FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Në një aktivitet në Budapest për “Ditën e Miqësisë Hungaro-Amerikane”, zëvendëspresidenti amerikan JD Vance telefonoi drejtpërdrejt presidentin Donald Trump, i cili iu drejtua të pranishmëve me një mesazh mbështetjeje për kryeministrin hungarez Viktor Orbán.
Ngjarja, e mbajtur në MTK Sportpark, u paraqit si një festë miqësie mes dy vendeve, por në thelb u përqendrua te raporti personal dhe politik mes Trump dhe Orbán.
“Jam një admirues i madh i Viktorit. Jam me të plotësisht. Shtetet e Bashkuara janë me të plotësisht,” deklaroi Trump para turmës. Ndërkohë, Vance tha se ndodhej në Budapest për të ndihmuar Orbánin “sa më shumë që të jetë e mundur”.
Mbështetja amerikane vjen në një moment delikat, pasi Orbán përballet me zgjedhje parlamentare këtë fundjavë dhe sondazhet tregojnë një avantazh të vazhdueshëm për opozitën, partinë Tisza të udhëhequr nga Péter Magyar. Ky i fundit ka fokusuar fushatën te çështje të brendshme si korrupsioni, shëndetësia dhe mirëqenia ekonomike, duke shmangur debatet e politikës së jashtme.
Sipas politologut bullgar Ivan Krastev, Hungaria nën Orbán është shndërruar në një “qendër intelektuale, institucionale dhe financiare” të së djathtës europiane. Ai thekson se administrata Trump e sheh këtë model si thelbësor për ndërtimin e një Europe më të afërt ideologjikisht me Uashingtonin.
“Kjo administratë amerikane beson se ekziston një revolucion trumpian dhe se ky revolucion po vjen në Europë, ndërsa Europa është vetëm një cikël zgjedhor pas Shteteve të Bashkuara,” u shpreh Krastev.
Modeli politik i Orbánit është përshkruar në mënyra të ndryshme nga studiuesit: si “regjim hibrid”, “autoritarizëm konkurrues” apo “demokraci joliberale”. Sipas analistit Péter Krekó, sistemi funksionon më shumë përmes ndikimit mbi informacionin sesa përmes represionit fizik.
“Nëse e kritikon sistemin, ata nuk synojnë menjëherë të të censurojnë apo të të heshtin. Është më tepër një fushatë shpifjesh, dezinformimi kundër teje. Një shkatërrim i figurës,” tha ai.
Gjatë viteve, qeveria e Orbánit ka ndërmarrë fushata kundër organizatave joqeveritare, mediave të pavarura dhe institucioneve akademike si Universiteti i Europës Qendrore (CEU), i cili u detyrua të zhvendosë aktivitetin në Vjenë për shkak të presionit politik.
Në vend të tij, në Budapest është forcuar Mathias Corvinus Collegium (MCC), një institucion i mbështetur financiarisht nga qeveria, që shërben si qendër formimi për konservatorët europianë. Vance vizitoi këtë institucion gjatë qëndrimit të tij dhe u bëri thirrje të rinjve që të kenë durim në përpjekjet e tyre ideologjike.
“Rezistojini tundimit për të menduar se fitorja është e menjëhershme… Qytetërimi ynë nuk është ndërtuar brenda natës. Nuk do të shpëtohet brenda natës,” tha ai.
Ndërkohë, marrëdhënia mes Orbánit dhe administratës Trump ka sjellë edhe përfitime konkrete. Kur SHBA vendosi sanksione ndaj naftës ruse, Hungaria, e varur në masë të madhe nga importet ruse, mori një përjashtim njëvjeçar. Vance madje vlerësoi politikën energjetike të Orbánit, duke thënë se pjesa tjetër e Europës “duhej të kishte ndjekur” të njëjtën qasje.
Megjithatë, ndërhyrjet e hapura nga Uashingtoni kanë shkaktuar reagime nga opozita. Péter Magyar deklaroi: “Asnjë vend i huaj nuk mund të ndërhyjë në zgjedhjet hungareze.
Historia hungareze nuk shkruhet në Uashington, Moskë apo Bruksel ajo shkruhet në rrugët dhe sheshet e Hungarisë.”
Rezultati i zgjedhjeve të së dielës pritet të ketë ndikim përtej Hungarisë. Sipas Krastev, një humbje e Orbánit do të kishte pasoja të rëndësishme simbolike për lëvizjet nacionaliste në Europë dhe për mbështetësit e tij ndërkombëtarë, shkruan CNN.
“Nëse Orbán humbet njeriu që simbolizon forcën e së djathtës ekstreme – kjo do të ketë një ndikim të jashtëzakonshëm psikologjik,” tha ai.
Lini një Përgjigje