Il prossimo leader di Teheran dovrà decidere se cercare un accordo o combattere fino alla fine con gli Stati Uniti e Israele.
Nei prossimi giorni o settimane, i religiosi iraniani decideranno se la Repubblica islamica cercherà di ridurre le tensioni o se approfondirà ulteriormente uno scontro che gli analisti descrivono come "autodistruttivo" con gli Stati Uniti e Israele.
Sono emerse diverse figure candidate a guidare il Paese fuori dalle macerie dei raid aerei che hanno ucciso la Guida Suprema Ali Khamenei sabato. Secondo i media internazionali , molti dei candidati precedenti sono stati uccisi il primo giorno di guerra. "Non sarà nessuno di quelli che pensavamo, perché sono tutti morti", ha ammesso Donald Trump.
Chi sono i principali contendenti al potere dopo l'assassinio dell'ayatollah?
Alireza Arafi
Possibile strategia: cessate il fuoco
La strada per allentare le tensioni passa attraverso Alireza Arafi, il religioso 67enne selezionato per entrare a far parte del consiglio ad interim. Il Ministro degli Esteri iraniano Abbas Araghchi ha dichiarato alla sua controparte omanita che l'Iran è "aperto a qualsiasi serio sforzo" per fermare l'escalation, il primo segnale diplomatico che Teheran potrebbe cercare una via d'uscita dalla guerra.
Se i religiosi scegliessero Arafi come Guida Suprema, ciò segnalerebbe la volontà di tornare a questo quadro diplomatico. Arafi controlla i seminari e le infrastrutture per l'istruzione religiosa dell'Iran, il che gli conferisce solide credenziali clericali. Il suo controverso viaggio a Mosca nel 2023, dove incontrò funzionari russi e parlò del desiderio dell'Iran di "una cooperazione più ampia con la Russia", suggerisce che goda del sostegno del Cremlino.

Tuttavia, la sua elezione significherebbe probabilmente che egli fungerebbe da figura simbolica, mentre il potere reale spetterebbe alla famiglia Larijani. In questo scenario, Arafi garantirebbe la legittimità religiosa, mentre i fratelli Larijani, Ali e Sadegh, entrambi figure chiave nella cerchia ristretta di Khomeini, eserciterebbero il controllo effettivo, ricorrendo alla mediazione omanita per negoziare un cessate il fuoco che protegga gli interessi fondamentali del regime: fermare gli attacchi, preservare una certa capacità nucleare ed evitare un cambio di regime.
La Russia garantirebbe l'accordo. Gli Stati Uniti accetterebbero un limitato arricchimento nucleare iraniano in cambio di restrizioni verificate che impedirebbero lo sviluppo di armi. Questa opzione incontra degli ostacoli: i sostenitori della linea dura che considerano i negoziati un tradimento, i comandanti del Corpo delle Guardie della Rivoluzione Islamica (IRGC) in cerca di vendetta per i compagni uccisi e i religiosi che hanno emesso fatwa per vendicare la morte di Khamenei.
Mohammad Mehdi Mirbagheri
Possibile strategia: escalation "autodistruttiva"
Mohammad Mehdi Mirbagheri është një klerik 66-vjeçar, teologjia apokaliptike dhe politika absolutiste e të cilit përfaqësojnë rrymën më radikale ideologjike në Iran. Ai deklaroi në televizion se “për të arritur qëllimin e afërsisë hyjnore, edhe nëse vritet gjysma e njerëzimit, ia vlen. Prandaj, vrasja e 42.000 njerëzve në Gaza nuk ka rëndësi krahasuar me këtë qëllim madhor.”
Kjo logjikë, se dhjetëra mijëra vdekje janë kosto e pranueshme për objektiva teologjikë, ka të ngjarë të zbatohet si në politikën e brendshme ashtu edhe në atë të jashtme. Nëse klerikët zgjedhin Mirbagherin, kjo do të sinjalizojë refuzimin e çdo negociate dhe angazhimin për luftë totale, pavarësisht pasojave.
Ai e sheh Republikën Islamike si pjesë të “planit të madh të Zotit” dhe konfliktin mes “besimtarëve dhe jobesimtarëve” si të pashmangshëm. Modeli i tij ideal i qeverisjes është “velayat-e faqih maksimalist”, që drejton të gjitha aspektet e shoqërisë drejt “konsolidimit të monoteizmit”, pa u kufizuar nga kufijtë gjeografikë.

Në këtë skenar, Irani do të vazhdonte “Operacionin True Promise 4” me sulme të vazhdueshme ndaj bazave amerikane në rajon, qyteteve izraelite dhe shteteve të Gjirit që strehojnë forca amerikane. Si udhëheqës suprem, Mirbagheri do të urdhëronte sulme të pandërprera ndaj aeroplanmbajtëseve, infrastrukturës së naftës në Arabinë Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe dhe do të mbante të mbyllur Ngushticën e Hormuzit, nga ku kalon 20% e naftës botërore.
SHBA-ja do të përgjigjej me forcë dërrmuese, duke goditur infrastrukturën e mbetur qeveritare dhe qytetet iraniane, duke vendosur bllokadë të plotë ekonomike dhe duke mbështetur operacione për ndryshim regjimi. Ky skenar do të çonte në shkatërrimin e Iranit, por teologjia e Mirbagherit e paraqet martirizimin si fitore.
“Modeli i përparimit duhet të bëjë shumë gjëra, që gratë të respektojnë hixhabin dhe të mos mbështetemi vetëm te bindja”, ka thënë ai, duke lënë të kuptohet se vizioni i tij për qeverisjen shkon përtej mbijetesës së thjeshtë, drejt transformimit të plotë ideologjik. Nëse Republika Islamike nuk arrin ta realizojë këtë transformim, sipas tij, shkatërrimi bëhet një rezultat i pranueshëm.
Sadegh Larijani
Strategjia e mundshme: Mbijetesë pragmatike
Rruga drejt një pasardhjeje të menaxhuar kalon nga Sadegh Larijani, 64-vjeçari që kryeson Këshillin e Përshtatshmërisë, ndërsa vëllai i tij Ali ka kaluar vite duke u përpjekur ta pozicionojë si kandidat që mund të ruajë konsensusin mes fraksioneve në kohë krizash.
Sadegh Larijani drejtoi pushtetin gjyqësor gjatë shtypjes së dhunshme të Lëvizjes së Gjelbër në vitin 2009, duke fituar kredenciale të forta konservatore. Ai ka kritikuar herë pas here korrupsionin, edhe pse vetë përballet me akuza për korrupsion, dhe ka mbështetur reforma të kufizuara ligjore, duke ruajtur mjaftueshëm besueshmëri për t’u pranuar nga fraksione të ndryshme.
Më e rëndësishmja, ai ka shmangur përplasjet polarizuese që dëmtuan kandidatë të tjerë asnjë deklaratë televizive për numra të pranueshëm viktimash, asnjë kërcënim për ngritje flamujsh në Baku, asnjë udhëtim të dyshimtë në Moskë që të sugjerojë mbështetje të huaj.
Në këtë skenar, Asambleja e Ekspertëve do ta zgjidhte drejtpërdrejt Sadegh Larijanin në vend që të promovonte Arafi si figurë udhëheqëse. Kjo do të sinjalizonte përparësi për vazhdimësinë institucionale mbi pastërtinë ideologjike. Ai do të ndiqte politikat e Khameneit pa karizmën e tij, duke ruajtur përballjen me Perëndimin, por duke shmangur përshkallëzimin vetëshkatërrues; duke mbajtur programin bërthamor ndërsa eksploron kufizime diplomatike; duke shtypur kundërshtimin, por duke lejuar reforma të kufizuara ekonomike.

Dekadat e ndërtimit të rrjeteve nga familja Larijani, martesat strategjike me familje klerikale dhe pozicionimi në institucione kyçe do të përktheheshin në një koalicion qeverisës. Ali Larijani vazhdon të menaxhojë krizat si sekretar i këshillit të sigurisë kombëtare. Sadegh kryeson Këshillin e Përshtatshmërisë që miraton vendime madhore. Studentët dhe aleatët e familjes mbajnë poste kyçe në sistem. Ky skenar përfaqëson shansin më të mirë të Republikës Islamike për mbijetesë, jo përmes fitores, por përmes menaxhimit të kohës, shfrytëzimit të ndarjeve rajonale dhe demonstrimit të mjaftueshëm të vetëpërmbajtjes për të shmangur operacione për ndryshim regjimi, duke ruajtur një nivel përballjeje që kënaq linjën e ashpër.
Mojtaba Khamenei
Strategjia e mundshme: Grusht shteti ushtarak dhe instalim si figurë e mbështetur nga IRGC, nëse është gjallë
Një diktaturë ushtarake mund të marrë pushtetin përmes Mojtaba Khameneit, djalit të dytë të Udhëheqësit Suprem të vrarë, i cili ka vepruar për vite në hije si zëvendësues jozyrtar i të atit dhe pasardhës i mundshëm. Nëse ai ka mbijetuar sulmeve dhe Asambleja e Ekspertëve përçahet për pasardhësin, pa arritur marrëveshje për Arafi, Mirbagherin, Larijanin apo kandidatë të tjerë, Garda Revolucionare mund ta imponojë Mojtaban përmes forcës ushtarake.
Si djali i Khameneit, ai gëzon legjitimitet. Si person që ka menaxhuar për vite zyrën dhe rrjetet e të atit, ai njeh mekanizmat e sistemit. Si figurë e pranueshme për komandantët e IRGC-së që kërkojnë hakmarrje, ai do të kishte mbështetje ushtarake.
Në këtë skenar, Irani do të shndërrohej në një diktaturë të qartë ushtarake, jo më në një teokraci me tipare ushtarake. Qeverisja klerikale do të vazhdonte formalisht, por pushteti real do të mbetej te komandantët e IRGC-së, të cilët do ta paraqisnin Khamenein e ri si simbol, ndërsa vendimet do të merreshin nga këshilla ushtarake.

Këshilli i përkohshëm drejtues do të bëhej i përhershëm, me komandantë ushtarakë që do të zëvendësonin zyrtarët civilë. Irani do të ndiqte atë që komandantët e IRGC-së e përshkruajnë si “goditje të forta ndaj trupit të lodhur ushtarak të armikut”, ndërsa do të konsolidonte kontrollin e brendshëm përmes shtypjes intensive.
Vuoto di potere e rischio di guerra civile
Un colpo di stato delle Guardie della Rivoluzione islamica guidato da Mojtaba innescherebbe esattamente ciò che altri scenari cercano di evitare: la guerra civile e lo scoppio di movimenti separatisti che sfrutterebbero l'indebolimento del governo centrale.
Le regioni curde del nord-ovest, che da tempo cercano l'autonomia, probabilmente dichiareranno l'indipendenza o intensificheranno la resistenza armata se percepiranno il declino del governo centrale in una dittatura militare.
La popolazione araba nella provincia del Khuzestan, sede di gran parte delle infrastrutture petrolifere del paese, ha rivendicazioni storiche e potrebbe lanciare un movimento autonomista. I gruppi beluci nel sud-est, vicino al confine con il Pakistan, compiono attacchi da anni e sfrutterebbero il caos per espandere le loro operazioni.
In un simile scenario, l'Iran sarebbe diviso in zone di controllo rivali: un nucleo persiano attorno a Teheran dominato dall'IRGC, regioni curde autonome nel nord-ovest, aree a maggioranza araba nel sud-ovest e territori baluchi nel sud-est.
La Repubblica islamica fondata dall'ayatollah Ruhollah Khomeini sarebbe sopravvissuta come uno stato troncato, controllando forse metà del suo ex territorio, mentre conduceva contemporaneamente diverse campagne di controinsurrezione. / Opuscolo adattato /
Që ti biem shkurt. Për postin e liderit të ri të Iranit, rivalizojnë djali i Kameneit të vrarë dhe nipi i Komeinit lider i revolucionit që përmbysi Shah Pahlevin. Në çdo rast, dhe kushdo që të zgjidhet nuk ka shans për ti dhënë fund konfliktit. Dhe ae dini se pse? Sepse Netanjahut(Izraeli)i volit vetëm një zgjidhje. Lufta civile në Iran , shpërbërja e Iranit dhe kullufitja e gjithë vëndeve të gjirit:Arabi Saudite- Oman, Kuvajt, Katar, E.B.A , Bahrejn, Siri, Liban, Jordani, Irak dhe qershia mbi tortë Turqia. Në fund kur ëndrra tu bëhet realitet, do falënderojnë SHBA për shërbimin. Me ndërmjetësimin e Turqisë, SHBA duhet të ulen për bisedime me drejtuesin e ri të Iranit dhe ti japin fund konfliktit.