Beci, iniziò ad alienare la proprietà ad altri beneficiari, tra cui società legate a Gjoka e all'ex parlamentare Agron Çela.
Il processo di alienazione è stato indagato dalla Procura di Scutari nel 2022, che ha sospettato la falsificazione di documenti. Tuttavia, la sua perizia ha dimostrato che i documenti non erano falsi e il procedimento penale è stato archiviato. Nel frattempo, le indagini della Procura Speciale (SPAK) hanno concluso che i documenti erano falsi, evidenziando il coinvolgimento di notai e attori collegati alle società di Gjoka.
Nel luglio 2021, il Gruppo Imperiale di Pëllumb Gjoka, in qualità di investitore strategico, ha annunciato l'acquisto di un terreno sulla costa di Velipoja nell'ambito del progetto "Silver Sand Resort". Il progetto prevedeva la costruzione di due hotel a 5 stelle, 23 ville e 204 appartamenti, per un valore di 52 milioni di euro. Nonostante le preoccupazioni del Comune di Scutari e i criteri legali, il governo e il Comitato per gli Investimenti Strategici hanno approvato il progetto.
Analisti economici e giuridici sottolineano che l'alienazione di proprietà e lo status di investitore strategico sono stati utilizzati per legittimare fondi di dubbia provenienza. La Legge sugli Investimenti Strategici, sebbene sulla carta mirasse allo sviluppo dei settori produttivi e infrastrutturali, nella pratica ha favorito il turismo costiero e gli investitori politicamente coinvolti. Il rapporto DASH 2025 conferma che il riciclaggio di denaro in Albania è spesso legato al traffico di droga, agli appalti pubblici e agli investimenti immobiliari, consentendo a tali investimenti di fungere da schemi per legittimare capitali dubbi.
La donna di 91 anni che sulla carta è diventata proprietaria terriera
Drande Hotaj, nato a Mali i Jushi e residente a Bajzë, è stato riconosciuto dal tribunale di Scutari come proprietario di un'area di 390 dunyas (39 ettari), nel villaggio di Pulaj, sulla costa adriatica.
La novantunenne non ha quasi mai lasciato la sua casa e nessuno dei suoi quattro figli sapeva che possedeva una proprietà così grande in riva al mare, ma è iniziata una procedura legale dopo una procura da lei rilasciata ad Ardian Beci, nel gennaio 2012.
Fill pas kësaj prokure është Beci ai që, në emër të 91-vjeçares, ka nisur procedurat në Agjencinë e Kthimit të Pronave, por edhe hapjen e proceseve gjyqësore.
6 muaj pasi u “shpall” pronare nga Gjykata e Shkodrës, Drandeja lëshon më 20 dhjetor të 2012 një testament ku thuhet se të gjithë pasurinë e fituar në fshatin Pulaj ia lë trashëgimi nipit të saj, Pëllumb Gjoka.
Pretendimet e Agjencisë së Kthimit dhe Kompensimit të Pronave, se nuk ekzistonin prova të mjaftueshme që të vërtetonin pasurinë e 91-vjeçares, u rrëzuan nga gjykatat dhe pronësia e Drande Hotajt u certifikua nga Gjykata e Lartë më 18 maj të 2017.
Por 91-vjeçarja kurrë nuk gëzoi pasurinë që u regjistrua në emër të saj. Prona, me t’u regjistruar në hipotekë, u shit nëpërmjet kontratave të realizuara nga Beci. Fillimisht ai ia shiti kompanisë “Xhenis-Sh” sh.p.k., një kompani kjo e lidhur me ish-deputetin e Partisë Socialiste Agron Çela, një sipërfaqe prej 61 470 m², në vlerën e 9 milionë e 30 mijë lekëve.
Një kontratë të dytë ai e nënshkroi me kompaninë “Imperial Construction” të Pëllumb Gjokës, ku i shiti për 17 milionë lekë një sipërfaqe prej 113 500 m². Ndërsa pjesa tjetër e pronës së Drandes u regjistrua në emër të Kolë Gjokës, nëpërmjet një kontrate dhurimi që sërish Beci nënshkroi në emër të Drandes.
Regjistrimi i një sipërfaqeje të konsiderueshme prone në emër të 91-vjeçares dhe tjetërsimi i saj u bë objekt i hetimit të Prokurorisë së Shkodrës në vitin 2022.
Prokuroria lokale dyshonte se pronësia u përfitua nëpërmjet falsifikimit të dokumenteve, por pavarësisht të dhënave që ngrinin dyshime për origjinalitetin e dokumenteve të përdorura gjatë procesit të njohjes dhe kthimit të pronës, çështja u pushua.
Ekspertizat e kryera nga prokuroria treguan se dokumentet arkivore të përdorura gjatë procesit të njohjes dhe kthimit të pronës nuk ishin të falsifikuara.
Asokohe, prokuroria e Shkodrës drejtohej nga Xhevahir Lita dhe hetimet e mëvonshme treguan se pikërisht në këtë kohë ka pasur komunikime të shpeshta mes tij dhe Pëllumb Gjokës në aplikacionin “SkyECC”.
“Në një prej komunikimeve gjenden katër fotografi të një dokumenti që ngjason shumë me atë të atij akti ekspertimi, përveçse është konstatuar edhe përfshirja dhe angazhimi i atyre shtetasve për komprometimin e konkluzioneve të këtij akti. Në këtë akt ekspertimi është arritur në konkluzionin se dokumentet arkivore të përdorura gjatë procesit të njohjes dhe kthimit të pronës nuk konstatohen të jenë të falsifikuara”, – thuhet në dosjen hetimore.
Në korrik të 2022, Prokuroria e Shkodrës kërkoi pushimin e procedimit penal dhe për statusin e këtij vendimi nuk jepen të dhëna, ndërkohë që në dy aktet e tjera të realizuara nga Prokuroria e Posaçme është arritur në një konkluzion të kundërt.
Sipas ekspertizave të kryera nga SPAK, ato dokumente janë të falsifikuara. Po kështu, hetimet zbuluan se si noterja që ka përpiluar aktet e testamentit dhe të dhurimit, si dhe prokurën e posaçme, në fakt punonte për kompanitë e lidhura me Gjokën.
Investitor strategjik
Prokuroria e Shkodrës ende nuk kishte mbyllur hetimet për një tjetër tjetërsim të pronës në bregdetin e Velipojës, kur në korrik të 2021 Agjencia Shqiptare e Zhvillimit të Investimeve shpalli kompaninë e Pëllumb Gjokës “investitor strategjik”.
Pikërisht në tokën e Drande Hotajt, nëpërmjet kompanisë Imperial Grup, do të realizohej projekti “Silver Sand Resort”, një investim me vlerë 52 milionë euro, ku përfshihet një sipërfaqe prej 11.3 hektarësh, me 1.4 hektarë ndërtim: 2 hotele me 5 yje, 23 vila 2–3 kate secila dhe 204 apartamente.
Projekti ka marrë edhe firmën e kryetarit të Komitetit të Investimeve Strategjike, Edi Rama. Gjetjet e “shteg.org” tregojnë se në procedurat që qeveria ndoqi në miratimin e resortit nuk janë anashkaluar vetëm hetimet e prokurorisë lokale, por edhe argumentet e Bashkisë së Shkodrës, të cilat kanë refuzuar projektin.
“Propozimi për këtë investitor strategjik është në kundërshtim me planin e përgjithshëm vendor të Bashkisë Shkodër”, – thuhet në një shkresë të ish-kryetares së Bashkisë, Voltana Ademi, sipas së cilës të vetmet ndërtime të lejuara janë ato në shërbim të ruajtjes dhe mirëmbajtjes së gjendjes aktuale.
Për ekspertin e ekonomisë, Armand Mala, tjetërsimi i pronave është një proces që bashkëshoqëron zhvillimin e projekteve turistike, duke u shndërruar në një skemë të favorshme për pastrimin e parave.
“Zhvillimi i resorteve shpesh shoqërohet me ndryshime të përdorimit të tokës, përfitim nga prona publike ose bregdetare dhe rritje të menjëhershme të vlerës së investimit. Këto elemente e bëjnë skemën edhe më të favorshme për pastrim parash, pasi rritja e vlerës së asetit justifikon financiarisht kapitalin e futur, pavarësisht origjinës së tij fillestare”, – thotë eksperti Armand Mala për “shteg.org”.
Në kuadër të hetimeve të nisura në janar të 2023 për veprat penale të falsifikimit të dokumenteve dhe pastrimit të parave, në tetor Gjykata e Posaçme miratoi sekuestrimin e 390 mijë m² pyll, të ndodhur në Pulaj-Plazh të Velipojës, në Shkodër.
Pëllumb Gjoka, shoqëria “Imperial Group” dhe si palë e interesuar kompania “XHENIS-SH” e dërguan çështjen në Gjykatën Kushtetuese, ku kundërshtuan masën e sekuestrimit duke argumentuar se ajo shkel parimin e proporcionalitetit dhe përbën një ndërhyrje ekstreme.
Sipas tyre, pronarët e ligjshëm janë zhveshur faktikisht nga çdo e drejtë mbi pasuritë, ndërsa shoqëria “Imperial Group” është penguar të zhvillojë pronën në bazë të një lejeje të miratuar nga autoritetet shtetërore. Ata pretendojnë se dëmi ekonomik i shkaktuar është i tepruar dhe i pajustifikuar, sidomos në raport me interesin publik për zhvillimin e turizmit në zonë.
Nga ana e saj, Prokuroria e Posaçme ka kundërshtuar këto pretendime, duke theksuar se bëhet fjalë për një masë sigurimi pasuror të përkohshme, e cila mund të verifikohet dhe rishikohet në çdo fazë të procedimit.
Sipas SPAK, pretendimi se Pëllumb Gjoka nuk ka lidhje me pasuritë e sekuestruara është i pabazuar dhe bie ndesh me provat e administruara gjatë hetimit, të cilat janë paraqitur edhe në shqyrtimin kushtetues të çështjes.
Hetimi përfshin edhe dëshmi që hedhin dyshime mbi mënyrën se si janë realizuar aktet juridike.
Vajza e Drande Hotajt ka deklaruar se nëna e saj nuk dinte të lexonte, të shkruante apo të firmoste dhe se maksimumi që mund të bënte ishte të vendoste gishtin në letër. Ajo ka pohuar se familja nuk kishte dijeni për ekzistencën e një prone prej qindra dynymësh në Velipojë, e cila rezultonte në regjistrat e vitit 1935, por që në praktikë ishte poseduar dhe administruar prej vitesh nga Pëllumb Gjoka.
Sipas Prokurorisë, lidhjet mes përfaqësuesve me prokurë, noterëve dhe kompanive përfituese nuk janë rastësore. Persona që kanë kryer veprime në emër të pronarëve formalë kanë rezultuar të punësuar në shoqërinë “Imperial Group”, ku Gjoka zotëron shumicën e aksioneve.
Po ashtu, komunikimet e zbuluara në aplikacionin SkyECC mes Gjokës dhe ish-prokurorit të çështjes sugjerojnë përpjekje për të ndikuar në përfundimet e një akti ekspertimi grafik, duke ngritur dyshime serioze mbi integritetin e procesit hetimor dhe ligjshmërinë e përfitimit të pronës.
Në maj të 2025, Gjykata Kushtetuese nuk pranoi kërkesën e Gjokës dhe kompanisë “XHENIS-SH” për heqjen e masës së sekuestrimit.
Në një përgjigje, përfaqësuesit e kompanisë “XHENIS-SH” deklarojnë se prona që ata kanë blerë nuk ka asnjë lidhje me zhvillimin e resortit dhe sipas tyre blerja e tokës ka qenë legale.
“”XHENIS-SH” ka blerë truallin për të cilin kërkohet informacion sipas procedurave të rregullta ligjore përmes akteve noteriale dhe transfertave bankare, proces i certifikuar ligjërisht nga zyrat hipotekore”, – sqaruan për “shteg.org” përfaqësuesit e kompanisë.
Ndërsa përfaqësuesi ligjor i Gjokës në Gjykatën Kushtetuese, sa i përket sekuestrimit të pronave, Gurali Brahimllari nuk iu përgjigj pyetjeve mbi gjetjet e “shteg.org”.
Për ekspertin e ekonomisë, Armand Mala, investimet strategjike po përdoren si një instrument që jo rrallë herë përfundon në pastrimin e parave.
“Statusi i investitorit strategjik, në parim, është konceptuar si një instrument për të tërhequr kapital serioz, për të zhvilluar sektorë prioritarë të ekonomisë dhe për të përshpejtuar projekte me interes publik, si turizmi apo infrastruktura. Megjithatë, mënyra se si ky status është zbatuar në praktikë, veçanërisht në fushën e ndërtimeve dhe resorteve turistike, ka ngritur shqetësime reale lidhur me rrezikun e përdorimit të tij për pastrim parash”, – thotë eksperti ekonomik Armand Mala për “shteg.org”.
Nel maggio 2015, il governo del Partito Socialista ha rapidamente approvato la Legge sugli Investimenti Strategici, uno strumento transitorio che prometteva di stimolare gli investimenti nazionali ed esteri in settori chiave dell'economia, dall'energia e dall'estrazione mineraria all'agricoltura e alla pesca. La legge offriva incentivi fiscali, amministrativi e procedurali, terreni pubblici per gli investitori certificati come "strategici" e la possibilità di intervento statale per espropriare proprietà private. Il processo decisionale era incentrato sull'AIDA e sul Comitato per gli Investimenti Strategici, presieduto dal Primo Ministro e da diversi ministri.
Sulla carta, la legge sembrava una scorciatoia per attrarre capitali stranieri ed espandere l'economia manifatturiera. In pratica, le cose hanno preso una piega diversa. Sono stati realizzati solo due investimenti esteri: un produttore di componenti per auto coreano e un porto turistico per yacht di un'azienda araba.
Il settore agricolo, che la legge mirava a sviluppare, è stato incluso solo sporadicamente, mentre il turismo costiero ha beneficiato di oltre l'80% dei benefici, spesso in aree naturali e archeologiche protette.
Le procedure dell'AIDA sono rimaste poco trasparenti, spesso guidate da un "OK dall'alto" che implicava l'approvazione politica degli investitori, indipendentemente dalle loro capacità finanziarie o dalla loro esperienza.
Gli esperti legali sottolineano che la legge ha funzionato come strumento di clientelismo e favoritismo politico, ignorando la concorrenza, gli standard di proprietà e la visione iniziale di uno sviluppo strategico a lungo termine.
"In molti casi, il processo di verifica della fonte del capitale e della reale struttura proprietaria delle aziende che beneficiano dello status di investitori strategici è stato poco chiaro o non del tutto trasparente al pubblico. Questo crea spazio per entità con capitali di dubbia provenienza per 'legittimare' denaro attraverso grandi progetti di costruzione, soprattutto in aree turistiche di alto valore", afferma Mala.
Il Dipartimento di Stato americano (DASH), nel suo rapporto sulla strategia internazionale per il controllo degli stupefacenti del 2025, sottolinea che la criminalità albanese ricicla denaro proveniente dalla droga nella costruzione di grattacieli e nell'acquisto di immobili a Tirana e in altre zone, soprattutto sulla costa.
"La maggior parte del riciclaggio di denaro in Albania è legata al traffico di droga e di esseri umani, alle frodi contrattuali governative, all'evasione fiscale e al contrabbando. L'economia basata in gran parte sul denaro contante, i deboli controlli alle frontiere e la scarsa applicazione delle leggi doganali favoriscono il mercato nero delle merci di contrabbando. Il denaro inviato dall'estero (rimesse) e gli investimenti dall'estero a volte nascondono le fonti dei fondi. I criminali riciclano i proventi attraverso acquisti immobiliari, progetti di costruzione, asset virtuali e sviluppo aziendale", afferma il rapporto DASH. / Path.org
Lini një Përgjigje