FLASH
Shkruar nga Pamfleti
La Corte Costituzionale ritiene che la Corte Suprema non abbia esercitato un controllo efficace sulla proporzionalità del provvedimento "Arresto in carcere", non abbia analizzato alternative più lievi e non abbia risposto alle rivendicazioni di violazione della dignità e della presunzione di innocenza.
La Corte Costituzionale ha pubblicato la sentenza motivata sul ricorso costituzionale di Erion Veliaj, accogliendo parzialmente la sua richiesta e ribaltando la decisione della Sezione Penale della Corte Suprema in merito al provvedimento di sicurezza "Arresto in carcere".
Nella decisione n. 57, del 25 maggio 2026, annunciata il 1° luglio 2026, la Corte costituzionale ha disposto il rinvio del caso all'Alta Corte per un riesame, avendo riscontrato problemi di costituzionalità nel modo in cui quest'ultima aveva gestito le rivendicazioni di Veliaj.
Nella clausola dispositiva della sentenza, la Corte Costituzionale dichiara: "Accettazione parziale della richiesta. Annullamento della sentenza n. 00-2025-1153 (176), del 08.07.2025, della Camera Penale della Corte Suprema, in quanto incompatibile con la Costituzione della Repubblica d'Albania. Rinvio del caso alla Corte Suprema per la revisione."
L'essenza della decisione risiede nel fatto che, secondo la Corte Costituzionale, la Corte Suprema non ha esercitato un controllo effettivo sulla misura più severa in materia di sicurezza personale, ovvero l'arresto e la detenzione in carcere, soprattutto in relazione alla funzione pubblica di Veliaj come sindaco di Tirana, eletto a suffragio universale diretto.
La Corte costituzionale rileva che nel ricorso sono state sollevate questioni sostanziali in merito alla non proporzionalità del provvedimento, ma l'Alta Corte, a suo dire, si è sostanzialmente accontentata di confermare il ragionamento della Corte d'appello.
La sentenza afferma: " La Corte Suprema si è sostanzialmente accontentata di approvare il ragionamento della Corte d'Appello, senza verificare, in relazione alle specifiche argomentazioni sollevate in appello, se tale ragionamento avesse fornito una risposta sufficiente alle richieste del ricorrente circa la necessità di un ragionamento individualizzato ".
Uno dei punti più importanti a favore di Veliaj è l'analisi della Corte Costituzionale sulla proporzionalità del provvedimento "Arresto in carcere". Secondo la sentenza, la Corte Suprema non sembra aver verificato in modo concreto se i rischi lamentati dalle autorità giudiziarie fossero sufficientemente individualizzati, o se si sarebbero potute adottare misure meno restrittive.
The Constitutional Court emphasizes: “ The reasoning of the Supreme Court does not show that it has been concretely verified whether the special courts had analyzed the possibility that security needs could be guaranteed through a less severe measure or through other less intensive restrictions .”
Në mënyrë të veçantë, Kushtetuesja ndalet te “garancia pasurore”, një nga masat alternative të kërkuara nga mbrojtja. Sipas vendimit, Gjykata e Lartë nuk ka dhënë një përgjigje të mjaftueshme se përse kjo masë, e vetme ose e kombinuar me kufizime të tjera, nuk do të ishte e aftë të garantonte nevojat e procedimit penal.
Në vendim thuhet: “Në veçanti, lidhur me ‘Garancinë pasurore’, pretendimi i kërkuesit lidhej me nevojën për të shpjeguar përse kjo masë, e vetme ose e kombinuar me kufizime të tjera, nuk mund të përmbushte qëllimet e procedimit penal.”
Një tjetër element me peshë është lidhja e masës së arrestit me të drejtën për t’u zgjedhur dhe për të ushtruar funksionin publik. Gjykata Kushtetuese vëren se Veliaj kishte pretenduar se paraburgimi ndikonte drejtpërdrejt në ushtrimin efektiv të mandatit si kryetar bashkie, të fituar përmes zgjedhjeve të drejtpërdrejta.
Sipas Gjykatës, ky pretendim meritonte një përgjigje të posaçme nga Gjykata e Lartë, por nuk rezulton të jetë trajtuar në mënyrë të veçantë.
“Edhe pse ky pretendim meritonte një përgjigje të posaçme nga Gjykata e Lartë në kuadër të kontrollit të proporcionalitetit, ai nuk rezulton të jetë trajtuar në mënyrë të veçantë”, thuhet në vendim.
Kushtetuesja sqaron se funksioni i kryetarit të bashkisë nuk e përjashton në vetvete zbatimin e masave të sigurisë, por nënvizon se gjykata duhet të analizonte pasojat që masa sillte mbi ushtrimin efektiv të një funksioni publik të fituar me votë.
“Ky përfundim nuk nënkupton se funksioni i kryetarit të bashkisë, në vetvete, e përjashton zbatimin e masave të sigurimit personal ose se interesi për ushtrimin e këtij funksioni ka përparësi absolute ndaj nevojave të procedimit penal. Megjithatë, kjo nuk e përjashtonte nevojën që Gjykata e Lartë t’i jepte përgjigje pretendimit se masa e kundërshtuar sillte pasoja edhe mbi ushtrimin efektiv të një funksioni publik të fituar përmes zgjedhjeve të drejtpërdrejta”, thekson vendimi.
Në përfundim të kësaj pjese, Gjykata Kushtetuese arrin në konkluzionin se vendimi i Gjykatës së Lartë nuk përmbush standardin kushtetues të arsyetimit.
“Në këtë kuptim, vendimi i Gjykatës së Lartë nuk përmbush standardin kushtetues të arsyetimit në kontrollin e proporcionalitetit të kufizimit të lirisë personale, të lidhur edhe me të drejtën për t’u zgjedhur”, shprehet gjykata.
Një tjetër pikë e rëndësishme e vendimit lidhet me pretendimin e Veliajt për qëndrimin në kafaz ose kabinë xhami gjatë seancave gjyqësore. Ai kishte pretenduar se kjo praktikë cenonte dinjitetin dhe prezumimin e pafajësisë.
Gjykata Kushtetuese vëren se ky pretendim ishte ngritur në rekurs, por Gjykata e Lartë nuk i kishte dhënë përgjigje.
“Kolegji Penal nuk e ka marrë në shqyrtim këtë pretendim, duke mos i dhënë kërkuesit përgjigje në lidhje me të”, thuhet në vendim.
Kushtetuesja vlerëson se pretendimet për dinjitetin, trajtimin në sallën e gjyqit dhe prezumimin e pafajësisë kanë natyrë thellësisht kushtetuese, aq më tepër në një proces me interes të lartë publik.
“Gjykata vlerëson se pretendimi i kërkuesit për nga natyra e tij, për sa kohë ka të bëjë me dinjitetin të lidhur me trajtimin në sallën e gjyqit përpara gjykatës, por edhe në sytë e vet publikut, si dhe me parimin e prezumimit të pafajësisë, duhej të ishte shqyrtuar nga Gjykata e Lartë”, vijon arsyetimi.
Në këtë pjesë, Gjykata Kushtetuese arrin në përfundimin se pretendimi i Veliajt është i bazuar për shkak të mungesës së arsyetimit nga Gjykata e Lartë.
“Gjykata vlerëson se pretendimi i kërkuesit për cenimin e dinjitetit dhe parimit të prezumimit të pafajësisë për shkak të qëndrimit në kafaz/kabinën e xhamit është i bazuar për shkak të mungesës së arsyetimit në këtë drejtim nga Gjykata e Lartë”, shprehet gjykata.
Në përfundimin e saj, Gjykata Kushtetuese shprehet se pretendimet e Veliajt për cenimin e lirisë personale, në drejtim të proporcionalitetit të masës së sigurisë, të lidhur edhe me të drejtën për t’u zgjedhur dhe me dinjitetin, janë të bazuara për sa i përket mungesës së arsyetimit nga Gjykata e Lartë.
“Në përfundim, Gjykata vlerëson se pretendimet e kërkuesit për cenimin e aspektit substancial të lirisë personale, në drejtim të proporcionalitetit të masës së sigurimit personal të lidhur edhe me të drejtën për t’u zgjedhur dhe me dinjitetin janë të bazuara, për sa i përket mungesës së arsyetimit në këtë drejtim nga Gjykata e Lartë, ndaj kërkesa pranohet pjesërisht”, deklaron gjykata.
Vendimi shoqërohet edhe me mendime paralele, ku disa anëtarë të Gjykatës Kushtetuese shkojnë më tej në argumentim. Gjyqtarët Fiona Papajorgji, Sonila Bejtja, Sandër Beci dhe Genti Ibrahimi shprehen se Gjykata duhej të kishte konstatuar jo vetëm mungesën e arsyetimit nga Gjykata e Lartë, por edhe vetë shkeljen e parimit të proporcionalitetit.
Në mendimin paralel thuhet: “Në rastin konkret masa ‘Arresti në burg’, e caktuar ndaj kërkuesit, në situatën që ai vijon të ushtrojë detyrën e kryetarit të Bashkisë së Tiranës, për shkak të shfuqizimit nga Gjykata të VKM-së për shkarkimin e tij nga detyra, e bën caktimin dhe vazhdimin e kësaj mase joproporcionale.”
Secondo questa opinione parallela, la detenzione di Veliaj non solo lede i suoi diritti individuali, ma anche i diritti degli elettori che lo hanno votato.
" La restrizione della libertà personale del ricorrente e la sua detenzione violano non solo i suoi diritti costituzionali come individuo, ma anche il diritto degli elettori di essere governati dall'organo eletto dell'ente locale, al quale hanno accordato la loro fiducia attraverso il voto ", si legge nel documento.
I giudici che hanno firmato il parere parallelo ritengono che la misura dell'arresto in carcere, nella misura in cui ha impedito a Veliaj di esercitare effettivamente le sue funzioni di sindaco di Tirana, superi la necessaria misura di interferenza con i diritti costituzionali.
Essi affermano: " La misura dell'arresto, nella misura in cui ha reso il ricorrente incapace di esercitare efficacemente le sue funzioni di sindaco di Tirana e nella misura in cui non ne consegue che un'altra misura non garantirebbe allo stesso modo l'interesse pubblico allo svolgimento del procedimento penale, è sproporzionata ".
Con questa decisione, la Corte Costituzionale non si è pronunciata sulla liberazione di Veliaj né ha espresso un parere sulla sua colpevolezza o innocenza. Il caso viene rinviato alla Corte Suprema, che dovrà riesaminarlo fornendo una risposta motivata alle questioni costituzionali sollevate nel ricorso.
Tuttavia, la decisione costituisce un importante sviluppo giuridico a favore di Veliaj, poiché la Corte Costituzionale ha rilevato che l'Alta Corte non ha soddisfatto i requisiti costituzionali di motivazione per alcune delle rivendicazioni più essenziali: la proporzionalità dell'arresto in carcere, la possibilità di misure più lievi, l'impatto sul mandato ottenuto con il voto e le rivendicazioni relative alla violazione della dignità e alla presunzione di innocenza.
In sostanza, la Corte Costituzionale chiede alla Corte Suprema di non accontentarsi della mera approvazione formale delle decisioni dei tribunali inferiori, ma di attuare un controllo reale, concreto e individualizzato sulle misure di sicurezza, soprattutto quando queste incidono non solo sulla libertà personale dell'individuo, ma anche sull'esercizio di una carica pubblica elettiva. / Opuscolo
Mos po fillon e fryn ERË SIKTERi për Ols DADON ? Kjo duhet parë nashti….
Gjykata e Larte nuk è ka trajtuar ceshtjen hollesisht....? E verteta eshte se Gjykata è Larte qellimisht e trajtoi çeshtjen ne ate forme qe te kushte mundesi te shorehej kushtetuesja sot keshtu. Sdq keto veramente ordinere te te dy gjykatave konfirmojne faktin qe: - Ne Gjykaten e Larte ka akoma mbetje - Gjykata Kushtetuese eshte teresisht derivat i ekzekutivit, perjashto vetem dy gjyqtare me integritet qe jane aty - Veliaj nuk del me nga burgu, jo per inat, por per 13 akuza te renda qe nuk ka Trupe Gjykuese qe ta zbuse sadopak.