FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Il vertice di oggi a Istanbul non è stato solo un incontro formale, ma una manifestazione dell'ambizione della Turchia di creare un nuovo centro di potere, in cui Ankara appare come asse principale, oscurando la tradizionale influenza di Bruxelles e Washington...
All'inizio di quest'anno, la diplomazia regionale sta vivendo una svolta pericolosa che sta rimodellando il posizionamento dei Balcani sulla mappa geopolitica. Il presidente turco Recep Tayyip Erdogan sembra perseguire una strategia che ricorda la dottrina "America First" di Donald Trump, ma adattata alla realtà balcanica, trasformandola in un "Balkans First" sotto l'egida di Ankara.
Il secondo incontro della Piattaforma per la pace nei Balcani, tenutosi oggi a Istanbul, è stato un incontro dei ministri degli esteri dei paesi della regione, organizzato dal ministro degli esteri turco Hakan Fidan.
Quest'ultimo, per molti anni a capo dei servizi segreti turchi (MIT), ha costruito buoni rapporti con Washington ed è ampiamente considerato il possibile successore di Erdogan, il che conferisce particolare peso al suo ruolo in questa iniziativa, lanciata nel luglio dello scorso anno.
Il vertice successivo non è stato solo un incontro formale, ma una manifestazione dell'ambizione della Turchia di creare un nuovo centro di potere, in cui Ankara appare come l'asse principale, oscurando la tradizionale influenza di Bruxelles e Washington.
In questo contesto, il concetto di "proprietà regionale" è stato introdotto da Fidan come principio fondamentale: i paesi balcanici dovrebbero risolvere autonomamente le proprie controversie senza intermediari stranieri. Questo è un chiaro messaggio contro la burocrazia dell'UE e le interferenze americane, che posiziona la Turchia come "primus inter pares", primo tra pari, proprio come Trump ha sfidato le organizzazioni internazionali in nome degli interessi nazionali.
Erdogan accompagna questo approccio con una diplomazia pragmatica basata su progetti concreti piuttosto che su una retorica ideologica.
Il vertice di Istanbul si è concentrato anche sulla sicurezza energetica, con l'obiettivo di trasformare la Turchia in un hub strategico per il gas e l'energia dei Balcani; sulla digitalizzazione e l'alta tecnologia, dove la Turchia ha investito molto, soprattutto nei droni e nella tecnologia militare; e sulle infrastrutture e la logistica, controllando i corridoi di trasporto che collegano l'Asia all'Europa attraverso i Balcani.
Questo è un esempio della politica dell'"accordo", in cui, invece di richieste di dolorose riforme giudiziarie o standard astratti, vengono offerti investimenti concreti in tecnologia e sicurezza delle frontiere. Allo stesso tempo, l'annuncio del possibile ritiro delle truppe statunitensi dalla KFOR ha creato un vuoto visibile nella regione, che Erdogan sta rapidamente sfruttando.
Platforma e Paqes në Ballkan, po prezantohet si një forcë plotësuese, por realiteti tregon se Turqia po synon të krijojë një mini-Shengen gjeopolitik nën ndikimin e saj, duke mbledhur në një tryezë Shqipërinë, Kosovën, Serbinë, Malin e Zi dhe Maqedoninë e Veriut.
Kjo qasje ndaj BE-së, është në fakt një mënyrë për t’i thënë Brukselit se çdo marrëveshje për Ballkanin duhet të kalojë fillimisht nga Ankaraja. Gjithsesi, ky projekt përballet me sfida të mëdha. Migracioni i parregullt mbetet një problem i mprehtë, dhe Turqia po e përdor menaxhimin e kufijve si një instrument presioni dhe bashkëpunimi, duke e pozicionuar veten si garantues i sigurisë së Ballkanit.
Ashtu si Trumpi e ktheu murin në kufirin me Meksikën në simbol të sovranitetit, Turqia po e përdor kontrollin e kufijve si një mjet për të forcuar rolin e saj rajonal. Strategjia e Ankarasë nuk synon prishjen e marrëdhënieve me BE-në, por rinegocimin e tyre nga një pozicion më i fortë.
Në këtë kuadër, Erdogan nuk po e kopjon Trumpin në formë, por në substancë. Ai po e kupton se në një botë multipolare, është vendimtar kontrolli i oborrit të shtëpisë. Me krijimin e Platformës së Paqes në Ballkan, Turqia po i ofron rajonit një alternativë ndaj pritjes së gjatë në dyert e BE-së.
Pyetja që ngrihet për udhëheqësit ballkanikë, është nëse kjo qendër e re pushteti do të shërbejë si garanci për stabilitetin e rajonit, apo thjesht si një instrument që Ankaraja do ta përdorë si ‘monedhë këmbimi’ në lojërat e saj të mëdha me fuqitë globale.
Në këtë pikë shtohen edhe disa pyetje të tjera të natyrshme, që e vendosin nismën e Stambollit jo thjesht si një projekt rajonal, por si një test për mënyrën se si fuqitë e mëdha do të ripozicionohen në Ballkan.
Si do të reagojë Brukseli ndaj Platformës së Paqes, duke pasur parasysh se BE tradicionalisht e ka parë veten si ndërmjetësin kryesor të stabilitetit rajonal? A do ta shohë Uashingtoni këtë nismë si një sfidë ndaj rolit të tij historik në Ballkan, apo si një mundësi për të ndarë barrën e sigurisë me një aleat shpesh problematik si Turqia?
Deri ku mund të shkojë Turqia në rinegocimin e marrëdhënieve me BE-në, duke e përdorur Ballkanin si një kartë strategjike? A është kjo qasje një version i ri i doktrinës së Ahmet Davutoglu për “zero konflikte me fqinjët”, apo një transformim i saj në një formë më të ashpër të real-politikës?
Çfarë nënkupton mungesa e Greqisë në këtë tryezë? A është kjo një zgjedhje e qëllimshme për të shmangur tensionet e hapura, apo një sinjal se Turqia po synon të krijojë një arkitekturë rajonale, ku Athina mbetet jashtë?
Si do të ndikojë ky konfigurim në marrëdhëniet e brishta mes vendeve të Ballkanit, sidomos në raportet Kosovë-Serbi dhe Shqipëri-Maqedoni e Veriut? A do të pranojnë vendet e rajonit që Turqia të shfaqet si “garantuesi” i stabilitetit, apo do ta shohin këtë si një formë të re varësie politike?
Questi dilemmi dimostrano chiaramente che la Piattaforma per la pace nei Balcani non è semplicemente un'iniziativa diplomatica, ma un progetto ambizioso che mira a rimodellare l'architettura della sicurezza e della cooperazione regionale.
Resta da vedere se diventerà una garanzia di stabilità o un nuovo strumento della politica di potenza della Turchia, in base alle reazioni di Bruxelles, Washington e delle stesse capitali balcaniche.
Ma una cosa è certa: la crescita dell'influenza turca in Albania e nei Balcani sta assumendo le dimensioni di una vera e propria strategia neo-ottomana, in cui Ankara mira a tornare ad essere l'attore dominante nello spazio che un tempo faceva parte del suo impero.
Turqia eshte nje vend autokratik,bie shpejt nga krizat politike dhe ekonomike,vend me interesa gjeopolitike nderkombetare, qe per interesa ekonomike fuqite grabitqare biles edhe ato qe e mbajne veten per demokratike,per nje thele,nuk e kane problem te izolojne vende me te vogla nen diktate te llojit te semure te Bosforit,sepse fatkeqesisht me ate mentalitet vazhdon e ece Turqia, nuk eshte nga Azia e afert, as nga Europa.
"Platforma e Paqes"për zgjidhjen paqësore të konfliktit Izraelito-Palestinez me palë të interesuara për paqe dhe me VETO nga Tramp për çdo vendimarrje, mesa duket do shoqërohet me të njëjtin mekanizëm për zgjidhjen e konfliktit ndër ballkanik:"Platforma e Paqes në Ballkan". Mesa duket të drejtën e vetos do ta ketë Erdogan. Palë të interesuara do jenëcSHBA- Rusi dhe vënde të tjera Europiane. Greqia ndaj e refuzoi kërkesën e Tramp për në "Bordin e Paqes" në Davos. Ka hallin e preçedentit.