FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Që në fund të shekullit XIX, rabinë, intelektualë dhe drejtues të komuniteteve hebraike të diasporës kundërshtuan projektin sionist, duke paralajmëruar pasojat politike dhe morale që, sipas tyre, do të sillte krijimi i një shteti të bazuar në nacionalizmin hebre.
Ata kishin parashikuar devijimin e sionizmit, ashpërsinë me të cilën do të afirmohej dhe pasojat që do të sillte. Antisionistët më të vendosur të fillimit ishin pikërisht përfaqësues të komunitetit hebre të diasporës, një fakt që ruan ende rëndësinë e tij. Këtë e kujton Brian McGlinchey në një artikull të botuar në Stark Realities.
"Një judaizëm i armatosur me topa dhe bajoneta do t'i përmbyste rolet e Davidit dhe Goliatit dhe do të ishte një parodi e vetvetes", deklaronte në fillim të shekullit të kaluar rabini Moritz Güdemann në veprën Judaizmi Kombëtar. Kritika i drejtohej broshurës politike të Theodor Herzlit, Shteti Hebre, e destinuar të ndryshonte historinë bashkëkohore dhe të frymëzonte sionistët më të zjarrtë.
Sot, pas gjenocidit në Gaza dhe spastrimit etnik në Bregun Perëndimor dhe në Liban, rolet e Davidit dhe Goliatit janë përmbysur, pa pasur më nevojë për mënyrën kushtore. Mbi njëqind vjet më vonë, rileximi i kundërshtarëve të sionizmit ndihmon për të kuptuar atë që po ndodh sot.
Misioni i judaizmit ishte vëllazëria
Kongresi i Parë Sionist u mbajt në Bazel në vitin 1897, ku Herzli i dha formë politike projektit të tij. Por qyteti zviceran nuk ishte zgjedhja e tij e parë. Ai kishte dashur ta organizonte kongresin në Mynih dhe e shihte me sy të mirë edhe Vjenën, por drejtuesit e komuniteteve hebraike të këtyre dhe qyteteve të tjera evropiane nuk donin të kishin asnjë lidhje me sionizmin dhe e kundërshtuan me vendosmëri nismën. Për këtë arsye u zgjodh Bazeli.
Pikërisht në ato ditë, kryerabini i Vjenës, Moritz Güdemann, botoi një kundërshtim të gjatë ndaj Shtetit Hebre. Ai shkruante: "Misioni historik i judaizmit nuk është të mbështesë pasionet apo fantazitë nacionaliste centrifugale të popujve, e aq më pak t'i ushqejë ato, por të shfuqizojë individualizmin e kombeve dhe të punojë për bashkimin e gjithë njerëzimit në një familje të vetme".
Kush e di se çfarë do të mendonte sot rabini Güdemann, duke parë se si Izraeli, sipas autorit, e ka shpërfillur plotësisht këtë thirrje për të ndjekur një rrugë të shënuar nga krime kundër njerëzimit.
Sionizmi është një projekt kolonial imoral
Edhe mes hebrenjve laikë kundërshtimi ndaj sionizmit të sapolindur ishte i fortë. Jewish Labor Bund, një parti politike laike dhe socialiste e themeluar në Evropën Lindore, e përkufizoi sionizmin si "armikun më të lig të proletariatit hebre" dhe e konsideroi "një projekt kolonial imoral".
Molly Crabapple, autore e një libri kushtuar Bund-it, shpjegon: "Ata mendonin se ishte një instrument i imperializmit. Bundistët denoncuan brutalitetin që ka shoqëruar gjithmonë sionizmin: nga shpronësimi i tokave palestineze te dëbimet e dhunshme të fermerëve vendas dhe deri te bashkëpunimi me pushtimin britanik".
Por kundërshtimi ndaj sionizmit nuk kufizohej vetëm te hebrenjtë socialistë të Evropës Lindore. Po në vitin 1897, Konferenca Qendrore e Rabinëve Amerikanë miratoi një rezolutë kundër sionizmit, duke deklaruar se "objekti i judaizmit nuk është politik apo kombëtar, por shpirtëror" dhe se misioni i tij ishte promovimi i "paqes, drejtësisë dhe dashurisë mes njerëzimit".
Një vit më pas, edhe Bashkimi i Kongregacioneve Hebraike Amerikane doli kundër sionizmit politik me fjalë po aq të qarta: "Hebrenjtë nuk janë një komb, por një komunitet fetar".
Kjo ishte dëshmi se, në të dy anët e Atlantikut, një pjesë e rëndësishme e botës hebraike e shihte me mosbesim të thellë projektin nacionalist të Herzlit, duke e konsideruar të huaj për traditën dhe vlerat e judaizmit.
Shqetësimet e kundërshtarëve të sionizmit vazhduan të shfaqeshin edhe në vitet pasuese. Pas Luftës së Parë Botërore, një pjesë e hebrenjve amerikanë i paraqiti madje një peticion presidentit Woodrow Wilson për ta paralajmëruar mbi rreziqet që, sipas tyre, sillte krijimi i një "Shteti Hebre në Palestinë".
Dhjetëra përfaqësues të komunitetit hebre amerikan, të udhëhequr nga Julius Kahn, nënvizuan "rrezikun e lartë të konflikteve të armatosura që do të lindnin nga krijimi i një shteti hebre në një zonë të banuar dhe të shenjtë edhe për myslimanët dhe të krishterët".
Ata dënuan gjithashtu idenë e krijimit të një shteti të bazuar mbi racën ose fenë hebraike, duke argumentuar se ajo ishte e papajtueshme me idealet demokratike. Letra drejtuar presidentit amerikan përfundonte me shpresën që Palestina të bëhej një "tokë premtimi" për të gjitha racat dhe të gjitha fetë.
Kundërshtimi i hebrenjve të Lindjes së Mesme
Kundërshtimi nuk ishte vetëm karakteristikë e Evropës dhe Shteteve të Bashkuara. Edhe shumë hebrenj të Lindjes së Mesme e hodhën poshtë projektin sionist, të bindur se ai do të rrezikonte bashkëjetesën e tyre shekullore me popullsitë arabe.
Në vitin 1947, kryerabini i Irakut, Sasson Khdouri, kujtoi se hebrenjtë dhe myslimanët kishin ndarë për shekuj të njëjtat të drejta dhe të njëjtën jetë qytetare, duke deklaruar pa hezitim: "Hebrenjtë irakianë nuk janë sionistë dhe nuk do të jenë kurrë".
Edhe në Palestinën nën mandat britanik nuk munguan zëra hebrenj kundër projektit të një shteti kombëtar. Mes tyre ishte rabini Chaim Joseph Sonnenfeld, i cili në vitin 1929 shkruante: "Populli hebre nuk dëshiron të marrë atë që nuk i përket dhe aq më pak të cenojë të drejtat e banorëve të tjerë të këtyre vendeve që i kanë ruajtur dhe nderuar."
Fjalë që sot duken shumë larg pretendimeve territoriale të mbështetura nga përfaqësues të qeverisë Netanyahu, si Itamar Ben Gvir dhe Bezalel Smotrich, si edhe nga drejtuesit e lëvizjes së kolonëve.
Paralajmërimi i Ajnshtajnit
I njohur ishte edhe kundërshtimi racional i Albert Ajnshtajnit ndaj sionizmit.
"Do të preferoja shumë më tepër një marrëveshje të arsyeshme me arabët mbi bazën e bashkëjetesës sesa krijimin e një Shteti Hebre", deklaronte ai.
Në vitin 1936 ai kritikoi edhe qëndrimin e gjyqtarit të parë hebre të Gjykatës së Lartë të SHBA-së, Louis Brandeis, sipas të cilit "e ardhmja e popullit hebre varej nga bashkimi brenda një territori të përbashkët".
Ajnshtajni u përgjigj se, përkundrazi, mbijetesa e komunitetit hebre ishte favorizuar pikërisht nga shpërndarja e tij gjeografike. Më pas ai shtoi një reflektim që, i rilexuar sot, duket më aktual se kurrë: "Ishte mirë që hebrenjtë nuk zotëronin instrumente pushteti që do të na lejonin të kryenim marrëzi të mëdha të diktuara nga fanatizmi kombëtar."
Qëndrimi i hebrenjve amerikanë
Në vitin 1942, një grup hebrenjsh reformistë amerikanë themeluan American Council for Judaism (ACJ), duke e bërë antisionizmin një nga parimet themelore të organizatës.
Tre vjet më vonë, presidenti i ACJ-së, Lessing Rosenwald, u përpoq të bindte Harry Truman se "Palestina nuk duhet të jetë një shtet mysliman, i krishterë apo hebre, por një vend ku njerëzit e të gjitha besimeve të mund të marrin pjesë në mënyrë të plotë dhe të barabartë".
Për Rosenwaldin, emigrimi i gjerë hebre në Palestinë ishte i mundur, por me një kusht: të braktisej njëherë e përgjithmonë ideja "se hebrenjtë kanë të drejta kombëtare të pakufizuara mbi atë tokë dhe se vendi duhet të marrë formën e një shteti racor ose teokratik".
Frika profetike e hebrenjve antisionistë
Studimi i origjinës së antisionizmit do të thotë edhe të rrëzosh një nga, sipas autorit, mistifikimet më të mëdha të përhapura nga Izraeli dhe aleatët e tij: idenë se antisionizmi është, nga vetë natyra e tij, një formë antisemitizmi.
Historia tregon diçka tjetër. Kundërshtarët e parë dhe më autoritativë të sionizmit ishin hebrenj, rabinë, intelektualë dhe drejtues të komuniteteve hebraike të diasporës, të cilët e shihnin projektin sionist si një tradhti ndaj vokacionit universalist të judaizmit dhe druheshin nga pasojat e tij politike dhe morale.
Frika e tyre, më shumë se një shekull më vonë, sipas autorit, duket sot profetike. Shumë prej këtyre përfaqësuesve të komunitetit hebre kishin parashikuar se krijimi i një shteti të bazuar në nacionalizmin hebre do të prodhonte konflikte të përhershme, shtypje dhe dhunë. Një paralajmërim që mbeti tragjikisht i padëgjuar dhe që, sipas autorit, aktualitetin e tij e dëshmon gjenocidi në vazhdim. /Përshtati "Pamfleti" nga "Inside Over"
Lini një Përgjigje