FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Kombet evropiane, përfshirë Francën, janë ndër mbështetësit më të vendosur të Ukrainës në luftën e saj kundër Rusisë. Disa prej tyre kanë rritur gjithashtu importet e energjisë ruse, të cilat i japin miliarda euro ekonomisë së Moskës në kohë lufte.
Në vitin e katërt të luftës së Rusisë kundër Ukrainës, Bashkimi Evropian mbetet në një pozicion të pasigurt të financimit të të dyja palëve në konflikt. Dërgesat e saj të mëdha të ndihmës ushtarake dhe humanitare në Kiev kundërshtohen nga pagesat komerciale për Moskën për naftë dhe gaz.
Blloku e ka ulur varësinë e tij nga furnizuesi dikur dominues, Rusia, me afërsisht 90% që nga viti 2022. Megjithatë, ajo importoi më shumë se 11 miliardë euro energji ruse në tetë muajt e parë të këtij viti, sipas një analize të të dhënave të Reuters nga Qendra për Kërkime mbi Energjinë dhe Ajrin e Pastër (CREA), një organizatë kërkimore e pavarur me seli në Helsinki.
Shtatë nga 27 vendet anëtare të BE-së rritën vlerën e importeve të tyre krahasuar me një vit më parë, përfshirë pesë vende që mbështesin Ukrainën në luftë. Franca, për shembull, pa blerjet e energjisë ruse të rriteshin me 40% në 2.2 miliardë euro, ndërsa Holanda u rrit me 72% në 498 milionë euro, tregon analiza.
Ndërsa portet e LNG-së në vende si Franca dhe Spanja shërbejnë si pika hyrëse për furnizimet ruse në Evropë, gazi shpesh nuk konsumohet në ato vende, por dërgohet te blerësit në të gjithë bllokun.
Vaibhav Raghunandan, specialist i BE-së dhe Rusisë në CREA, e përshkroi rritjen e flukseve si "një formë vetësabotimi" nga disa vende, duke qenë se shitjet e energjisë janë burimi më i madh i të ardhurave për Rusinë, ndërsa ajo zhvillon luftë kundër një Ukraine të mbështetur nga Evropa.
“Kremlini po merr fonde për të vazhduar vendosjen e forcave të tij të armatosura në Ukrainë”, tha ai.
Pagesat e energjisë nga BE-ja për Moskën janë vënë nën shqyrtim të ri, pasi Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, i kritikoi ashpër udhëheqësit evropianë në fjalimin e tij në Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së muajin e kaluar, duke kërkuar që ata të ndërpresin menjëherë të gjitha blerjet e tilla.
"Evropa duhet ta përshpejtojë këtë proces", tha Trump, duke shtuar "ata nuk mund të bëjnë atë që po bëjnë. Ata po blejnë naftë dhe gaz nga Rusia, ndërkohë që po luftojnë Rusinë. Është e turpshme për ta, dhe ishte shumë e turpshme për ta kur e mora vesh unë këtë".
Ministria franceze e energjisë i tha Reuters se vlera e importeve të energjisë ruse nga Franca u rrit këtë vit, ndërsa u shërbeu klientëve në vende të tjera, pa përmendur vende ose kompani. Të dhënat e tregut të gazit sugjerojnë se një pjesë e importeve ruse të Francës dërgohen më tej në Gjermani, sipas analistëve të Kpler.
Qeveria holandeze tha se, ndërsa mbështeste planet e BE-së për të hequr gradualisht energjinë ruse, derisa këto propozime të përfshihen në ligjin e BE-së, ishte e pafuqishme të bllokonte kontratat ekzistuese midis kompanive evropiane të energjisë dhe furnizuesve rusë.
BE-ja, e cila tashmë ka ndaluar shumicën e blerjeve të naftës bruto dhe karburantit rus, ka njoftuar plane për të përshpejtuar ndalimin e gazit natyror të lëngshëm rus (LNG) deri në vitin 2027, nga viti 2028. LNG-ja tani përfaqëson importin më të madh të energjisë ruse në BE, duke përbërë pothuajse gjysmën e vlerës së blerjeve totale, tregojnë të dhënat.
Komisioni Evropian nuk pranoi të komentojë mbi të dhënat e importeve të vitit 2025. Shefi i energjisë i bllokut tha muajin e kaluar se tërheqja graduale nga lëndët djegëse fosile ruse ishte hartuar për të siguruar që vendet anëtare të mos përballen me rritje të çmimeve të energjisë ose mungesa të furnizimit.
Propozimet, të cilat parashikojnë një ndalim të plotë të të gjithë naftës dhe gazit rus nga viti 2028, nënkuptojnë se paratë evropiane mund të mbështesin përpjekjet e luftës së Kremlinit për një vit ose më shumë që do të vijë.
Trump thotë se nafta dhe gazi amerikan mund të zëvendësojnë furnizimet e humbura ruse, dhe shumë analistë thonë se një ndryshim i tillë është i mundur, megjithëse do të rriste varësinë e Evropës nga energjia amerikane në një epokë kur Uashingtoni po përdor tarifat si një mjet politik.
“BE-ja ka rënë dakord të blejë më shumë energji nga SHBA-të për t'iu përshtatur kërkesave shumë të forta të SHBA-së për të ndaluar importet ruse”, tha Anne-Sophie Corbeau, një studiuese në Qendrën për Politikat Globale të Energjisë në Universitetin e Kolumbias. “Megjithatë, është iluzion të mendosh se LNG-ja amerikane do të zëvendësojë LNG-në ruse në bazë të raportit një me një. LNG-ja amerikane është në duart e kompanive private, të cilat nuk i binden urdhrave nga Shtëpia e Bardhë dhe Komisioni Evropian, ato optimizojnë portofolet e tyre.”
Në janar-gusht të këtij viti, fatura e BE-së arriti në 11.4 miliardë euro, një pjesë e niveleve për luftë dhe një rënie prej 21% nga e njëjta periudhë e vitit 2024, tregojnë shifrat.
Hungaria dhe Sllovakia, të cilat mbajnë lidhje të ngushta me Kremlinin dhe hedhin poshtë çdo ide për të hequr dorë nga gazi rus, mbeten importuese të mëdha, duke përbërë së bashku 5 miliardë euro nga ky total. Ato nuk do të preken nga sanksionet e planifikuara të BE-së mbi LNG-në, të cilat kërkojnë mbështetjen unanime të shteteve anëtare, pasi ato ende mund të marrin gaz rus nga tubacionet deri në vitin 2028.
Hungaria ishte midis shtatë vendeve që panë rritjen e vlerës së importeve të energjisë ruse këtë vit, me 11%, sipas të dhënave. Francës dhe Holandës iu bashkuan katër vende të tjera, qeveritë e të cilave mbështesin Ukrainën në luftë: Belgjika, e cila pa një rritje prej 3%, Kroacia (55%), Rumania (57%) dhe Portugalia (167%).
Ministria e energjisë e Belgjikës tha se rritja e vendit ishte për shkak të sanksioneve të veçanta të BE-së që hynë në fuqi në mars dhe ndaluan "transportimet", ose rieksportin e LNG-së ruse jashtë bllokut, që do të thotë se LNG-ja që mbërrinte duhej të shkarkohej në Belgjikë - një qendër globale - në vend që të transferohej nga anija në anije për t'u transportuar më tej në një destinacion përfundimtar.
Ministria e energjisë e Portugalisë tha se vendi importoi vetëm sasi modeste të gazit rus dhe se rrjedhat gjatë vitit do të ishin më të ulëta se në vitin 2024. Qeveritë kroate dhe rumune nuk iu përgjigjën kërkesave për komente mbi të dhënat.
Importet totale të energjisë ruse të Bashkimit Evropian që nga viti 2022, kur Rusia pushtoi Ukrainën, kanë arritur në më shumë se 213 miliardë euro, tregojnë të dhënat e CREA-s.
Kjo e tejkalon shumën që BE-ja ka shpenzuar për ndihmë për Ukrainën në të njëjtën periudhë, edhe pse ka qenë përfituesi më i madh i vendit: blloku i ka ndarë Kievit 167 miliardë euro ndihmë financiare, ushtarake dhe humanitare, sipas Institutit Kiel, një organizatë gjermane kërkimore ekonomike.
Një zëdhënës i SEFE-së, e cila operon 10% të rrjetit të transmetimit të gazit në Gjermani, konfirmoi se kompania importon gaz rus nëpërmjet Francës dhe Belgjikës.
Ministria gjermane e ekonomisë i tha Reuters se mirëpriti përpjekjet e BE-së për të hequr gradualisht importet e lëndëve djegëse fosile ruse, por se SEFE ishte e detyruar nga një kontratë e gjatë për të blerë LNG nga uzina ruse Yamal pa mundësi për ta ndërprerë marrëveshjen.
"Sipas kushteve "merre ose paguaj" të kontratës, SEFE do të duhej të paguante për sasitë e rëna dakord, edhe nëse nuk do të merrej asnjë dërgesë", tha një zëdhënës i ministrisë. "Mospranimi do t'i mundësonte Yamalit të rishiste këto sasi, gjë që më pas do të siguronte mbështetje të dyfishtë për ekonominë ruse." /Përshtatur nga Reuters/
Lini një Përgjigje