FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Ministri i Financave tha se aktet janë gati dhe po priten sugjerimet e partnerëve, por dokumentet zyrtare të BE-së, FMN-së dhe vlerësimet mbi standardet e FATF tregojnë se Shqipëria është paralajmëruar qartë kundër ligjeve që falin informalitetin dhe rrezikojnë pastrimin e parave...
Qeveria e paketoi si “Paqe Fiskale”, por thelbi mbetet i njëjtë, falje për detyrime, zbutje për shkelësit dhe goditje ndaj bizneseve që kanë paguar rregullisht. Ndërsa Petrit Malaj përpiqet ta paraqesë si çështje konsultimi teknik, dokumentet zyrtare tregojnë se partnerët ndërkombëtarë e kanë kundërshtuar prej vitesh këtë logjikë si risk për qeverisjen, barazinë fiskale dhe luftën kundër pastrimit të parave.
Qeveria e Edi Ramës e paketoi si “Paqe Fiskale”. Por në thelb bëhet fjalë për të njëjtën logjikë që partnerët ndërkombëtarë e kanë kundërshtuar prej vitesh Amnistinë Fiskale; falje për detyrime, zbutje për shkelësit dhe një mesazh i gabuar për ata që kanë zbatuar ligjin.
Petrit Malaj u përpoq ta zbuste çështjen, kur tha se aktet nënligjore kanë përfunduar dhe po priten sugjerimet e partnerëve ndërkombëtarë para nisjes së zbatimit. Por ky shpjegim fsheh thelbin e problemit. Kjo nuk është thjesht çështje sugjerimesh teknike. Kjo është çështje kundërshtie politike dhe institucionale ndaj një skeme që partnerët ndërkombëtarë e kanë parë prej kohësh si problematike.
Komisioni Europian e ka thënë shprehimisht që në raportin për Shqipërinë të vitit 2022. Ai shkroi se miratimi i një ligji për amnisti fiskale dhe penale, kundër këshillës së BE-së dhe MONEYVAL, mund të rrezikonte progresin e Shqipërisë në këtë fushë dhe në luftën kundër korrupsionit. Kjo nuk është aludim. Kjo është gjuhë zyrtare e Brukselit.
Një vit më pas, Komisioni Europian shkoi edhe më tej. Në raportin 2023 për Shqipërinë, ai nënvizoi se drafti i ligjit për amnistinë fiskale dhe penale që Shqipëria i kishte dërguar FATF-it në fillim të vitit 2022 “nuk përputhej me parimet ose praktikat më të mira të FATF”. Po në atë raport, Shqipërisë i kërkohet të sigurojë që çdo ligj i ardhshëm i këtij lloji të jetë në përputhje me acquis dhe standardet ndërkombëtare.
Pra, qeveria nuk ndodhet përballë një procesi rutinë konsultimi. Qeveria ndodhet përballë një vije të kuqe që i është vënë prej kohësh nga partnerët ndërkombëtarë.
Edhe Fondi Monetar Ndërkombëtar ka mbajtur të njëjtin qëndrim. Në vlerësimin e vitit 2022, FMN paralajmëroi kundër amnistisë fiskale të propozuar, për shkak të rreziqeve për qeverisjen dhe pastrimin e parave. Edhe më herët, FMN kishte këshilluar të shmangej amnistia fiskale dhe uljet ad hoc të taksave.
Në këtë pikë bie edhe justifikimi i Malajt. Sepse partnerët ndërkombëtarë nuk po diskutojnë thjesht një udhëzim teknik. Ata po kundërshtojnë filozofinë e vetë ligjit, sa herë ai favorizon shkelësit fiskalë, cenon barazinë para shtetit dhe hap risk për pastrim parash.
Kjo është arsyeja pse “Paqja Fiskale” nuk shihet si instrument neutral. Ajo shihet si version i ripaketuar i amnistisë fiskale. Emri ka ndryshuar, por dyshimi mbetet i njëjtë, falje për detyrime, tolerim për informalitetin dhe avantazh i padrejtë për ata që nuk kanë paguar.
Nëse një biznes ka vepruar në informalitet, ka fshehur detyrime apo ka shmangur barrën fiskale, dhe më pas shteti i ofron dalje të lehtësuar, dëmi nuk është vetëm buxhetor. Dëmi është moral, ekonomik dhe institucional. Sepse shteti ndëshkon korrektin dhe shpërblen shkelësin.
Pikërisht për këtë arsye, Brukseli dhe FMN nuk e kanë parë këtë çështje si teknikë fiskale, por si problem të shtetit të së drejtës, të konkurrencës së ndershme dhe të luftës kundër pastrimit të parave. Shqipëria ka dalë nga lista gri e FATF vetëm pas një procesi të vështirë dhe Komisioni Europian ka kërkuar qartë që çdo nismë e re me pasoja për integritetin financiar të jetë në përputhje me standardet e FATF dhe MONEYVAL.
Prandaj, pyetja nuk është nëse Petrit Malaj po pret sugjerime. Pyetja është pse ai nuk e thotë hapur se partnerët ndërkombëtarë kanë vite që e kundërshtojnë këtë logjikë dhe se problemi nuk është vonesa e akteve nënligjore, por vetë natyra e ligjit./Pamfleti
Lini një Përgjigje