FLASH
Shkruar nga Katrin Büchenbacher
I giovani occidentali celebrano i prodotti e le piattaforme cinesi. Una nuova ricerca dimostra che la Cina non è più percepita solo come una minaccia. Questo mette sempre più pressione sull'egemonia americana...
Per lungo tempo, la visione occidentale della Cina ha oscillato tra due estremi opposti: da un lato, l'allarme per una pericolosa potenza emergente ("minaccia cinese") e, dall'altro, la previsione del collasso di un sistema destinato a crollare a causa delle sue stesse contraddizioni ("collasso cinese"). Entrambi questi scenari sono intrinsecamente minacciosi, perché un crollo cinese colpirebbe l'intera economia mondiale.
La democrazia in ritirata
La paura della Cina è strettamente legata alla sua forma di governo: uno stato comunista monopartitico, un'autocrazia con un unico sovrano al vertice, che può governare per sempre. Al contrario, le democrazie occidentali con elezioni, separazione dei poteri e stato di diritto resistono. Ma anche la democrazia americana ha sofferto sotto Donald Trump. In diversi noti indici democratici, gli Stati Uniti hanno perso terreno. Per il 2024, Freedom House ha assegnato agli Stati Uniti 84 punti su 100. Nell'ultimo decennio, il Paese ha perso nove punti e ora si classifica allo stesso livello di Corea del Sud, Panama e Romania.
Il modo in cui il presidente americano minaccia i partner internazionali, il modo in cui le forze di sicurezza hanno agito contro i manifestanti a Minneapolis, il modo in cui perseguita gli oppositori politici, tutto ciò ha sollevato dubbi sul fatto che l'America sia ancora il miglior contromodello alla Cina.
Naturalmente, il divario tra Stati Uniti e Cina rimane ampio: Freedom House assegna alla Cina solo 9 punti su 100. In Cina, i media sono in gran parte sotto il controllo statale, gli attivisti sono monitorati o incarcerati e non c'è un'opposizione politica visibile. Ma il soft power riguarda anche la percezione, e sotto la presidenza di Donald Trump, l'attrattiva degli Stati Uniti come faro di democrazia è diminuita significativamente.
Tuttavia, la Cina non sta migliorando la sua immagine globale solo perché gli Stati Uniti si stanno indebolendo. Il cambiamento proviene anche dalla Cina stessa. Persino l'idea che solo le democrazie siano capaci di innovazione sta perdendo credibilità, con ogni nuova tecnologia cinese che ottiene successo globale. Deepseek, ad esempio, è ora classificata tra le applicazioni di intelligenza artificiale più utilizzate in molti paesi.
La Cina sta diventando "cool"
Il tono con cui si parla della Cina è cambiato: nei media, soprattutto sui social network, ma anche nelle conversazioni private. Non si tratta più solo di geopolitica, ma anche di cultura, tecnologia e vita quotidiana delle persone. La Cina è diventata più comune nella percezione. La rivista The Economist ha scritto che la Cina è ora "cool".
Imazhi kërcënues i Kinës nuk është zhdukur, por nuk është më aq dominues sa më parë. Në debatet politike, Kina trajtohet më shpesh si një faktor fuqie mes të tjerëve, me të cilin nevojitet një qasje pragmatike. Gjithashtu, ajo shihet gjithnjë e më shumë si aktor kyç në tranzicionin energjetik global, me fabrika baterish, panele diellore dhe automjete elektrike.
Ndikimin më të fortë, veçanërisht tek të rinjtë, e ka imazhi i Kinës si fabrikë trendesh. Kultura pop krijon identifikim: Japonia dhe Koreja e Jugut e kanë treguar këtë më herët me manga-t, cosplay-n apo grupet K-pop. Nga Kina tani vijnë lodra pellushi me pamje të frikshme, të quajtura Labubu. Ato u promovuan vitin e kaluar nga yje botërorë si Madonna apo Cher dhe kanë nxitur një mani koleksionimi tek të rriturit në mbarë botën.
Në retrospektivë, viti i kaluar mund të shihet si pikë kthese për soft power-in kinez, mund të flitet për një “efekt Labubu”. Kultura pop nga Kina po përjeton një përhapje globale. Prodhuesi i lodrave Labubu, kompania pekinase Pop Mart, e ka më shumë se trefishuar xhiron në gjysmën e parë të vitit 2025 dhe tashmë realizon 40 për qind të fitimit jashtë Kinës. Dhe kjo nuk kufizohet vetëm te lodrat: aplikacione si TikTok apo Temu janë ndër më të shkarkuarat në botë, ndërsa lojëra video kineze si “Black Myth: Wukong” po bëhen gjithnjë e më të njohura globalisht.
Për shumë njerëz, Kina nuk lidhet më menjëherë me qeverinë autokratike, por me një “vibe”, një ndjesi jetese. Në TikTok, disa gra të reja në SHBA festojnë “fazën e tyre kineze të jetës”, thonë se janë “bërë kineze”. Kjo përfshin pirjen e ujit të nxehtë, mbajtjen e gjithmonshme të pantoflave në shtëpi dhe ngrënien e supës me oriz për mëngjes. Këto video arrijnë qindra mijëra shikime.
Në YouTube, kineze dhe kinezë ndajnë jetën e tyre të përditshme dhe shikohen qindra mijëra herë. Videot krijojnë afërsi, edhe sepse zakonisht shmangin temën e politikës. Pikërisht duke treguar të zakonshmen, ato duken autentike dhe, për këtë arsye, janë më efektive sesa propaganda zyrtare kineze jashtë vendit.
Ky ndryshim perceptimi nuk kufizohet vetëm në rrjetet sociale. Ai pasqyrohet tashmë edhe në sondazhe, madje edhe në politikë.
Politikisht, shenja afrimi
Në SHBA, kërcënimi nga Kina ishte për vite me radhë një nga temat e pakta që bashkonte republikanët dhe demokratët. Por ky konsensus dypartiak duket se është thyer. Shumica e amerikanëve, veçanërisht votuesit demokratë, dëshirojnë më shumë bashkëpunim me Kinën dhe janë kundër tarifave doganore dhe kufizimit të tregtisë. Këtë e tregon një sondazh i vitit të kaluar nga Chicago Council on Global Affairs.
Edhe në nivel global, kjo zhvendosje është e matshme. Shumica e të anketuarve në një studim të European Council on Global Affairs besojnë se ndikimi i Kinës do të rritet në dhjetë vitet e ardhshme. Gjithnjë e më shumë vende e shohin Kinën si partner të domosdoshëm. Ndikimi i SHBA-ve, sipas shumicës, do të vazhdojë, por nuk do të rritet. Në Evropë, sipas një studimi të European Council on Foreign Relations, vetëm 16 për qind e të anketuarve i shohin ende SHBA-të si aleat. Të anketuar ishin qytetarë nga 15 vende evropiane. Çdo i pesti i konsideron madje Shtetet e Bashkuara si rival ose armik.
Në Indeksin Global të Soft Power-it, Kina renditet në vitin 2025 për herë të dytë radhazi menjëherë pas SHBA-ve dhe këtë vit ka qenë shumë pranë barazimit, diferenca është vetëm 1,5 pikë. Në treguesin “Reputacion”, Kina i ka kaluar tashmë SHBA-të. Ky indeks mat perceptimin global të të gjitha 193 vendeve anëtare të OKB-së mbi bazën e 35 variablave në fusha si ekonomia, arsimi, qeverisja dhe kultura. Ai konsiderohet studimi më gjithëpërfshirës mbi soft power-in, me mbi 150 mijë pjesëmarrës. Autorët theksojnë se Kina ka arritur të ndërtojë një alternativë të besueshme ndaj dominimit amerikan në skenën botërore.
Së fundmi, krerë shtetesh perëndimore po udhëtojnë sërish drejt Pekinit për të zgjeruar hapësirën e tyre të veprimit. Kryeministri kanadez Mark Carney ka nisur një partneritet të ri strategjik me Kinën, pas një periudhe të gjatë ftohjeje marrëdhëniesh. Kryeministri britanik Keir Starmer udhëtoi në Pekin si i pari pas tetë vitesh për të normalizuar marrëdhëniet. Edhe kancelari gjerman Friedrich Merz planifikon në fund të shkurtit vizitën e tij të parë në Kinë pas marrjes së detyrës, i shoqëruar nga një delegacion i madh ekonomik. Të gjithë e shohin Kinën si partner të nevojshëm, jo vetëm si kundërshtar. Politika ndaj Kinës është bërë më pragmatike dhe kritikat për shkeljet e të drejtave të njeriut shprehen më me kujdes.
Narrativat e vjetra për Kinën nuk mjaftojnë më
Çfarë do të thotë kjo? A është fillimi i një shekulli kinez? Kjo do të ishte e tepruar. “China Threat” do të vazhdojë të ndikojë perceptimin perëndimor, edhe sepse në thelb përmban elemente reale. Operacionet e ndikimit të Kinës jashtë vendit përbëjnë një kërcënim konkret për shoqëritë e lira. Kina nuk synon ta nënshtronte gjithë botën sipas sistemit të saj dhe as shkatërrimin e Perëndimit, por rikthimin e madhështisë së saj historike. Kjo e vendos atë në konflikt me hegjemonin aktual, SHBA-të.
Edhe narrativa e “China Collapse” mbështetet në supozime të besueshme: Kina përballet me sfida të mëdha të brendshme, nga rënia demografike te nevoja për ristrukturim ekonomik, si dhe rreziqe që lidhen me pasardhjen e paqartë të Xi Jinping-ut. Por gjatë më shumë se shtatë dekadave të sundimit të Partisë Komuniste, Kina ka kapërcyer tashmë shumë kriza. Kolapsi mbetet më shumë dëshirë e Perëndimit sesa realitet i pashmangshëm.
La realtà è più complessa. Le vecchie narrazioni non sono sufficienti per costruire un approccio a una Cina che è ormai molto più parte del nostro mondo, della nostra vita quotidiana e del nostro futuro di quanto molti siano disposti ad ammettere. Cambiare la percezione non significa ottenere una simpatia universale. L'oppressione di tibetani e uiguri, la repressione del movimento democratico a Hong Kong e le continue minacce a Taiwan sono ben note e non dimenticate. Ma il riflesso di affrontare tutto ciò che è cinese con scetticismo non è più così forte.
L'inizio di una nuova era
Prodotti e attrezzature cinesi stanno diventando sempre più comuni nelle società occidentali e stanno influenzando direttamente l'immagine della Cina. Tuttavia, questo cambiamento rimane fragile. Se gli Stati Uniti, sotto la guida di un successore di Donald Trump, dovessero assumersi maggiori responsabilità globali e rafforzare nuovamente le proprie alleanze, ciò andrebbe a scapito della Cina come contrapposto. Allo stesso tempo, molto dipende anche dalla Cina stessa. Un'azione militare contro Taiwan o restrizioni ancora più severe alle libertà dei cittadini ne danneggerebbero immediatamente l'immagine, riportando in primo piano il carattere autocratico dello Stato.
L'effetto Labubu non è un'espressione di fiducia politica nel governo cinese. Rappresenta piuttosto uno spostamento di attenzione verso l'Occidente. La Cina viene percepita in modo diverso, non più solo come una minaccia. L'aura americana si basa in gran parte sul suo soft power. Ora, anche in questo ambito, è sempre più messa in discussione dalla Cina. /Adattato da NZZ /
Kina është zhvilluar në sajë të perëndimit , më saktë në sajë të USA. Po ta shikojmë Kinën e viteve 90 -të, p.sh Shangain, është një fshat i prapambetur që dtonon shumë me një perëndim të zhvilluar si nga ana ekonomike ashtu edhe nga mentaliteti. Por që një botë të eci mirë duhet të zhvillohet paralelisht prandaj dhe amerika dhe perëndimi investoi në Kinë. Po kështu po ndodh dhe me vëndet Arabe sot. Unë kam mendimin që kjo epokë që ne po kalojmë, është epoka apo perandoria Amerikane dhe e askujt tjetër. Ndoshta e kam gabim , por…….