Ish-udhëheqësi kuban akuzohet për vrasje dhe komplot lidhur me incidentin ku humbën jetën katër persona pranë brigjeve të Kubës...
Shtetet e Bashkuara kanë ngritur akuza ndaj ish-udhëheqësit kuban Raúl Castro për komplot për vrasjen e shtetasve amerikanë dhe vepra të tjera penale lidhur me rrëzimin e dy avionëve në vitin 1996 mes Kubës dhe Floridës.
Çështja e bërë publike të mërkurën akuzon Castron dhe pesë persona të tjerë për rrëzimin e avionëve që i përkisnin grupit kubano-amerikan “Brothers to the Rescue”, ku mbetën të vrarë katër persona, përfshirë tre amerikanë.
Castro, tashmë 94 vjeç, ishte në atë kohë kreu i forcave të armatosura të vendit dhe u përball me dënim ndërkombëtar pas incidentit.
Ndërsa SHBA-ja kërkon të rrisë presionin ndaj sistemit komunist në Kubë, presidenti Miguel Díaz-Canel i quajti akuzat “një manovër politike pa asnjë bazë ligjore”.
Duke folur në Freedom Tower në Miami, Prokurori i Përgjithshëm në detyrë, Todd Blanche, njoftoi se SHBA-ja do ta akuzojë Castron edhe për shkatërrim avionësh, si dhe për katër akuza individuale për vrasje lidhur me vdekjen e Armando Alejandre Jr, Carlos Alberto Costa, Mario Manuel de la Peña dhe Pablo Morales.
“Shtetet e Bashkuara dhe Presidenti Trump nuk i harrojnë dhe nuk do t’i harrojnë qytetarët e tyre,” tha Blanche.
Akuzat duhet të shqyrtohen në një gjykatë amerikane, ndërsa disa prej tyre parashikojnë dënim me burgim të përjetshëm. Akuzat për vrasje mbartin si dënim maksimal burgim të përjetshëm ose dënim me vdekje.
Akuzat e reja të Departamentit të Drejtësisë synojnë një figurë kyçe të udhëheqjes komuniste kubane në një kohë kur vendi po përballet me presion të madh nga SHBA-ja për reforma të rëndësishme politike dhe ekonomike në sistemin njëpartiak.
“Mendoj se strategjia është të rritet gradualisht presioni deri në pikën kur qeveria kubane do të dorëzohet në tryezën e negociatave,” tha William LeoGrande, ekspert i politikës latino-amerikane në American University.
SHBA-ja ka vendosur sanksione ndaj Kubës dhe ka forcuar bllokadën ndaj furnizimeve me naftë, gjë që ka sjellë ndërprerje energjie dhe mungesa ushqimore në vend.
Më herët të mërkurën, Sekretari amerikan i Shtetit Marco Rubio publikoi një mesazh drejtuar popullit kuban me rastin e ditës së pavarësisë së vendit.
“Presidenti Trump po ofron një rrugë të re mes SHBA-së dhe një Kube të re,” deklaroi Rubio.
Rubio tha se konglomerati ushtarak kuban GAESA mban përgjegjësi kryesore për ndërprerjet e energjisë dhe mungesat ushqimore që vazhdojnë të godasin vendin.
GAESA zotëron ose kontrollon pjesën më fitimprurëse të ekonomisë kubane, nga portet dhe pikat e karburantit deri te hotelet luksoze.
Në reagim ndaj deklaratave të Rubios, Díaz-Canel akuzoi SHBA-në për gënjeshtra dhe për vendosje të një ndëshkimi kolektiv ndaj popullit kuban.
Ai tha gjithashtu se aktakuza ndaj Castron po përdoret për të “justifikuar çmendurinë e një agresioni ushtarak kundër Kubës” dhe akuzoi SHBA-në për shtrembërim të fakteve rreth rrëzimit të avionëve.
Sipas tij, Kuba veproi në “vetëmbrojtje legjitime brenda ujërave të saj juridiksionale”.
I pyetur nga gazetarët mbi mundësinë e sjelljes së Castros në SHBA për t’u përballur me akuzat, Blanche tha se ekziston një urdhër arresti ndaj tij.
Ai nuk konfirmoi nëse SHBA-ja do të përpiqet ta kapë Castron, por deklaroi: “Presim që ai të paraqitet këtu, me vullnetin e tij ose në një mënyrë tjetër.”
Eksperti LeoGrande tha se beson që SHBA-ja është e gatshme ta kapë ish-udhëheqësin kuban “nëse kubanët nuk dorëzohen në tryezën e negociatave”.
Në janar, SHBA-ja ndërmori një operacion ushtarak për të arrestuar ish-presidentin venezuelian Nicolás Maduro dhe për ta sjellë në SHBA pasi Departamenti i Drejtësisë ngriti akuza ndaj tij.
Sipas LeoGrande, megjithatë, situata me Kubën ka pak gjasa të ketë të njëjtin efekt si në Venezuelë, duke qenë se Castro është tërhequr nga pushteti prej gati një dekade.
Edhe pse afro 95 vjeç, Raúl Castro, vëllai i liderit të ndjerë kuban Fidel Castro, vazhdon të konsiderohet figurë me ndikim në ishull si “udhëheqësi i mbijetuar i Revolucionit Kuban”.
Ai është tërhequr nga postet aktive qeveritare dhe partiake, por gjatë presidencës së tij nga viti 2008 deri në vitin 2018, së bashku me ish-presidentin amerikan Barack Obama mbikëqyri një periudhë të shkurtër afrimi mes Uashingtonit dhe Havanës.
Blanche tha se nuk dëshironte “të krahasonte rastet” mes Castros dhe Maduro-s.
Presidenti Donald Trump u pyet për aspektin politik të aktakuzës së shpallur të mërkurën.
“Shumë prej atyre njerëzve janë të afërt me mua në kuptimin që kam pasur një marrëdhënie shumë të mirë me kubano-amerikanët,” tha Trump. “Në aspekt humanitar, ne jemi këtu për të ndihmuar.”
Edhe pse Castro nuk pritet të ekstradohet apo të paraqitet në gjykatë, duket se të gjitha opsionet mbeten të hapura, tha avokatja Lindsey Lazopoulos Friedman, e cila ka shërbyer si prokurore në zyrën e prokurorit federal në Miami.
“Nëse ai do të paraqitej në këtë çështje, do të gëzonte të njëjtat të drejta ligjore si çdo i pandehur tjetër,” tha Friedman, duke shtuar se kjo do të përfshinte edhe një gjykim me juri.
“Askush nuk pret që çështja të ndjekë rrugën tipike procedurale… por aktakuza është bindëse dhe mbështetet në prova të rëndësishme,” deklaroi ajo për BBC.
Qendra në Miami ku autoritetet amerikane shpallën aktakuzën ndaj Raúl Castros ishte e mbushur me kubano-amerikanë, kryesisht përfaqësues të organizatave të emigracionit kuban që prej dekadash kundërshtojnë qeverinë kubane nga SHBA-ja.
Të rrethuar nga fotografitë e katër viktimave të vitit 1996, shumë prej pjesëmarrësve e përshkruan lajmin si një moment të shumëpritur.
“Ishte koha, pas 67 vitesh të atij regjimi vrasës,” tha Isela Fiterre. “Raúl Castro nuk vrau vetëm katër persona. Gjatë shumë viteve ai ka vrarë njerëz të panumërt.”
Ajo shtoi se drejtësia nuk vjen kurrë vonë dhe falënderoi administratën Trump për këtë hap.
Një tjetër pjesëmarrëse, Mercedes Puid-Soto, shprehu të njëjtin qëndrim.
“Ndihem shumë e lumtur. Drejtësia u vu në vend,” tha ajo. “Është shumë e rëndësishme që familjet ta mbyllin atë kapitull, por edhe ne kubanët.”
Megjithatë, mbi njoftimin e Blanche mbetet pyetja “nëse administrata Trump do ta përdorë këtë aktakuzë në të njëjtën mënyrë si ndaj Maduro-s, si justifikim për një operacion ushtarak nën petkun e një veprimi ligjor”, tha Roxanna Vigil, studiuese e marrëdhënieve ndërkombëtare në Council on Foreign Relations.
“Sistemi kuban ka pak gjasa t’i dorëzohet SHBA-së pa rezistencë,” tha Vigil. “Dhe çdo lëvizje që përfshin bashkëpunim me regjimin kuban do të ishte shumë e vështirë për diasporën kubane në SHBA që ta pranonte.”
Përfaqësues amerikanë dhe kubanë, përfshirë nipin e Raúl Castros, Raúl Guillermo Rodriguez Castro, kanë zhvilluar “bisedime” gjatë muajve të fundit, por akuzat amerikane ndaj ish-presidentit pritet të vështirësojnë më tej këto kontakte.
Përkundrazi, pala kubane duket se po forcon pozicionin e saj të “mosdorëzimit dhe mosbërjes së lëshimeve” përballë presionit amerikan, ndërsa mediat shtetërore kubane i kanë cilësuar akuzat si “akuza të rreme”. /Përshtatur nga BBC/
Lini një Përgjigje