TAGS-AT E JAVËS

Rajoni dhe Bota31 Mars 2026, 10:48

Paradoksi i naftës, si po pasurohet Teherani nga lufta

Shkruar nga Pamfleti

Paradoksi i naftës, si po pasurohet Teherani nga lufta

Për vite me radhë, Dubai ka ofruar shërbime financiare për industrinë iraniane të naftës, pa ushtruar kontroll të fortë mbi burimin e fondeve. Ky rol është konsoliduar edhe nga fakti se emirati funksionon si një qendër financiare ku kapitalet mund të depozitohen me rrezik minimal për sekuestrim apo sanksione dhe me nivele të kufizuara transparence.

Në kushtet aktuale të konfliktit, ky model nuk ka ndryshuar thelbësisht. Megjithatë, një pjesë e flukseve financiare të Iranit po zhvendoset drejt qendrave të tjera si Hong Kongu apo bankat kineze, të cilat konsiderohen më të besueshme nga eksportuesit.

Një nga zhvillimet kryesore të javëve të para të luftës është rritja e të ardhurave nga nafta për Teheranin. Sipas të dhënave të tregut, edhe në rast të goditjes apo humbjes së Ishullit Kharg – një nyje kyçe për eksportet – është e pamundur që regjimi të përballet me kolaps financiar.

Rëndësia e Ishullit Kharg

Ishulli Kharg mbetet një nga asetet më të rëndësishme për ekonominë iraniane. I vendosur rreth 500 kilometra nga Ngushtica e Hormuzit, ai shërben si terminal kryesor për eksportin e naftës, për shkak të thellësisë së mjaftueshme për ankorimin e supercisternave.

Sipas platformës satelitore TankerTracker, gjatë vitit të kaluar nga Kharg janë eksportuar rreth 1.56 milionë fuçi në ditë, që përbëjnë rreth 95% të eksporteve totale të Iranit. Kapaciteti i magazinimit dhe infrastruktura e lidhur me tubacione e bëjnë ishullin një pikë strategjike për Teheranin.

Ish-presidenti amerikan Donald Trump e ka konsideruar këtë ishull si objektiv kyç, me idenë se goditja e tij do të reduktonte ndjeshëm të ardhurat iraniane dhe do të ushtronte presion mbi regjimin.

Alternativat e Iranit

Megjithatë, përvoja historike dhe strategjia aktuale tregojnë se Irani ka ndërtuar alternativa për të shmangur varësinë nga një pikë e vetme eksporti. Gjatë luftës Iran-Irak në vitet 1980, bombardimet ndaj Kharg nuk arritën të ndalin eksportet.

Sot, Irani disponon terminale të tjera, përfshirë një në Kooh Mobarak në jug të Hormuzit, të lidhur me një tubacion të gjatë rreth 1,000 kilometra. Gjithashtu, ekzistojnë pika ngarkimi në ishujt Lavan, Sirri dhe Qeshm, si dhe disa terminale bregdetare për eksportin e gazit të lëngshëm.

Çmimi i naftës dhe ndikimi financiar

Edhe nëse eksportet iraniane reduktohen, të ardhurat nuk pritet të bien ndjeshëm për shkak të rritjes së çmimeve. Sipas vlerësimeve të TankerTracker, Irani vazhdon të eksportojë rreth 2 milionë fuçi në ditë përmes Hormuzit, afërsisht në nivele të ngjashme me periudhën para konfliktit.

Çmimi i naftës iraniane është rritur ndjeshëm, nga më pak se 50 dollarë për fuçi në mbi 100 dollarë, duke kompensuar çdo ulje të volumit. Ndërkohë, Shtetet e Bashkuara kanë lejuar zhbllokimin e mbi 150 milionë fuçive naftë iraniane të depozituara në det, me një vlerë të vlerësuar mbi 10 miliardë dollarë.

Në këtë kontekst, pavarësisht presionit ushtarak dhe ekonomik, burimet financiare të Iranit mbeten të qëndrueshme, ndërsa infrastruktura alternative e eksportit redukton ndikimin e çdo goditjeje të mundshme mbi pikat kyçe si Ishulli Kharg./Corriere della Sera

Lini një Përgjigje