FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Rusia e ushqen makinën e saj të luftës me dhjetëra mijëra rekrutë të rinj çdo muaj. Një numër gjithnjë e në rritje i tyre vjen nga Afrika. Pothuajse asnjë nuk kthehet i gjallë...
Toni rrëfen ditën kur duhej të vdiste, pothuajse në kohë reale, me aq detaje sikur çdo sekondë të ishte skalitur në kujtesën e tij përgjithmonë. Ishin 27, midis tyre 5 kenianë. Përpara tyre shtriheshin dy lumenj, midis tyre një fushë. Sipër tyre, një qiell plot me dronë.
Komandanti tha: “këtu të gjithë do të vdisni”. Pastaj ata ikën me vrap. Komandanti ishte i pari që u vra. Më pas, vdiq një kenian.
Dronët ukrainas hodhën bomba, duke i vrarë një nga një. Ushtarët ranë në fusha dhe lumenj, ku tashmë ndodheshin qindra trupa të tjerë. "A e dini si duken zambakët e ujit?" pyeti Toni. "Kështu dukeshin trupat e vdekur që notonin në lumë", u përgjigj po vetë.
Toni vrapoi. Ishte i sigurt se do të vdiste. U shtri përtokë.
Gjashtë muaj më vonë, Toni ulet në një kafene në kopsht në Nairobi, kryeqytetin e Kenias. I rrethuar nga gjelbërimi, ai rrëfen tmerrin: zambakët e ujit, gjymtyrët e prera. Dora e tij është e mbuluar me plagë. Ai s’mund të lëvizë më gishtat e vegjël dhe të mesëm. Një copë shrapneli është ende e ngulur në krahun e tij.
Toni e quan vendin ku udhëtoi vitin e kaluar "bota e krimit". Njerëz si ai zakonisht nuk kthehen që andej. Ushtarë të dërguar në vijën e frontit të luftës në Ukrainë nga ushtria ruse vetëm pas disa ditësh stërvitje. Si mish për top.
Dhjetëra mijëra rekrutë për mullirin e mishit të luftës
Më shumë se 1.2 milion ushtarë rusë janë vrarë ose plagosur në luftën në Ukrainë deri më tani. Rusia ka nevojë për dhjetëra mijëra rekrutë të rinj çdo muaj për të zëvendësuar këto humbje. Një numër gjithnjë e në rritje i tyre po vjen nga Afrika.
Në fund të shkurtit, ministri i Jashtëm ukrainas Andriy Sibiha deklaroi se Rusia kishte rekrutuar të paktën 1,700 afrikanë nga 36 vende anembanë kontinentit për luftën në Ukrainë. Ky është ndoshta një vlerësim konservator. Më shumë se një mijë të rinj besohet se kanë udhëtuar për në Rusi vetëm nga Kenia, sipas një raporti të mesit të shkurtit të paraqitur në parlamentin kenian.
Një nga të rinjtë është Toni. Ai është 28 vjeç dhe ky nuk është emri i tij i vërtetë. Ai kërkon që ta ndryshojnë sepse ka frikë nga hakmarrjet, veçanërisht nga qeveria e tij. Ka indikacione se politikanët kenianë janë të përfshirë në joshjen e bashkatdhetarëve të tyre për të luftuar në luftë.
Toni tregon anekdota që janë tepër brutale. Dhe nganjëherë thjesht të pabesueshme. Por ai mund t'i mbështesë shumicën e tyre. Me fotografi në telefon që dokumentojnë udhëtimin e tij. Me pamje të ekranit dhe mesazhe me tekst. Për intervistën, ai ka vënë diçka rreth qafës që në fakt e kishte hequr menjëherë pas kthimit: etiketën e tij ushtarake.
A është e përfshirë qeveria keniane?
Në maj të vitit 2025, Toni shoqëroi një mik në një agjenci punësimi në qendër të Nairobit. Miku i tij donte të pyeste për punë në Shtetet e Gjirit, për shembull në Katar ose Dubai. Qindra mijëra afrikanë punojnë atje. Agjencia aktualisht nuk kishte vende pune të lira në Gjirin Persik. Por në dalje, Tonit dhe mikut të tij iu afrua një burrë që u prezantua si Gilbert. Ai tha: "kemi punë edhe jashtë vendit". Vendndodhja ishte Rusia. Kishte vende pune në fabrika, magazina dhe qendra paketimi. Vizat dhe fluturimet do të paguheshin. Paga mujore ishte 240,000 rubla, një pasuri në Kenia.
Toni u rrit në Kenian perëndimore, pranë Liqenit Viktoria. Babai i tij vdiq i ri dhe nëna e tij punonte në lavanderi për të rritur 7 fëmijët e tyre. Ashtu si shumë kenianë, Toni u zhvendos në kryeqytet si i ri për të fituar para. Ai punoi në një dyqan në periferi të qytetit, duke shitur gjithçka, nga sheqeri te telefonat celularë. Pagat ishin modeste, 150 franga zvicerane në muaj. Ai ëndërronte të ndërtonte një shtëpi për nënën e tij dhe ta dërgonte vajzën e tij 5-vjeçare në një shkollë të mirë. Por ai nuk kishte para të mjaftueshme.
Por kjo mund të ndryshojë me ofertën që i bëri burri me emrin Gilbert.
Rusia zakonisht rekruton në Afrikë nëpërmjet ndërmjetësve rusë dhe vendas. Në Kenia, ajo përdor gjithashtu agjenci punësimi. Një agjenci, Global Face, është paraqitur në shumë raportime mediatike javët e fundit. Pronari i saj mban lidhje të ngushta me qeverinë keniane, e cila promovon në mënyrë aktive migrimin e fuqisë punëtore si një mënyrë për të dëbuar të rinjtë e pakënaqur nga vendi. Publikimi online francez "Africa Intelligence" citoi një rekrut rus, i cili tha se kreu i agjencisë e telefonoi personalisht ministrin e Punës në aeroport kur pati probleme me largimin e tij. Global Face gjithashtu rekrutoi Tonin. Në fund të shkurtit, policia keniane më në fund arrestoi pronarin e agjencisë.
Shitësi shndërrohet në një ushtar rus
Toni u nis më 13 korrik. Ai ishte takuar më parë me kreun e Global Face. "Argëtohuni," u kishte thënë burri. Ishin pesë prej tyre dhe udhëtimi i tyre vazhdoi nëpërmjet Stambollit. Toni tregon një foto në telefonin e tij me shokët e udhëtimit. Pesë të rinj, të relaksuar në kolltuqe në aeroport. Disa javë më vonë, vetëm dy prej tyre do të ishin ende gjallë.
Një ditë pasi bënë foton në Stamboll, ata mbërritën në Shën Petersburg, ku shpejt e kuptuan se ishin caktuar në një punë tjetër nga ajo e premtuar.
Burri që po i priste, mori fillimisht biletën e kthimit, pasaportën dhe vizën. I çoi në një bankë dhe u hapi llogari. Pastaj i çoi në një shtëpi tre orë larg qytetit, ku kaluan tre ditët e ardhshme. Pastaj i çuan përsëri në qytet, në një ndërtesë ushtarake.
Atyre iu paraqitën kontrata, të shkruara në rusisht. "Nuk keni pse të nënshkruani", thuhet se u tha burri që i priti në aeroport. "Por nëse nuk e bëni, do të paguani 2.4 milionë rubla. Kaq kemi shpenzuar për ju."
Toni thotë: "nuk kam parë kurrë kaq shumë para në jetën time. Kujt do t'i kisha telefonuar për t'i marrë hua?"
Ai nënshkroi. Kështu, shitësi kenian, u bë ushtar në ushtrinë ruse.
"Ju jeni të vdekurit e gjallë"
Toni tani po i afrohej me shpejtësi luftës. Ai dhe kenianët e tjerë u çuan në Kamenka, një kamp ushtarak në veriperëndim të Shën Petersburgut. Ata morën uniforma dhe u bënë pjesë e një njësie që e quanin "Njësia 75". Duket se ka pasur edhe disa momente të qeta atje. Toni i kapi ata në foto dhe video: duke kërcyer me ushtarë rusë, të qeshura. Ai thotë se rusët donin vazhdimisht të bënin fotografi me ta, njerëzit me lëkurë të errët.
Nuk ishin aq të pazakontë, në të vërtetë. Toni takoi afrikanë nga Sierra Leone, nga Kameruni dhe një afrikano-jugor. Ai takoi edhe kenianë të tjerë. Njëri nuk kishte këmbë, një tjetri i ishte prerë krahu.
Dhe ai takoi një egjiptian, i cili i tha "ti je i gjallë i vdekur."
Toni shpejt e kuptoi pse. Nga Kamenka, ai mori trenin për në Rostov-mbi-Don, në kufirin ukrainas. Atje ai kreu stërvitjen e tij. Ajo zgjati katër ditë e gjysmë dhe nuk përbëhej asgjë më shumë sesa vendosja e fashave dhe të shtënave. 270 plumba në ditë. Toni nuk kishte mbajtur kurrë pushkë më parë. Ka një fotografi nga ato ditë; ajo e tregon atë në një kasolle druri, me një kallashnikov të lidhur në gjoks. Ai po përpiqet të duket si luftëtar, por nuk ia del tamam.
Pastaj shkuan në Luhansk, në zonën e luftës. "Vendi më vdekjeprurës", thotë Toni. Komunikimi me rusët në llogore ishte i vështirë. Rusët kryesisht nuk flisnin anglisht. Ai dhe afrikanët e tjerë nuk flisnin rusisht. Ata përdornin telefonat e tyre celularë për të përkthyer. Ai mësoi gjithashtu disa fraza ruse: "në rregull", "në djall" dhe "kujdes, dron!"
Megjithatë, Toni e kuptoi se nuk pritej që ai të largohej i gjallë që këtej. Eprorët e tij thanë se familjet e tyre do të merrnin shuma të mëdha parash nëse do të vriteshin. Pak para sulmit në të cilin Toni gati sa nuk vdiq, atyre iu tha të telefononin familjet e tyre. Toni refuzoi. "Çfarë mund t’i thoja unë familjarëve? ", pyet ai.
Një kufomë si mburojë
Ka shumë raportime se Rusia po dërgon afrikanë dhe ushtarë të tjerë të trajnuar dobët në të ashtuquajturat "valë njerëzore" për të sulmuar pozicionet ukrainase. Për shumicën, kjo do të thotë vdekje e sigurt. Por taktika i detyron ukrainasit të shpenzojnë municionet e tyre dhe të braktisin pozicionet e tyre.
Ka shumë të ngjarë që Toni të ketë qenë pjesë e një sulmi të tillë. Këto janë momentet nga të cilat ai nuk ka më asnjë foto. Por ai i rrëfen ato në kohë reale.
Pasi u hodh përtokë i panikosur, ai shikoi lart drejt qiellit të mbushur me dronë. Ai e dinte: nëse lëvizte shumë, një bombë do ta vriste. Për të shpëtuar veten, ai tërhoqi një nga trupat e vdekur mbi vete, duke e përdorur atë si mburojë. Ai qëndroi sa më i palëvizshëm, duke u bërë sikur ishte i vdekur. Kjo zgjati për tre orë. Pastaj qielli u qetësua.
Toni u zvarrit drejt disa shkurreve aty pranë. Pak më tej ishte pozicioni rus ku supozohej të arrinin. Të vetmit që ia dolën mbanë ishin Toni dhe një kenian tjetër. 25 të tjerët? Të gjithë të vdekur.
Në pikën e kontrollit, i dhanë çaj të zi për të pirë. Panë dorën e tij që po i rridhte gjak dhe e konsideruan të përshtatshme të vazhdonte luftën. Toni i kaloi ditët në vijim duke qëlluar armiqtë e padukshëm. Ai mbijetoi me biskota që gjetën në çantat e shpinës së shokëve të rënë.
Pastaj dora e tij u ënjt aq shumë sa nuk mundi të përdorte armën. Ai ka më shumë fotografi të saj. Dora e tij është e ënjtur dhe e dëmruar në shumë vende. Duket si dora e një personi të vdekur.
Toni nuk ishte më i dobishëm. Ai u kthye mbrapsht. Ai shkoi me kenianin tjetër, i cili kishte humbur një këmbë, dhe një rus. Treshja u afrua me vështirësi drejt kufirit. Pak para se të arrinin atje, një dron vrau rusin. Të dy kenianët ia dolën mbanë. Ata u evakuuan në Moskë, në një spital ushtarak.
Toni, fantazma
Toni kishte luftuar për t'u rikthyer nga bota e krimit, por ai ishte ende një i burgosur i Rusisë. Nga spitali, ai kontaktoi ambasadën keniane. Por stafit të tyre nuk iu lejua ta vizitonin.
Ai pa se paratë ishin transferuar në llogarinë e tij ruse: 3.23 milionë rubla. Kompensim për lëndimin e tij në luftë. Toni ende e ka mesazhin që njofton transferimin. Por kur Toni u përpoq të merrte paratë, banka i tha se duhej të ishte shtetas rus.
Qartë nuk ishte menduar që afrikanët si Toni të ktheheshin nga fronti. Ai ishte një lloj fantazme. Në vend të parave, ai mori një datë: më 28 shtator, ai do të udhëtonte përsëri në front. Toni kishte mbijetuar atë që pak veta mbijetuan, vetëm për t'u dërguar drejt vdekjes së tij pothuajse të sigurt.
Afati kaloi sepse dora e Tonit nuk ishte shëruar ende. Dhe pastaj ai arriti të arratisej përsëri, si një artist arratisjeje. Ai bindi një mjek që ta linte të dilte jashtë për disa orë. Ai mori një taksi për në ambasadën keniane. Atje u tha atyre se nuk do të lëvizë. Ai do të flejë në ambasadë nëse është e nevojshme. Ai nuk do të kthehet në asnjë rrethanë.
Disa orë më vonë, ai ishte në fakt në një aeroplan. Ambasada i lëshoi një pasaportë të përkohshme. Një sekretare pagoi për fluturimin. Aq papritur sa Toni ishte zhytur në botën e krimit kur mbërriti në Rusi, aq papritur ai u arratis. Ishte 17 tetori.
Komandanti rus shkruan
Katër muaj më vonë, Toni ulet në një kafene në kopsht në Nairobi dhe mund ta tregojë gjithë këtë histori. Ai thotë: "në Kenia, mund të shkosh në shtrat pa ngrënë. Por të paktën këtu e di që do të jesh ende gjallë të nesërmen."
Të dish që je gjallë: Në Kenia dhe dhjetëra vende të tjera afrikane, ka qindra, ndoshta mijëra familje që nuk e dinë këtë. Ata presin që të dashurit e tyre të kthehen. Të rinj si Toni, disa prej të cilëve u larguan duke e ditur se do të shkonin në luftë. Por shumica e të cilëve menduan se do të punonin si kuzhinierë, shoferë ose roje nate. Dhe pastaj u detyruan të vishnin uniformë.
Burra të rinj, shumica e të cilëve ka të ngjarë të kenë vdekur.
Në Kenia, familjet e të burgosurve në Rusi dhe Ukrainë kanë filluar të organizohen. Ata mbajnë roje, duke mbajtur lart fotografi të të rinjve që presin kthimin e tyre. Disa familje janë në kontakt me bijtë, vëllezërit dhe kushërinjtë e tyre. Për të tjerët, kontakti u humb pasi burrat shkruan se ishin detyruar të shkonin në luftë.
Disa familje e dinë se ata që i kanë mashtruar janë të vdekur. Ata e mësojnë këtë përmes mediave sociale, nga shokët kenianë të të rënëve dhe ndonjëherë nga komandantët rusë. Deri më tani nuk është riatdhesuar asnjë trup. Kenianët e rënë ndodhen në morgje, në varre masive ose në fusha ukrainase.
Ministri i Jashtëm i Kenias ka njoftuar planet për të udhëtuar së shpejti në Moskë për të nxitur qeverinë ruse të ndalojë rekrutimin e afrikanëve të rinj. Shumë njerëz në Kenia dyshojnë në sinqeritetin e qeverisë.
Toni i shikon të gjitha këto dhe pyet veten pse ai, nga të gjithë njerëzit, ia doli mbanë. Apo më saktë, iku? Ai ka borxh pothuajse 1,000 franga zvicerane. Kaq i kushtoi trajtimi i dorës në spital pasi u kthye në shtëpi. Megjithatë, gishtat e tij ende nuk funksionojnë. Për më tepër, ka edhe plagë emocionale. Toni thotë se e zë paniku sa herë që është pranë shkurreve që i ngjajnë atyre pranë fushës ku duhej të vdiste në Ukrainë. Natën, ai zgjohet i trembur. Ai mendon se dëgjon zhurmën e dronëve. /Përshtatur nga NZZ/
Lini një Përgjigje