Ekspertët e intervistuar nga CNN thonë se provat e disponueshme tregojnë se përplasja nuk ka gjasa të jetë shkaktuar nga një problem mekanik....
Fillimisht shihet një vijë e bardhë dhe më pas mund të shihet një avion duke rënë, një gjurmë tymi duke zbritur me shpejtësi nga një qielli blu i shëndritshëm.
Pamjet, të publikuara nga media shtetërore ruse RIA Novosti, duket se tregojnë momentet përpara se një aeroplan privat që supozohet se mbante liderin mercenar Yevgeny Prigozhin, u rrëzua në një fushë në veriperëndim të Moskës, ndërsa po udhëtonte për në Shën Petersburg.
CNN ka shqyrtuar të dhënat dhe videot e fluturimit dhe ka intervistuar ekspertë të aviacionit dhe eksplozivëve, për të rindërtuar atë që ndodhi në minutat para rrëzimit. Analiza sugjeron se avioni privat ka përjetuar të paktën një "incident katastrofik në fluturim" përpara se të binte nga qielli. Videoja e disponueshme nuk e tregon atë ngjarje katastrofike.
Një manifest pasagjerësh i lëshuar nga agjencia e aviacionit civil të Rusisë, Rosaviatsia, të mërkurën tregoi se emri i Prigozhin dhe ai i komandantit të lartë të Wagner, Dmitry Utkin, ishin në mesin e shtatë pasagjerëve dhe tre anëtarëve të ekuipazhit, të cilët ministria ruse e shërbimeve të urgjencës tha se ishin vrarë.
Rosaviatsia tha se kishte nisur një hetim për "rrethanat dhe shkaqet e aksidentit". Edhe Komiteti Hetimor ka nisur një hetim penal. Përplasja erdhi dy muaj pas pasi Prigozhin nisi një rebelim jetëshkurtër kundër udhëheqjes ushtarake të Rusisë, duke paraqitur një sfidë të paprecedentë për autoritetin e Putinit.
Pentagoni tha të enjten se Prigozhin "ka të ngjarë" të jetë vrarë në aksident. Zyrtarët e inteligjencës amerikane dhe perëndimore për të cilët CNN ka folur, besojnë se ishte e qëllimshme. Zyrtarët thanë se ishte shumë herët për të përcaktuar se çfarë e rrëzoi aeroplanin, por se një mundësi që po eksplorohej ishte një shpërthim në bord.
Ka pasur shumë spekulime. Por asnjë provë nuk është paraqitur që tregon për përfshirjen e Kremlinit apo shërbimeve ruse të sigurisë në aksident.
Ekspertët e intervistuar nga CNN thonë se provat e disponueshme tregojnë se përplasja nuk kishte gjasa të ishte shkaktuar nga një dështim mekanik. Zbritja dramatike e avionit, mënyra se si u nda në ajër dhe shtrirja e fushës së mbeturinave tregojnë për një shpërthim, thanë ata.
Të dhënat e fluturimit tregojnë një 'zbritje dramatike'
Avioni privat Embraer Legacy 600 (RA-02795) i lidhur me Prigozhin, i cili u nis nga Moska pak para orës 18:00 të së mërkurës, nuk tregoi asnjë shenjë të ndonjë problemi përpara një rënieje të shpejtë, tregojnë të dhënat e gjurmimit të fluturimit.
Flightradar24, një faqe që gjurmon informacionin e avionit në kohë reale, tha në një raport të mërkurën se avioni arriti një lartësi lundrimi prej 28,000 këmbësh në orën 6:11 pasdite me orën e Moskës, duke lëvizur me një shpejtësi prej 590 milje në orë.

Më pas, në orën 18:19 me orën lokale, avioni bëri ngjitje dhe disa zbritje të çrregullta, në një moment duke u ngjitur në mbi 30,000 këmbë përpara se të binte papritur 8,000 këmbë në rreth 30 sekonda. Kur avioni transmetoi të dhënat e fundit, ai kishte rënë në një lartësi prej 19,725 këmbësh. Sipas analizës së CNN, të të dhënave të disponueshme të fluturimit, avioni udhëtoi edhe 30 milje të tjera përpara se të rrëzohej.
“Edhe pse avioni nuk po transmetonte informacione për pozicionin, u transmetuan të dhëna të tjera si lartësia, shpejtësia, shpejtësia vertikale dhe cilësimet e autopilotit. Janë këto të dhëna që ofrojnë një pasqyrë të momenteve të fundit të fluturimit", tha Flightradar24 në raport, duke vënë në dukje se të dhënat treguan një "zbritje dramatike".
Ekspertët thonë se videot tregojnë për shpërthim në ajër
Dy video, të studiuara nga CNN pranë vendit të rrëzimit, tregojnë avionin, me një bisht të dallueshëm blu, duke rënë nga qielli. Trupi i tij - pjesa kryesore e trupit të avionit - duket të jetë e plotë, por i mungon një krah.
Pamjet nga vendi i rrëzimit, të shpërndara në Telegram nga një grup aktivistësh, treguan trupin e avionit. Në video, katër shifrat e fundit të numrit të regjistrimit të avionit mund të shihen në atë që ka mbetur nga motori, teksa rrënojat digjen: 2795.
Video dhe foto të tjera të shpërndara në Telegram, tregojnë mbeturina nga aeroplani të shpërndara në katër vende, në një rreze afërsisht 2 milje jashtë fshatit Kuzhenkino, në rajonin Tver. Trupi i avionit u gjet në një fushë, pjesa e bishtit të tij u gjet aty pranë. Disa mbeturina më të vogla u ulën në një zonë banimi dhe krahu u gjet në një lumë, sipas analizës së CNN të provave vizuale dhe imazheve satelitore të Planet Labs.
Markus Schiller, një ekspert i raketave me bazë në Evropë, i cili ka punuar në analiza për NATO-n dhe Bashkimin Evropian, i tha CNN se videot në dispozicion dhe fakti që fusha të shumta mbeturinash u shpërndanë në një zonë të gjerë tregojnë për një "shpërthim të fuqishëm".
“Bishti dhe krahu i avionit mund të jenë ndarë nga avioni vetëm nga një shpërthim. Mbetet e paqartë nëse kjo ishte një bombë në aeroplan apo një raketë, por bishti dhe krahu nuk mund të kenë rënë ndryshe”, tha Schiller.
CNN nuk mundi të konfirmonte se si u rrëzua avioni, por Schiller dhe disa ekspertë të tjerë sugjeruan se përplasja ishte shkaktuar nga të paktën një ngjarje kataklizmike që ndodhi në ajër.
Robert Schmucker, një ekspert raketash që këshillon NATO-n dhe Kombet e Bashkuara, tha se ndërsa përplasja kërkon një hetim të plotë, në terren dhe analizë të kutisë së zezë, ose regjistruesve të të dhënave të fluturimit, për të përcaktuar shkakun, provat e disponueshme tregojnë se avioni ka të ngjarë të jetë rrëzuar nga një shpërthim dhe jo nga një problem mekanik.
“Aeroplanë të tillë si ky nuk bien thjesht nga qielli. As shërbimi i keq dhe as gabimi i pilotit nuk do të kishin efektin që kemi parë. Domethënë, krahu i bie dhe duket se ka një shpërthim në qiell. Ky aeroplan definitivisht nuk u shkatërrua për shkak të problemeve mekanike ose të motit", tha Schmucker për CNN.
Ai shtoi se, bazuar në pamjet dhe shpërndarjen e mbeturinave, nuk duket se avioni ishte goditur nga një raketë ose sistem i mbrojtjes ajrore.
Modeli Embraer Legacy 600 që u rrëzua, që nga viti 2021, kishte regjistruar vetëm një aksident në më shumë se dy dekada shërbimi dhe nuk ishte rezultat i një dështimi mekanik, sipas faqes së internetit International Aviation HQ. Prodhuesi brazilian i avionëve Embraer, tha në një deklaratë për CNN se ishte në përputhje me sanksionet ndërkombëtare të vendosura ndaj Rusisë dhe pezulloi shërbimin e saj mbështetës, i cili përfshin mirëmbajtjen, për avionët e lidhur me Yevgeny Prigozhin në 2019.

Disa banorë që jetonin pranë vendit të përplasjes, përshkruan se kishin dëgjuar shpërthime përpara se të shihnin avionin të rrëzohej në tokë.
Një grua nga Kuzhenkino tha për RIA Novosti se dëgjoi një aeroplan pranë shtëpisë së saj, i cili ndodhet rreth 1000 metra nga vendi ku ndodhet tani pjesa e bishtit të Embraer.
“Më pas erdhi diçka si një zhurmë, si një e shtënë. Pastaj papritmas një shpërthim, unë ngrita sytë dhe dëgjova një tingull sipër meje - ishte si shpërthim, si disa shpërthime", tha ajo. “Aeroplani filloi të anonte. Pastaj doli një shtëllungë tymi dhe avioni filloi të zbriste, të zhytej.”
Duke pasur parasysh të dhënat e sigurisë së avionit modern Embraer Legacy 600, Daniel Kwasi Adjekum, një ekspert i aviacionit dhe profesor në Universitetin e Dakotës së Veriut, tha se kishte vetëm tre opsione realiste për mënyrën se si ndodhi përplasja: një pajisje shpërthyese në aeroplan, një raketë ose një përplasje në ajër.
Por ai tregoi se dy të fundit ishin më pak të mundshme, duke pasur parasysh shkallën e dëmtimit që do të prisnit të shihni nga një përplasje rakete dhe se kontrolli i trafikut ajror ka të ngjarë të shihet në radar lëshimin e raketës, vetëm nëse sulmi ka ndodhur me dron.
“Është shumë e vështirë të kuptosh se çfarë ndodhi pa një hetim të duhur,” tha ai, duke shtuar: “Aeroplani ka pësuar një dëmtim katastrofik gjatë fluturimit”. /Përshtati “Pamfleti” nga “CNN”
Lini një Përgjigje