FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Presidenti Donald Trump deklaroi gjatë një fjalimi se lufta në Iran, e cila ka zgjatur një muaj, është në interesin kombëtar dhe shtoi se konflikti mund të përfundojë brenda tre javësh.
Donald Trump u përpoq të qetësojë amerikanët skeptikë duke argumentuar se lufta në Iran është në interes të vendit, duke theksuar se operacioni është i nevojshëm për të shkatërruar një regjim që kërcënon SHBA-në dhe duke insistuar se kostoja ekonomike do të jetë afatshkurtër. Në një fjalim 20-minutësh nga Shtëpia e Bardhë, më i drejtpërdrejti i tij ndaj kombit që nga fillimi i luftës një muaj më pare, Trump tha se SHBA ka arritur sukses në fushën e betejës dhe se objektivat ushtarake do të përmbushen “shumë shpejt”.
“Në historinë e luftërave, kurrë një armik nuk ka pësuar humbje kaq të qarta dhe shkatërruese në shkallë të gjerë brenda pak javësh”, tha ai. Trump deklaroi se ende synon një marrëveshje diplomatike për përfundimin e luftës, por ndërkohë u zotua të godasë Iranin “jashtëzakonisht fort” në javët në vijim dhe të bombardojë vendin duke e kthyer “në Epokën e Gurit, aty ku i përket”.
Ngushtica e Hormuzit, një nga pikat më të rëndësishme të konfliktit, do të “hapet natyrshëm” sapo të përfundojë lufta, pretendoi Trump. “Ata do të duan të shesin naftë”, tha ai për Iranin, duke shtuar se çmimet e karburantit do të bien shpejt dhe tregjet e aksioneve do të rriten.
Ai u bëri thirrje vendeve të tjera që të “mbledhin guximin e vonuar” dhe të marrin kontrollin e Ngushticës. “Shkoni atje dhe thjesht merreni atë. Mbrojeni, përdoreni për veten tuaj”, tha Trump. Vendimi për të mbajtur fjalimin në një orar me audiencë të lartë pasqyronte përpjekjen e këshilltarëve të tij për të shpjeguar objektivat e luftës dhe për të zbutur shqetësimet se konflikti mund të shndërrohej në një “luftë të përhershme”.
Trump theksoi kohëzgjatjen e përfshirjes së SHBA-së në konflikte të mëparshme, nga Lufta e Parë Botërore deri te Lufta e Vietnamit, duke thënë se është e rëndësishme që ky konflikt të shihet në perspektivë.
Sipas analistëve, SHBA dhe Izraeli kanë arritur sukses taktik në Iran, duke goditur më shumë se 12.300 objektiva, duke fundosur mbi 155 anije dhe duke vrarë figura të larta, përfshirë Udhëheqësin Suprem Ajatollah Ali Khamenei. Megjithatë, konflikti njëmujor ka sjellë edhe pasoja strategjike: Irani ka forcuar kontrollin mbi Hormuzin, regjimi në Teheran është bërë më i ashpër ndaj Uashingtonit dhe ambiciet bërthamore të vendit nuk janë ndalur plotësisht.
Presidenti përdori fjalimin për të shpjeguar arsyet e nisjes së luftës, duke thënë se Irani ka qenë kërcënim për SHBA-në për gati 50 vjet dhe është bërë më i rrezikshëm për shkak të programit bërthamor, arsenalit të raketave balistike dhe mbështetjes për grupe që kanë sulmuar forcat amerikane në Lindjen e Mesme.
“Të kesh këta terroristë me armë bërthamore do të ishte një kërcënim i papranueshëm”, tha Trump. “Regjimi më i dhunshëm në botë do të ishte i lirë të kryente fushata terrori, shantazhi, pushtimi dhe vrasjesh masive nën mbrojtjen bërthamore. Nuk do ta lejoj kurrë këtë.”
Ai shtoi se çdo përpjekje e Iranit për të rikuperuar uranium të pasuruar, të cilin ai e quajti “pluhur bërthamor”, nga objektet e goditura mund të zgjasë muaj. Nëse Teherani ndërmerr një hap të tillë, paralajmëroi ai, SHBA do të përgjigjet me sulme të reja me raketa.
Trump gjithashtu deklaroi se regjimi iranian ka vrarë 45.000 qytetarë gjatë protestave antiqeveritare në janar, një shifër më e lartë se vlerësimet e mëparshme.
Duke folur nga e njëjta hyrje ku kishte dalë në vitin 2020 pas vrasjes së gjeneralit Qasem Soleimani, Trump tha se sulmet e fundit kanë eliminuar lidershipin e vendit dhe kanë hapur rrugën për negociata me një udhëheqje “më pak radikale” dhe “më të arsyeshme”. Nëse Irani nuk arrin marrëveshje me SHBA-në, ai u zotua të godasë objektet energjetike të vendit.
Ekspertët paralajmërojnë se edhe nëse Ngushtica e Hormuzit hapet shpejt, mund të duhen javë ose muaj që çmimet e energjisë të kthehen në nivelet para luftës. Që nga fillimi i konfliktit, 13 ushtarë amerikanë kanë humbur jetën dhe rreth 350 janë plagosur. Trump tha se vendi duhet t’i nderojë dhe të “përfundojë misionin” në kujtim të tyre.
Sipas zyrtarëve dhe analistëve amerikanë, Irani ka bërë edhe gabime strategjike duke sulmuar vende të Gjirit dhe fqinjë të tjerë, duke u izoluar më tej në rajon. Aktualisht, vendi shihet si një aktor i dobësuar dhe i izoluar ndërkombëtarisht.
Megjithatë, pavarësisht sulmeve intensive nga SHBA dhe Izraeli, Irani nuk ka pranuar kërkesat e Trumpit. “Pyetja kryesore nuk ishte nëse Irani mund të dëmtohej, por nëse presioni do ta detyronte të dorëzohej”, tha Ali Vaez nga International Crisis Group, duke shtuar “kjo nuk ka ndodhur.”
Ditët e fundit, Trump i kërkoi nënpresidentit J.D. Vance të përcjellë një mesazh se SHBA është e hapur për armëpushim, me kushte, përfshirë hapjen e plotë të Hormuzit. Megjithatë, sipas burimeve, presidenti paralajmëroi se durimi i tij mund të shterojë. Ndërkohë, Trump pretendoi në rrjetet sociale se Irani ka kërkuar armëpushim, gjë që u mohua nga zyrtarët iranianë.
Trump kritikoi gjithashtu aleatët e NATO-s për mungesë mbështetjeje në hapjen e Hormuzit dhe për mos pjesëmarrje në sulmet fillestare. Ai madje ka shqyrtuar mundësinë e tërheqjes nga aleanca për shkak të kësaj çështjeje.
Sondazhet tregojnë se opinioni publik amerikan mbetet i ndarë, ndërsa shqetësimi për rritjen e çmimeve të karburantit po shtohet, duke ndikuar edhe në debatin politik përpara zgjedhjeve të ardhshme.
Lini një Përgjigje