FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Il "WhatsApp dei criminali" ha fornito alle autorità svizzere una visione senza precedenti della criminalità organizzata. Ora tutto dipende da una decisione cruciale della Corte federale...
Le autorità investigative svizzere attendono una decisione cruciale del Tribunale federale in merito all'utilizzo come prova delle conversazioni intercettate dall'applicazione crittografata "Sky ECC", nota come piattaforma di comunicazione ampiamente utilizzata da gruppi criminali.
Secondo un'inchiesta pubblicata dai giornalisti Fabian Baumgartner e Tobias Marti sul quotidiano svizzero Neue Zürcher Zeitung , l'intrusione nel sistema Sky ECC avvenuta nel 2021 ha fornito agli investigatori europei un accesso senza precedenti alle attività della criminalità organizzata. Per mesi, le autorità hanno monitorato le comunicazioni in tempo reale di persone sospettate di traffico di droga, traffico d'armi e riciclaggio di denaro.
Uno dei casi principali riguarda un'agenzia di viaggi a Lucerna, che secondo le indagini è sospettata di fungere da centro finanziario per una rete criminale albanese con ramificazioni in Kosovo e Albania.
Secondo i documenti del tribunale citati dalla NZZ, si sospetta che oltre 7 milioni di franchi svizzeri provenienti dal traffico di cocaina siano stati trasferiti attraverso questa rete. Il denaro veniva trasportato da corrieri o tramite il sistema informale "hawala". Gli inquirenti hanno identificato oltre 750 visite di sospetti presso gli uffici dell'agenzia e hanno arrestato più di 40 persone in diversi cantoni.
Un altro caso importante è stato processato a Bülach, dove un uomo svizzero di 29 anni, installatore di impianti di riscaldamento, è stato condannato a 10 anni di carcere per traffico di cocaina, eroina, ecstasy e armi.
Secondo l'accusa, le comunicazioni di Sky ECC contenevano immagini di cocaina, trattative sul prezzo e piani per rapinare una gioielleria. In un altro caso, l'imputato e un complice hanno rubato armi automatiche, silenziatori e munizioni da una struttura a Grenchen, per poi tentare di venderli tramite l'app criptata.
A Basilea, nel 2023, un cittadino colombiano è stato condannato a oltre 10 anni di carcere per traffico di droga. L'accusa lo considerava il capo di una rete denominata "Medusa", sospettata di organizzare trasporti internazionali di tonnellate di cocaina verso l'Europa.
Gli investigatori hanno scoperto nelle comunicazioni di Sky ECC discussioni relative a spedizioni di droga nascoste in carichi di ananas, banane e avocado provenienti dall'America Latina. In un caso, si parlava addirittura di pagare funzionari aeroportuali per facilitare il passaggio di droga in Europa.
Articolo completo
A mund të përdorin hetuesit bisedat e përgjuara nga “WhatsApp-i i kriminelëve”? Kjo është pyetja që pritet të marrë përgjigje nga Gjykata Federale e Zvicrës. Për hetuesit, të dhënat e Sky ECC ishin një burim i jashtëzakonshëm informacioni. Në vitin 2021, autoritetet nga disa vende arritën të depërtojnë në aplikacionin e koduar Sky ECC, i përdorur gjerësisht nga kriminelë të rëndë. Për muaj të tërë, autoritetet ndoqën pothuajse në kohë reale mënyrën se si vepronin grupet kriminale.
Kriminelët ndiheshin aq të sigurt, saqë dërgonin edhe selfie nga shtëpitë e tyre ose pranë ngarkesave me kokainë. Në biseda flisnin hapur për aktivitetet kriminale. Nga ky operacion përfituan edhe autoritetet zvicerane, të cilat falë të dhënave të Sky ECC realizuan goditjen më të madhe kundër krimit të organizuar në vitet e fundit.
Por më pas erdhi vendimi i Gjykatës së Lartë të Cyrihut. Në gusht 2025, Dhoma e Dytë Penale vendosi se mesazhet e përgjuara nga Sky ECC nuk mund të përdoren fare si prova. Ajo që avokatët mbrojtës e konsideruan fitore të shtetit ligjor, për hetuesit ishte një katastrofë. Nëse vendimi konfirmohet edhe nga Gjykata Federale, dhjetëra hetime të mëdha mund të shemben. Zvicra do të bëhej vendi i parë në Evropë ku autoritetet nuk do të lejoheshin të përdornin këto komunikime.
Bëhet fjalë për biseda ku diskutohen tonelata kokainë, pilula ekstazi, sasi të mëdha parash, rrjete logjistike të sofistikuara dhe luks i shfaqur hapur nga kriminelë të rëndë. Rëndësia e këtij aplikacioni shihet qartë në tre raste konkrete.
Rasti 1: Agjencia e udhëtimeve në Luzern
Dukej si mbulesa perfekte: një agjenci udhëtimesh në një rrugë të frekuentuar të Luzernit, me degë në Bazel dhe sportel check-in në aeroport. Kompania ishte e specializuar për udhëtime drejt Ballkanit dhe klientët rezervonin fluturime e hotele aty.
Por operatori kosovar i biznesit drejtonte edhe një aktivitet tjetër – të paligjshëm dhe shumë fitimprurës. Sipas hetimeve, agjencia shërbente si qendër financiare për një rrjet kriminal shqiptar. Në ambientet e saj grumbulloheshin para nga trafiku i kokainës, të cilat silleshin nga korrierë nga e gjithë Zvicra. Nga Luzerni, paratë transferoheshin drejt Shqipërisë dhe Kosovës.
Sipas një vendimi të Gjykatës Penale Federale të vitit të kaluar, brenda më pak se një viti janë transferuar mbi shtatë milionë franga zvicerane. Paratë transportoheshin përmes korrierëve ose me sistemin “hawala”, një mekanizëm informal islamik transferimi që lë shumë pak gjurmë.
Për një kohë të gjatë, sistemi funksionoi pa probleme. Rrjeti kishte qeliza të shpërndara në të gjithë Zvicrën dhe organizatorët e trafikut të kokainës ndiheshin të paprekshëm. Në një bisedë të përgjuar në janar 2023, drejtuesi i dyshuar i organizatës në Zvicër deklaronte:
“Ne nuk mund të arrestohemi kurrë nga policia, sepse nuk kemi gjurmë. Të gjithë janë njerëzit tanë.”
Në atë kohë, hetuesit tashmë ishin në gjurmët e tyre. Në shtator 2024, policia arrestoi drejtuesin e dyshuar të rrjetit në Zvicër dhe pesë persona të tjerë, mes tyre pronarin e agjencisë së udhëtimeve dhe djemtë e tij. Sipas raportimeve të CH Media, autoritetet identifikuan edhe organizatorë kyç jashtë vendit.
Një pjesë vendimtare e hetimit u bazua te komunikimet në Sky ECC. Përmes këtij aplikacioni komunikonin anëtarët e rrjetit kriminal. Hetimi nisi nga policia e Luzernit dhe më pas kaloi në duart e Prokurorisë Federale. Për gati një vit, hetuesit mbajtën nën vëzhgim agjencinë e udhëtimeve. Ata regjistruan mbi 750 vizita nga persona të dyshuar si korrierë droge. Më shumë se 40 prej tyre u arrestuan në kantone të ndryshme.
Hetuesit identifikuan edhe një person që mblidhte para nga trafiku i drogës dhe i dorëzonte në agjenci. Sipas Gjykatës Penale Federale, bisedat e koduara tregonin se ai vepronte sipas urdhrave të drejtpërdrejta të një drejtuesi të organizatës.
Korrieri pretendoi më vonë se kishte transportuar para pa ditur origjinën e tyre kriminale. Për hetuesit, megjithatë, gjithçka përputhej: ai ishte pjesë e një organizate të izoluar, me lidhje ndërkombëtare, hierarki të qartë dhe ndarje rolesh. Hetimi i Prokurorisë Federale vazhdon ende dhe për të gjithë të dyshuarit vlen prezumimi i pafajësisë deri në një vendim përfundimtar.
Rasti 2: Montuesi i sistemeve të ngrohjes dhe kriminelët profesionistë
Ai është 29 vjeç, montues sistemesh ngrohjeje dhe një kriminel i përfshirë në trafik të madh kokaine, heroine dhe armësh. Përmes Sky ECC ai komunikonte hapur me figura të botës së krimit, duke besuar se askush nuk mund t’i lexonte mesazhet.
Rasti, i shqyrtuar vjeshtën e kaluar në Gjykatën e Qarkut në Bülach, mbështetet kryesisht në bisedat e përgjuara. Në telefonin e pajisur me Sky ECC, i riu dërgonte fotografi të blloqeve të kokainës nga automjeti i tij dhe fotografi të shumave të mëdha të parave nga banesa. Ai diskutonte objektivat e ardhshme kriminale dhe negocionte çmimet e dërgesave të drogës.
Sipas bisedave në Sky ECC, marrëveshjet zhvilloheshin kështu:
12 janar 2020
Në një dyqan orësh, ai bleu tre kilogramë kokainë nga dy furnitorë. Për këtë pagoi paraprakisht 64 mijë franga zvicerane. Po atë ditë, u ofroi trafikantëve 3.1 kilogramë heroinë.
11 shkurt 2020
Në orën 11:51 bleu një kilogram kokainë në Geroldswil me vulën “Esso”. Po atë ditë i shkroi një partneri në Sky ECC se e kishte shitur drogën për 44 mijë franga.
23 mars 2020
Ai i ofroi një partneri bisede 100 mijë pilula ekstazi.
Në total, sipas akuzës, 29-vjeçari trafikoi deri në 37 kilogramë kokainë, disa kilogramë heroinë dhe 100 mijë pilula ekstazi.
Bisedat zbuluan edhe plane për grabitje bizhuterish. Ai i dërgonte bashkëpunëtorit fotografi të objektivave dhe orare të detajuara. Planet nuk u realizuan dhe nuk dihet pse.
Në shtator 2020, së bashku me një bashkëpunëtor, ai hyri në një ndërtesë në Grenchen dhe vodhi 50 armë automatike pjesërisht të çmontuara, silenciatorë, karikatorë dhe municion. Dy udhëtime iu deshën për të transportuar armët në banesën e tij. Të nesërmen, sipas hetimeve, ai i ofroi armët për shitje përmes Sky ECC.
Më vonë autoritetet e arrestuan. Ai kaloi dy vjet në paraburgim. Në tetor 2025, Gjykata e Bülach e dënoi me dhjetë vjet burg. Avokati i tij deklaroi menjëherë se do ta apelonte vendimin. Edhe në këtë rast, çështja kryesore mbetet nëse bisedat mund të përdoren ligjërisht si prova.
Rasti 3: Bosi i drogës nga Bazeli
Rasti i parë i madh në Zvicër ku të dhënat e Sky ECC luajtën rol kyç u gjykua në Bazel në vitin 2023. Gjykata Penale dënoi një shtetas kolumbian 50-vjeçar me 10 vjet e 9 muaj burg dhe me dëbim nga Zvicra për 12 vjet. Sipas gjykatës, ai kishte qenë figurë e rëndësishme në trafikun rajonal të kokainës dhe kishte trafikuar sasi të mëdha droge.
Prokuroria kishte një vlerësim edhe më të rëndë: sipas saj, kolumbiani ishte një nga bosët më të fuqishëm të drogës në Zvicër dhe drejtonte nga Bazeli një kartel të quajtur “Medusa”, me aktivitet ndërkombëtar në trafikun e kokainës. Vetëm mes janarit dhe gushtit 2020, ai dyshohej se kishte marrë pjesë në organizimin e transporteve ndërkombëtare të rreth nëntë tonëve kokainë.
Gjurmët dolën gjatë kontrollit të banesës së tij në Bazel, ku hetuesit gjetën një telefon me Sky ECC. Metodat e përdorura nga rrjeti dukeshin si skenar filmi. Në një rast, organizohej një kamion për transportimin e 500 kilogramëve kokainë. Një kompani nga Kosta Rika siguronte ngarkesa me ananas, banane, banane gatimi dhe avokado për të fshehur drogën.
Në raste të tjera, kimikate të fshehura në dru zjarri dhe qymyr transportoheshin për përpunimin e mëtejshëm të kokainës në destinacion. Në një bisedë tjetër, një person që dyshohej të ishte kolumbiani diskutonte me një partner për transportin e një ton kokainë nga Bogotá drejt Evropës me Lufthansa. Partneri i shkruante se kishte lëvizur tashmë 400 kilogramë kokainë, por për këtë kishte paguar “shefin në aeroportin e Frankfurtit” me gra dhe 100 deri në 200 mijë euro për një javë.
Megjithatë, në fund gjykata nuk ia atribuoi kolumbianit bisedat e Sky ECC, sepse prokuroria nuk arriti të provonte mjaftueshëm se ai ishte autor i tyre. Gjykata nuk përjashtoi mundësinë që telefoni dhe aplikacioni të përdoreshin nga disa persona.
Për këtë arsye, Gjykata Penale e Bazelit u mbështet në telefona të tjerë të sekuestruar dhe në dëshmi që e implikonin të pandehurin. Kjo bëri që të provoheshin vetëm aktivitete kriminale në shkallë më të vogël. Kur çështja kaloi në Gjykatën e Apelit në tetor 2025, edhe instanca e dytë refuzoi përdorimin e bisedave për arsye procedurale.
A janë të përdorshme apo jo?
È questa la questione che divide inquirenti e avvocati della difesa. Da una parte ci sono gli avvocati che sostengono che l'utilizzo dei dati viola i principi fondamentali dello stato di diritto. L'avvocata Angela Agostino-Passerini ha dichiarato a NZZ:
"Quando i diritti degli individui vengono sistematicamente violati o viene violato un principio fondamentale dello stato di diritto, il fine non può giustificare i mezzi."
Dall'altra parte ci sono i pubblici ministeri. Fiona Strebel, segretaria generale della Conferenza svizzera dei pubblici ministeri, ha dichiarato:
"Siamo convinti che i dati di Sky ECC siano stati raccolti legalmente e che nulla ne impedisca l'utilizzo in Svizzera."
Secondo lei, i tribunali di altri paesi europei con standard giuridici simili hanno già accettato questi dati come prove valide. Sottolinea che la cooperazione internazionale e la lotta contro la criminalità organizzata transfrontaliera richiedono l'utilizzo di questi dati.
La chiarezza definitiva è attesa solo dalla Corte Federale. La sua decisione potrebbe determinare non solo il destino di decine di processi penali in Svizzera, ma anche il modo in cui l'Europa combatterà la criminalità organizzata nell'era delle comunicazioni crittografate. / Opuscolo adattato /
Lini një Përgjigje