Shtetet e Bashkuara dhe Arabia Saudite kanë nënshkruar një marrëveshje historike, e cila pritet t’i hapë rrugë mbretërisë së Gjirit për zhvillimin e një programi bërthamor civil.
Sipas Departamentit Amerikan të Energjisë, bëhet fjalë për një “marrëveshje paqësore për bashkëpunim bërthamor”, e cila do t’u krijojë kompanive amerikane “qasje të shkëlqyer” në programin saudit të energjisë bërthamore. Teksti i plotë i marrëveshjes nuk është bërë publik, por mediat amerikane raportojnë se ajo mund t’i japë Arabisë Saudite mundësinë që në të ardhmen të pasurojë uranium, material që mund të përdoret si lëndë djegëse për termocentralet, por edhe për prodhimin e armëve bërthamore.
Ekspertët e fushës vlerësojnë se një zhvillim i tillë do të ishte i paprecedentë për politikën amerikane dhe mund të shtojë rrezikun e përhapjes bërthamore në një rajon që mbetet i paqëndrueshëm.
Departamenti Amerikan i Energjisë bëri të ditur se, krahas marrëveshjes për bashkëpunimin bërthamor, është firmosur edhe një marrëveshje dypalëshe për masat mbrojtëse.
“Së bashku, këto dy marrëveshje hedhin themelin ligjor për një partneritet shumëmiliardësh dollarësh që zgjat disa dekada dhe që përparon disa objektiva prioritare ekonomike dhe strategjike, duke përfshirë mospërhapjen bërthamore”, thuhet në deklaratën e Departamentit Amerikan të Energjisë.
Edhe qeveria saudite reagoi përmes një deklarate zyrtare, duke theksuar se marrëveshja përfaqëson zgjerimin e bashkëpunimit ekzistues mes dy vendeve në sektorin e energjisë. Autoritetet saudite kujtuan gjithashtu se ky zhvillim vjen pas vizitës së udhëheqësit saudit në Uashington, në nëntor të vitit të kaluar.
Nënshkrimi i marrëveshjes vjen në një kohë kur tensionet në Lindjen e Mesme janë përshkallëzuar, mes përplasjeve të vazhdueshme ndërmjet SHBA-së dhe Iranit. Arabia Saudite, një aleate e kahershme e Uashingtonit, strehon disa baza ushtarake amerikane, të cilat kanë qenë objektiv i sulmeve iraniane. Po ashtu, njoftimi vjen vetëm dy ditë pasi rebelët Huthi në Jemen shpallën një “bllokadë detare” ndaj mbretërisë saudite.
Megjithëse detajet e plota të marrëveshjes nuk janë bërë publike, raportime të mëhershme të mediave kanë sugjeruar se, pas një studimi të përbashkët me SHBA-në, Arabisë Saudite mund t’i lejohet të pasurojë uranium në territorin e saj, në një impiant që do të ndërtohej nga kompani amerikane. Ky zhvillim pritet të sjellë përfitime ekonomike me vlerë miliarda dollarë për SHBA-në, ndërsa uraniumi i pasuruar do të mund të përdoret si për prodhimin e energjisë elektrike, ashtu edhe, potencialisht, për qëllime ushtarake.
Lini një Përgjigje