FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Negociatorët bien dakord se pranimi i Ukrainës në BE është thelbësor për të ardhmen e saj. Ukraina dëshiron anëtarësim të shpejtë në Bashkimin Evropian si garanci për sigurinë e saj. Në fakt, Kievi e ka bërë këtë çështje një përparësi në negociatat për një marrëveshje paqeje me Rusinë.
Sipas zyrtarëve në Bruksel dhe Kiev, të cituar nga revista Politico, Ukraina sheh një "dritare" kohore për anëtarësimin e saj nga fundi i zgjedhjeve në Hungari këtë prill deri në zgjedhjet presidenciale në Francë në prill 2027.
Volodymyr Zelensky ka thënë tashmë se Ukraina dëshiron një anëtarësim të shpejtë, por rruga e Kievit është e mbushur me pengesa. Anëtarësimi në Bashkimin Evropian zakonisht zgjat me vite dhe aplikimi i Ukrainës për anëtarësim paraqet pengesa ekonomike dhe qeveritare. Disa zgjidhje janë në diskutim, duke përfshirë një plan që do t'i sillte gradualisht përfitimet e BE-së Ukrainës dhe do të kufizonte fuqinë e vetos së Kievit vetëm në vendimet thelbësore.
Në thelb, do të ishte një anëtarësim i shpejtë, por me yje. Një formë e tillë graduale e anëtarësimit me procedura të shpejta mund të krijonte një precedent ligjor dhe institucional dhe të ndryshonte plotësisht kuptimin e anëtarësimit të një shteti në BE. Kjo është arsyeja pse disa udhëheqës evropianë kanë kundërshtuar kërkesën e Ukrainës për të vendosur një orar të qartë për anëtarësimin e saj.
Si një vend bëhet anëtar i Bashkimit Evropian
Unioni ka 27 anëtarë dhe nuk ka shtuar asnjë anëtar tjetër që kur Kroacia iu bashkua në vitin 2013. Janë nëntë vende në listën e pritjes, ndërsa Ukraina e filloi procesin në vitin 2022. Ekziston një arsye për listën e gjatë të pritjes. Anëtarësimi në Bashkimin Evropian vjen me përfitime të mëdha. Ai lejon akses më të lehtë në një treg të madh, lehtëson lëvizjen e lirë të punës dhe vjen me subvencione në sektorë të rëndësishëm.
Anëtarësimi kërkon gjithashtu punë nga vendet kandidate, të cilat duhet të demonstrojnë nivele të ulëta korrupsioni, një sundim të fortë të ligjit dhe rregulla demokratike të funksionimit.
Suksesi në këto kapituj kërkon kohë dhe mesatarisht duhen 9 vjet që një vend të anëtarësohet. Kontrollet përfundimtare zakonisht zgjasin një vit ose më shumë. Edhe pse disa drafte të një plani të propozuar paqeje përmendin anëtarësimin e Ukrainës në Bashkimin Evropian në vitin 2027, një datë që Presidenti Volodymyr Zelensky vazhdon ta propozojë, do të ishte pothuajse e pamundur të përfundohej procesi klasik kaq shpejt.
Marta Cos, Komisionerja e BE-së për Zgjerimin, pranoi në margjinat e Konferencës së Sigurisë në Mynih se nuk do të ishte e mundur t'i bashkohej Ukrainës kaq shpejt duke përdorur procesin ekzistues. Megjithatë, ajo tha se procesi duhet të ndryshojë dhe se Evropa po "diskuton" se si ta bëjë këtë.
"Anëtarësimi i Ukrainës në Bashkimin Evropian nuk është zgjerim. Është bashkimi i Evropës", tha Marta Kos.
Pse Ukraina është një përparësi
Zyrtarët evropianë duan ta sjellin shpejt Ukrainën në BE, pjesërisht sepse kjo mund ta inkurajojë Kievin të pranojë pjesë të tjera të marrëveshjes së paqes. Evropa po përpiqet gjithashtu të tregojë se ka një rol të rëndësishëm për të luajtur në sigurimin e paqes dhe se nuk duhet të lihet mënjanë nga negociatat midis Shteteve të Bashkuara dhe Rusisë.
Rusia ka deklaruar se nuk kundërshton pranimin e Ukrainës në BE, ndërsa planet e paqes të përgatitura nga administrata Trump i referohen mundësisë së anëtarësimit të Ukrainës në Union.
Anëtarësimi i shpejtë i Ukrainës në Bashkimin Evropian, ose të paktën caktimi i një date të qartë për anëtarësim, mund të ndihmojë gjithashtu në zhbllokimin e investimeve private për rindërtimin e vendit pas luftës, sipas zyrtarëve ukrainas dhe evropianë.
Presidentja e Komisionit Ursula von der Leyen ka thënë se rruga drejt anëtarësimit është në vetvete “një garanci themelore sigurie”. Megjithatë, këtë javë ajo hodhi poshtë kërkesën e z. Zelensky për të caktuar menjëherë një datë specifike për anëtarësim.
"Nga pikëpamja jonë, vetë datat nuk janë të realizueshme", tha presidentja e Komisionit në një konferencë për shtyp në Kiev të Ukrainës, të martën.
Pse Ukraina është një rast veçanërisht i vështirë
Pranimi i Ukrainës në bllokun evropian nuk do të jetë i lehtë. Vendi ka popullsi të madhe (afërsisht sa Polonia) dhe po përballet me vështirësi ekonomike pas viteve të luftës. Ekzistojnë shqetësime se nëse anëtarësohet në Bashkimin Evropian, do të ketë një fluks masiv të punëtorëve në vendet e tjera të BE-së dhe se vendi do të ketë nevojë për fonde të konsiderueshme nga BE-ja për zhvillimin e tij ekonomik.
Ukraina është gjithashtu një fuqi mjaft e madhe në sektorin e bujqësisë. Kjo mund të përbëjë një kërcënim për shtetet anëtare me baza të mëdha bujqësore, siç është Franca, pasi prodhuesit e tyre do të duhet të konkurrojnë me drithërat dhe produktet e tjera ukrainase.
“Integrimi i plotë i Ukrainës do të jetë një sfidë e madhe, si për Ukrainën ashtu edhe për BE-në, sepse është një vend i madh dhe jo veçanërisht i pasur”, tha të hënën në Bruksel Ministri i Jashtëm polak Radoslaw Sikorski.
Respekti për sundimin e ligjit është gjithashtu një element qendror i anëtarësimit në Bashkimin Evropian, dhe Ukraina po përballet me pasojat e një skandali korrupsioni në sektorin e energjisë. Sipas një hetimi të New York Times, qeveria ukrainase ka çmontuar mekanizmat e mbikëqyrjes vitet e fundit.
Së fundmi, miratimi i anëtarëve të rinj kërkon unanimitet midis vendeve të tjera në bllok, dhe kandidatura e Ukrainës tashmë ka luftuar për të fituar mbështetje të plotë. Deri më tani, Hungaria ka bllokuar përpjekjet për të çuar Kievin në fazat e ardhshme.
Çfarë mund të bënin zyrtarët evropianë?
Një pikëpamje është se kryeministri hungarez Viktor Orban nuk ka gjasa ta bllokojë pranimin e Ukrainës nëse Presidenti Trump e shtyn përpara këtë çështje. Viktor Orban gjithashtu mund të humbasë pushtetin në zgjedhjet hungareze prillin e ardhshëm. Megjithatë, partia opozitare ka thënë gjithashtu se kundërshton një pranim të shpejtë të Ukrainës në Bashkim, kështu që kjo mund të mos i hapë menjëherë rrugën Kievit.
Nëse Hungaria mbetet kundër, zyrtarët evropianë mund të përpiqen të gjejnë zgjidhje për pranimin e Ukrainës në Bashkim pa pëlqimin unanim.
“Për ta arritur këtë, do të nevojiten reforma të mëdha”, tha Mujtaba Rahman, drejtoreshë menaxhuese për Evropën në organizatën kërkimore Eurasia Group.
Zyrtarët evropianë po shqyrtojnë gjithashtu një formë "të lehtë" të anëtarësimit. Janë disa skenarë në diskutim. Sipas një skenari të tillë, Ukraina do të fitonte gradualisht akses në tregun evropian dhe mund të fitonte akses në subvencione vetëm me kalimin e kohës dhe pas reformave. Duke zbatuar gradualisht përfitimet, do të ishte e mundur të zbutej ndikimi tek fermerët dhe buxheti i BE-së. Nëse Ukraina nuk do të përmbushte rregullat mbi sundimin e ligjit ose standardet e tjera evropiane, anëtarësimi i saj nuk do të vazhdonte.
Ideja do të ishte të shmangej një situatë në të cilën Ukraina do të ishte anëtare e BE-së dhe do të thithte fondet evropiane pa masat mbrojtëse të nevojshme kundër korrupsionit. Zyrtarët evropianë kanë sugjeruar gjithashtu që Ukraina mund të anëtarësohet pa të drejta të plota vote.
Cilat mund të jenë pasojat?
Nëse Ukrainës i lejohet të anëtarësohet përmes një procedure të përshpejtuar ose me të drejta të kufizuara, ekziston rreziku i krijimit të një sistemi me dy shpejtësi brenda Bashkimit Evropian, në të cilin disa vende do të trajtohen si anëtarë kandidatë të rinj.
Kjo mund të krijojë një precedent dhe të rrezikojë ose ndryshojë qëllimet për vende si Shqipëria, Moldavia dhe Mali i Zi, të cilat po punojnë vazhdimisht drejt anëtarësimit në Bashkim.
Tashmë ka disa fusha ku shtetet anëtare nuk janë të gjitha të barabarta. Qiproja nuk ka akses të plotë në përfitimet e lëvizjes së lirë brenda BE-së, ndërsa Danimarka, Hungaria dhe Polonia nuk e përdorin euron. /Përshtati Pamfleti/
Lini një Përgjigje