FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Edhe pse popullariteti i Donald Trump ka rënë ndjeshëm, demokratët nuk po arrijnë të përfitojnë politikisht në të njëjtën masë si gjatë mandatit të tij të parë.
Sinjali më shqetësues për demokratët në zgjedhjet e këtij viti është fakti se sondazhet e para kombëtare dhe ato në shtetet kyçe tregojnë vazhdimisht se ata nuk po arrijnë të fitojnë një pjesë aq të madhe të votuesve që nuk miratojnë punën e presidentit Donald Trump, sa kishin arritur gjatë mandatit të tij të parë. Paradoksalisht, kjo prirje mund të përbëjë edhe një rrezik të madh për republikanët, nëse nuk arrin të ruhet deri në zgjedhjet e nëntorit.
Vlerësimi që qytetarët i bëjnë presidentit në detyrë është kthyer në një nga faktorët më të rëndësishëm që përcaktojnë rezultatin e zgjedhjeve të ndërmjetme në SHBA. Megjithatë, demokratët po hasin vështirësi në shndërrimin e pakënaqësisë së gjerë ndaj mandatit të dytë të Trump në mbështetje të mjaftueshme për kandidatët e tyre për Dhomën e Përfaqësuesve dhe Senatin.
Kjo situatë ka krijuar atë që mund të quhet "hendeku i miratimit të vitit 2026". Nga njëra anë, niveli i miratimit për Trump ka rënë nën kufirin që në të kaluarën ka sjellë humbje të mëdha për presidentët në zgjedhjet e mesmandatit, si Bill Clinton në vitin 1994, George W. Bush në 2006, Barack Obama në 2010 dhe vetë Trump në vitin 2018. Megjithatë, shumica e sondazheve nuk tregojnë se demokratët kanë krijuar një avantazh të qartë dhe të qëndrueshëm në garat që do të përcaktojnë kontrollin e Dhomës së Përfaqësuesve dhe Senatit.
Sondazhisti demokrat Evan Roth Smith, i afërt me krahun qendror të partisë, vëren se në vitin 2018 numri i votuesve që nuk e miratonin Trump ishte rreth 10 pikë përqindjeje më i lartë se ai i votuesve që e mbështesnin. Sot, sipas tij, bilanci neto i miratimit për Trump është rreth 20 pikë negativ dy herë më i keq por epërsia e demokratëve në sondazhet kombëtare për zgjedhjet e Dhomës së Përfaqësuesve në vitin 2026 mbetet dukshëm më e vogël se avantazhi prej rreth 8.5 pikësh që partia arriti në votën popullore në vitin 2018.
"Demokratët nuk kanë arritur të fitojnë mbështetjen e rreth një të dhjetës së elektoratit amerikan që është kthyer kundër Donald Trump në një mënyrë të paprecedentë," tha Smith.
Rreziku për demokratët është i dukshëm. Ai për republikanët është më pak i dukshëm, por po aq real. Edhe pse republikanët po performojnë çuditërisht mirë mes votuesve të zhgënjyer me Trump, historia tregon se do të ishte e pazakontë nëse ata do të arrinin ta ruanin këtë mbështetje deri në ditën e zgjedhjeve.
Nëse këta votues të pakënaqur sillen në fund njësoj si gjatë mandatit të parë të Trump, ose zgjedhin të shprehin pakënaqësinë duke mos votuar fare, atëherë sondazhet aktuale, relativisht inkurajuese për republikanët, mund të rezultojnë mashtruese.
Demokratët po hasin vështirësi në tërheqjen e votuesve të zhgënjyer me Trump
Qëndrimi i votuesve ndaj presidentit ka ndikuar gjithnjë e më shumë në rezultatet e zgjedhjeve të mesmandatit gjatë viteve të fundit, por kjo prirje arriti kulmin gjatë mandatit të parë të Donald Trump.
Sipas sondazheve pas zgjedhjeve të vitit 2018, 90% e votuesve që nuk miratonin punën e Trump si president votuan për kandidatët demokratë për Dhomën e Përfaqësuesve. Në zgjedhjet e vitit 2020 kjo shifër u rrit në 93%.
Në zgjedhjet për Senatin në vitet 2018 dhe 2020, senatorja republikane Susan Collins nga shteti i Maine ishte e vetmja kandidate republikane që fitoi në një shtet ku sondazhet pas votimit tregonin se shumica e votuesve nuk miratonin punën e Trump.
Nga ana tjetër, republikanët fituan mbështetjen e rreth 9 në 10 votuesve që miratonin Trump, si në zgjedhjet për Dhomën e Përfaqësuesve në vitet 2018 dhe 2020, ashtu edhe në shumicën e garave për Senatin gjatë mandatit të tij të parë.
Edhe këtë vit, republikanët vazhdojnë të performojnë mirë mes votuesve që mbështesin Trump. Sondazhet kombëtare të CNN, Quinnipiac University, Marquette Law School, NBC dhe NPR/PBS News/Marist tregojnë se të paktën 90% e votuesve që miratojnë punën e presidentit planifikojnë të votojnë për kandidatët republikanë në zgjedhjet e Dhomës së Përfaqësuesve në nëntor.
Po ashtu, sondazhet e fundit të The New York Times dhe Universitetit Siena në gjashtë gara kyçe për Senatin tregojnë se kandidatët republikanë marrin mbështetjen e të paktën 90% të votuesve që miratojnë Trump në Iowa, Maine, Ohio dhe Teksas, ndërsa në Alaska dhe Karolinën e Veriut kjo mbështetje është rreth 85%.
Megjithatë, demokratët nuk po arrijnë ende rezultatet që kishin dikur mes votuesve që nuk e miratojnë presidentin. Sipas sondazhit më të fundit të CNN, kandidatët demokratë për Dhomën e Përfaqësuesve fitonin mbështetjen e vetëm 69% të votuesve që nuk e miratonin Trump. Në sondazhet kombëtare të New York Times/Siena dhe Marquette, kjo përqindje ishte pak më shumë se 75%, ndërsa në sondazhet e NBC, Marist dhe Quinnipiac varionte nga 83% deri në 85%.
Një sondazh i publikuar javën e kaluar nga Quinnipiac në Pensilvani nxori në pah edhe një herë vështirësitë e demokratëve. Që nga shkurti, vlerësimi neto për Trump në këtë shtet është përkeqësuar nga minus 15 në minus 19 pikë. Megjithatë, epërsia e demokratëve në garën për Dhomën e Përfaqësuesve ka mbetur vetëm gjashtë pikë. Ndërkohë, 93% e votuesve që miratojnë Trump planifikojnë të votojnë për republikanët, ndërsa vetëm 84% e atyre që nuk e miratojnë presidentin synojnë të mbështesin demokratët.
Kandidatët republikanë po performojnë më mirë se Trump në disa shtete kyçe
Në mënyrë të ngjashme, edhe sondazhet e New York Times/Siena për garat në Senat tregojnë se shumë kandidatë republikanë po rezultojnë më mirë sesa vetë Donald Trump në matjet e popullaritetit një arritje që gjatë mandatit të tij të parë u realizua vetëm nga senatorja republikane Susan Collins.
Sipas këtyre sondazheve, senatori republikan Jon Husted në Ohio dhe kandidatja republikane Ashley Hinson në Iowa kanë një epërsi të ngushtë ndaj kundërshtarëve demokratë, ndërsa kandidati republikan Ken Paxton rezulton në barazim në Teksas. Kjo ndodh edhe pse vetëm 44% e votuesve në secilin prej këtyre shteteve miratojnë punën e Trump si president.
Në Alaska, sondazhet tregojnë se senatori republikan Dan Sullivan ka një avantazh të lehtë ndaj demokrates Mary Peltola, ndonëse votuesit janë të ndarë pothuajse në mënyrë të barabartë në vlerësimin e performancës së Trump.
Vetëm në Karolinën e Veriut dhe Maine, dy shtetet ku shumica më e madhe e votuesve nuk miratojnë punën e presidentit, sondazhet nxirrnin në avantazh kandidatët demokratë Roy Cooper dhe, në atë kohë, Graham Platner. Megjithatë, në të gjashtë këto gara diferencat mes kandidatëve mbeteshin brenda kufirit statistikor të gabimit.
Madje, edhe mes votuesve që deklarojnë se e kundërshtojnë "fuqishëm" Trump, asnjë nga kandidatët demokratë nuk arrinte të siguronte të njëjtin nivel mbështetjeje që shumica e kandidatëve të partisë fitonin nga votuesit më të zhgënjyer me presidentin gjatë mandatit të tij të parë.
Sipas Kyle Kondik, redaktor i Sabato's Crystal Ball pranë Qendrës për Politikë të Universitetit të Virxhinias, performanca konkurruese e kandidatëve republikanë në shtete tradicionalisht republikane, ku popullariteti i Trump ka rënë ndjeshëm, tregon se republikanët kanë krijuar një bazë të fortë elektorale në këto shtete.
"Nëse demokratët nuk arrijnë të fitojnë vende në Senat në shtete si Ohio, Iowa dhe Teksasi, ndërkohë që një president republikan është kaq jopopullor, atëherë lind pyetja: kur do të jenë në gjendje t'i fitojnë ato?" shprehet Kondik.
Edhe republikanët përballen me një sfidë
Sipas mesatares së sondazheve të përmbledhura nga CNN, deri të premten vetëm 36% e të rriturve amerikanë miratonin punën e Donald Trump, ndërsa 61% e kundërshtonin atë.
Ky është një nivel dukshëm më i ulët krahasuar me presidentët e tjerë që janë përballur me zgjedhje të vështira të mesmandatit. Në sondazhet pas zgjedhjeve, Bill Clinton në vitin 1994, Barack Obama në 2010 dhe 2014, Joe Biden në vitin 2022, si edhe vetë Trump në vitin 2018, gëzonin rreth 45% miratim. Në vitin 2018, konkretisht, 45% e votuesve miratonin punën e Trump, ndërsa 54% e kundërshtonin.
Pak analistë do të habiteshin nëse popullariteti i Trump do të përmirësohej disi deri në ditën e zgjedhjeve. Megjithatë, pakënaqësia e vazhdueshme për ekonominë, vështirësitë që presidenti ka hasur për t'i dhënë fund përfshirjes në konfliktin me Iranin, si edhe qëndrimet tashmë të konsoliduara të votuesve ndaj tij, e bëjnë të vështirë që Trump të rikuperojë ndjeshëm ose të arrijë qoftë edhe nivelin e miratimit që kishte në vitin 2018.
Kjo do të thotë se republikanët, për të shmangur një rezultat të rëndë në zgjedhjet e nëntorit, do të duhet të performojnë më mirë se kurrë më parë mes votuesve që nuk janë të kënaqur me punën e presidentit.
Një avantazh për republikanët është vetë harta zgjedhore. Kontrolli i Dhomës së Përfaqësuesve dhe Senatit do të vendoset kryesisht në distrikte dhe shtete që votuan për Trump në zgjedhjet presidenciale të vitit 2024.
Prandaj, presidenti pritet të ruajë më shumë mbështetje në këto zona sesa në shtetet me prirje demokrate ose në ato të balancuara. Megjithatë, siç tregojnë sondazhet e New York Times/Siena në Iowa, Ohio dhe Teksas, republikanët nuk kanë asnjë garanci se shumica e votuesve në këto gara vendimtare vazhdon ta miratojë punën e Trump.
Për të ruajtur kontrollin e Senatit, republikanëve mund t'u duhet që disa kandidatë të arrijnë atë që gjatë mandatit të parë të Trump e realizoi vetëm Susan Collins: të fitojnë në një shtet ku shumica e votuesve nuk e miratojnë presidentin.
Republikanët, të bindur se mund të shmangin precedentët e mandatit të parë të Trump, e lidhin këtë optimizëm mbi të gjitha me përkeqësimin e imazhit të Partisë Demokratike pas presidencës problematike të Joe Biden.
Në sondazhet pas zgjedhjeve të vitit 2018, votuesit ishin të ndarë pothuajse në mënyrë të barabartë në vlerësimin e tyre për demokratët. Sot, sipas republikanëve, imazhi i Partisë Demokratike është dukshëm më i dobët.
"Demokratët kanë një problem me markën e tyre politike. Ata nuk kanë arritur të ofrojnë një alternativë bindëse," thotë konsulenti republikan Jesse Hunt, i cili në vitin 2020 ishte drejtor komunikimi i komitetit republikan për Senatin.
Ndërkohë, konsulenti republikan dhe komentatori politik i CNN, Brad Todd, thotë se votuesit që nuk e miratojnë Trump, por ende hezitojnë të mbështesin demokratët, përqendrohen kryesisht në dy grupe: burrat e bardhë me arsim universitar dhe gratë e bardha pa diplomë universitare.
Sipas tij, të dyja grupet kanë shumë kritika ndaj Trump, por njëkohësisht ruajnë dyshime të forta ndaj demokratëve.
"Mesazhi i presidentit duhet të kalojë nga 'Kjo është ekonomia më e mirë ndonjëherë' te 'Unë trashëgova një situatë të vështirë dhe nëse ata rikthehen në pushtet, gjërat do të përkeqësohen'," thotë Todd.
Si Todd ashtu edhe Hunt besojnë se republikanët në garat më të vështira do të përfitojnë duke i lidhur të gjithë kandidatët demokratë me figurat më të majta të partisë, përfshirë disa politikanë që identifikohen si socialistë demokratë dhe që kanë fituar terren në zgjedhjet paraprake të këtij viti.
Shembulli më i fundit i një partie në pushtet që arriti ta zhvendoste vëmendjen e elektoratit te opozita ishte viti 2022. Atëherë, disa kandidatë demokratë për Senatin fituan në shtete ku shumica e votuesve nuk miratonin punën e presidentit Joe Biden.
Për senatorë si Mark Kelly, Raphael Warnock dhe Maggie Hassan, çelësi i suksesit ishte paraqitja e kundërshtarëve të tyre republikanë, të afërt me Donald Trump, si kandidatë me qëndrime politike ekstreme.
Republikanët po përpiqen ta zhvendosin fokusin te demokratët
Megjithatë, këtë vit republikanët po ndjekin një strategji më të sofistikuar. Duke qenë se demokratët kanë përzgjedhur kandidatë relativisht më të moderuar në pothuajse të gjitha garat konkurruese, republikanët po përpiqen t'i diskreditojnë ata duke i lidhur me politikanë të krahut të majtë, të cilët në shumicën e rasteve kandidojnë qindra ose mijëra kilometra larg zonave të tyre zgjedhore.
Republikanët përdorën një strategji të ngjashme edhe në vitin 2018, pas fitores së Alexandria Ocasio-Cortez dhe anëtarëve të tjerë të grupit të majtë të njohur si "Squad". Megjithatë, kjo nuk i pengoi demokratët të fitonin më shumë se 40 vende në Dhomën e Përfaqësuesve. Sipas konsulentit republikan Jesse Hunt, këtë herë situata është ndryshe.
"Në vitin 2018, figurat e së majtës radikale ishin aq të pakta sa mund të formonin vetëm pesëshen e një skuadre basketbolli. Sot janë aq shumë sa mund të plotësojnë një ekip të tërë bejsbolli. Kjo tregon se lëvizja është zgjeruar dhe votuesit e dallojnë këtë," thotë ai.
Megjithatë, përvoja e vitit 2018 tregon se në zgjedhjet e mesmandatit, mënyra se si votuesit e vlerësojnë presidentin zakonisht ka më shumë ndikim sesa perceptimi për partinë opozitare. Në vitin 2010, imazhi publik i Partisë Republikane nuk ishte më pozitiv se ai i demokratëve, por pakënaqësia e madhe ndaj dy viteve të para të presidencës së Barack Obamës bëri që republikanët të fitonin numrin më të madh të vendeve në Dhomën e Përfaqësuesve në një palë zgjedhje të mesmandatit që nga viti 1938.
"Nëse votuesit janë mjaftueshëm të pakënaqur me gjendjen ekonomike dhe me mënyrën se si presidenti po drejton vendin, nuk besoj se fakti që nuk kanë simpati të madhe as për demokratët do të ketë shumë peshë," thotë Alan Abramowitz, profesor emeritus i shkencave politike në Universitetin Emory, i cili studion lidhjen mes miratimit të presidentit dhe rezultateve zgjedhore.
Si mund ta rikthejnë demokratët avantazhin që kishin gjatë mandatit të parë të Trump
Demokratët më optimistë besojnë se vështirësitë e partisë për të fituar mbështetjen e votuesve që nuk e miratojnë Trump janë më shumë të përkohshme sesa strukturore.
CJ Warnke, drejtor i komunikimit në House Majority PAC, thotë se ky hendek do të ngushtohet natyrshëm gjatë muajve të fushatës, ndërsa kandidatët do të krijojnë identitetin e tyre politik.
"Besoj se do ta fitojmë këtë terren dhe do të tërheqim më shumë votues që nuk e miratojnë Trump përmes kandidatëve tanë gjatë muajve të fundit të fushatës. Pikërisht atëherë ata do t'u tregojnë votuesve se janë të lidhur ngushtë me komunitetet që përfaqësojnë dhe se do të luftojnë për çështjet që shqetësojnë më shumë qytetarët," thotë Warnke.
Edhe strategu demokrat Dan Sena, i cili drejtoi Komitetin Demokrat për Fushatat në Kongres gjatë fitores së madhe të vitit 2018, beson se pikërisht kjo ishte arsyeja e suksesit atë vit.
"Për këtë shërbejnë fushatat zgjedhore. Ishte e domosdoshme që kandidatët të prezantonin veten dhe të krijonin profilin e tyre si zëra të pavarur nga Partia Demokratike në nivel kombëtar. Kjo u hapi rrugën për të fituar mbështetjen e një pjese të votuesve të zhgënjyer me Trump," shprehet Sena.
Sipas tij, deri në ditën e zgjedhjeve të vitit 2018 pothuajse asnjë kandidat republikan nuk arriti të merrte më shumë mbështetje sesa niveli i miratimit të Trump në distriktin apo shtetin e tij. Ai pret që shumica e kandidatëve republikanë edhe këtë vit të përballen me të njëjtin kufizim.
Ashtu si Alan Abramowitz, edhe Sena mendon se rreziku më i madh për republikanët nuk është kalimi masiv i votuesve të tyre te demokratët, por fakti që një pjesë e republikanëve të pakënaqur me Trump mund të mos dalin fare në votime. Kjo do të krijonte një elektorat më të favorshëm për demokratët sesa parashikojnë shumica e sondazheve aktuale.
Një sinjal në këtë drejtim jep edhe sondazhi më i fundit i Marquette University. Kur u pyetën të gjithë votuesit e regjistruar, demokratët fitonin mbështetjen e 76% të atyre që nuk miratonin Trump. Por kur analiza u kufizua vetëm te votuesit që konsideroheshin me shumë gjasa të merrnin pjesë në zgjedhje, kjo përqindje u rrit në 86%.
Edhe sondazhisti demokrat Evan Roth Smith beson se partia e tij mund të përfitojë nga këto zhvillime. Megjithatë, ai shpreh shqetësimin se demokratët mund të vazhdojnë të performojnë më dobët sesa pritet mes votuesve që nuk e miratojnë Trump deri në ditën e zgjedhjeve.
Sipas Smith, bindja e këtyre votuesve se demokratët mund të sjellin rezultate më të mira në jetën e tyre sesa Donald Trump është çështja vendimtare e zgjedhjeve të vitit 2026.
"Madhësia e shumicës demokrate në Dhomën e Përfaqësuesve dhe pyetja se kush do ta kontrollojë Senatin varen pothuajse tërësisht nga fakti nëse demokratët do të arrijnë të shpjegojnë në mënyrë të qartë dhe bindëse se çfarë alternative ofrojnë ndaj Donald Trump për atë rreth 10% të votuesve që janë larguar prej tij në një mënyrë që nuk kishte ndodhur më parë," thotë Smith.
Sipas analizës së CNN, rënia e popullaritetit të Donald Trump është një kusht i domosdoshëm që demokratët të arrijnë fitore të mëdha në zgjedhjet e nëntorit. Megjithatë, mbetet ende e paqartë nëse vetëm kjo do të mjaftojë për t'u rikthyer në kontrollin e Kongresit./Përshtati "Pamfleti", nga "CNN"
Lini një Përgjigje