
Ka kaluar thuajse një vit që prej kur gazetari Evan Gershkovich u ndalua gjatë një udhëtimi raportimi në Rusi. Shpresa e tij më e mirë për tu liruar mund të jetë Vadim Krasikov, i cili është i burgosur në Gjermani, i dënuar për një ekzekutim që u urdhërua nga Kremlini.
Çfarë ndodhi?
Në verën e vitit 2013, një pronar restoranti në Moskë u qëllua për vdekje në kryeqytetin rus. Një burrë me kapuç zbriti nga një biçikletë dhe qëlloi dy herë viktimën e tij përpara se të ikte.
Gjashtë vjet më vonë, një komandant çeçen në mërgim, Zelimkhan Khangoshvili, u vra në një park të mbushur me njerëz, në Berlin, në rrethana të frikshme të ngjashme, i qëlluar nga një burrë në një biçikletë, me një Glock 26 me silenciator, në mes të ditës.
Sulmuesi u arrestua pasi hodhi një pistoletë dhe një parukë në lumin Spree afër Reichstag, ndërtesa ku ndodhet parlamenti gjerman.
Një pasaportë me emrin "Vadim Sokolov" iu gjet atentatorit të Berlinit, por autoritetet shpejt arritën në përfundimin se nuk ishte emri i tij i vërtetë.
Burri tullac dhe i fortë që ata kishin arrestuar ishte në fakt Vadim Krasikov, një shtetas rus me lidhje me FSB-në, shërbimin rus të sigurisë - dhe i dyshuari kryesor për vrasjen e vitit 2013 në Moskë.
Në një intervistë të fundit me drejtuesin e emisionit televiziv amerikan Tucker Carlson, presidenti rus Vladimir Putin dukej se konfirmoi raportet se vendi i tij po kërkonte lirimin e "patriotit" Krasikov në këmbim të gazetarit amerikan Evan Gershkovich.
Tashmë është bërë një vit që kur Gershkovich, gazetar i Wall Street Journal, u arrestua në Rusi me akuza për spiunazh, të cilat ai vetë i ka mohuar.
Gershkovich nuk është i vetmi amerikan në një burg rus, fati i të cilit mund të ndërlidhet me atë të Krasikovit. Ish-marinsi amerikan Paul Whelan dhe shtetasja amerikano-ruse Alsu Kurmasheva janë gjithashtu të ndaluar në Rusi me akuza që konsiderohen gjerësisht si të motivuara politikisht.
Edhe figura e ndjerë e opozitës ruse, Alexei Navalny, i cili po vuante një dënim 19-vjeçar burg në Rusi, thuhet se ishte pjesë e një shkëmbimi që përfshin Krasikov para se të vdiste, sipas aleatëve të tij. Pas zgjedhjeve ruse, presidenti Putin tha se kishte rënë dakord të lironte Navalny në këmbim "për disa njerëz" të mbajtur në Perëndim, por Shtëpia e Bardhë tha se ishte hera e parë që dëgjonte për një marrëveshje të tillë.
Nëse çmimi i Presidentit Putin mbetet i njëjtë, kjo do të thotë se mënyra më e mundshme për të siguruar lirimin e amerikanëve të arrestuar do të ishte një shkëmbim kompleks i të burgosurve për Krasikov që ka nevojë për bashkëpunimin e Gjermanisë, SHBA-së dhe Rusisë.
Pse Putini duket kaq i dëshpëruar për të rikthyer Krasikovin?
Të dhënat e para për një dorë të mundshme të Kremlinit në vrasjen e Berlinit vijnë nga sfondi i Krasikov - ose më mirë, mungesa e një të tillë.
Dokumentet e marra nga faqja hetimore Bellingcat tregojnë se ai ishte në kërkim për vrasjen e Moskës në 2013. Megjithatë, dy vjet më vonë, urdhër-arresti u tërhoq dhe identiteti "Vadim Krasikov" me sa duket u zhduk.
Atëherë u shfaq "Vadim Sokolov", 45 vjeç. Në vitin 2015 ka marrë një pasaportë, dhe në vitin 2019 një numër identifikimi tatimor.
Një gjykatë gjermane arriti në përfundimin se ky dokumentacion mund të sanksionohej vetëm nga Kremlini, dhe për rrjedhojë se Vadim Krasikov kishte mbështetje shtetërore për vrasjen e Berlinit.
“Autoritetet shtetërore ruse urdhëruan të akuzuarin të likuidonte viktimën”, tha një kryetar i trupit gjykues gjerman pasi e dënoi Krasikovin me burgim të përjetshëm.
Viktima e tij, Zelimkhan Khangoshvili, ishte një komandant rebel çeçen midis viteve 2000 dhe 2004, kur Çeçenia po luftonte një luftë pavarësie kundër Rusisë.
Për vëzhguesit perëndimorë, Khangoshvili dukej se ka të ngjarë të jetë pjesë e një vargu vrasjesh të urdhëruara nga Moska të mërgimtarëve çeçenë në Evropë dhe Lindjen e Mesme.
Kremlini mohoi orkestrimin e vrasjes në Berlin dhe hodhi poshtë vendimin kundër Krasikov si "të motivuar politikisht".
Megjithatë, në intervistën e tij në Tucker Carlson, presidenti Putin dukej se pranoi kur tha se negociatat ishin duke u zhvilluar për një shkëmbim që përfshinte një "patriot" rus që kishte "eliminuar një bandit" në një kryeqytet evropian.
Kontrata e FSB-së me atentatorët.
Vadim Krasikov i përkiste njësisë shumë sekrete 'Vympel' të shërbimit sekret rus, FSB, sipas prokurorëve në gjyqin e tij.
“Detyra e saj zyrtare janë operacionet kundër terrorizmit në vend, por në shumë mënyra ajo është kthyer në rrënjët e saj origjinale, si një njësi e ngarkuar me punë të fshehta - sabotim dhe vrasje - jashtë vendit," tha një historian për BBC.
Krasikov personalisht u takua me Putinin në një poligon qitjeje ndërsa shërbente me Vympel, zotëronte një BMW dhe Porsche dhe udhëtonte rregullisht për punë, sipas një interviste që kunati i tij i dha The Insider.
Një shoqatë midis Krasikov dhe FSB do të jepte një shpjegim përse Vladimir Putin, një ish-oficer i inteligjencës së huaj vetë, do të ishte i gatshëm të dorëzonte një të burgosur me vlerën e Evan Gershkovich.
Por nëse Krasikov do të lejohet ndonjëherë të kthehet në Rusi, në fund të fundit varet nga qeveria gjermane.
Ulrich Lechte, Partia Demokratike e Lirë e të cilit është pjesë e qeverisë së kancelarit Olaf Scholz, këmbënguli se Gjermania "nuk duhet t'i bëjë Rusisë këtë favor".
“Kjo është një lloj amnistie dhe dërgon sinjalin politik se Rusia mund të kryejë vrasje të mëtejshme në territorin tonë, të cilat më pas do të lirohen dhe kështu do të mbeten të pandëshkuara”, tha Lechte për BBC.
Jürgen Hardt, nga Kristian Demokratët, tha se ai "nuk pa ndonjë mbështetje politike" për shkëmbimet e përfolura të të burgosurve që përfshin Krasikov.
Edhe nëse do të kishte vullnet politik në Berlin për të liruar Krasikovin, mekanika ligjore që mund ta bënte këtë është e paqartë.
Ai mund të falet nga presidenti ose të deportohet për të vuajtur pjesën e mbetur të dënimit në Rusi - diçka që pothuajse me siguri nuk do të ndodhte në dritën e komenteve të Putinit.
Një rast i tillë është "Tregtari i vdekjes" rus, Viktor Bout, një tregtar famëkeq armësh i liruar nga paraburgimi në SHBA si pjesë e një shkëmbimi të të burgosurve me yllin e basketbollit amerikan, Brittney Griner. Bout tani është fokusuar në politikë dhe ka fituar një vend në zgjedhjet lokale në Rusi.
Nicola Bier, një avokat gjerman që fokusohet në ligjin e ekstradimit, i tha BBC-së se "nuk ka asnjë mekanizëm ligjor që është krijuar me të vërtetë për këtë situatë të veçantë", kështu që çdo veprim do të ishte shumë i diskutueshëm dhe politik. /Përshtatur nga PAMFLETI
Lini një Përgjigje