FLASH
Shkruar nga Marta Serafini
Ukraina rrezikon të shterojë legjitimitetin e saj demokratik. Pakti midis qeverisë dhe shoqërisë është çarë. Në korrik, protestat e para antiqeveritare që nga fillimi i luftës denoncuan korrupsionin dhe abuzimin me pushtetin...
Ukraina është gati të përballojë luftën me Rusinë për dy ose tre vjet të tjera, sipas kryeministrit polak Donald Tusk, i cili, në një intervistë me Sunday Times, citoi vlerësimin e Volodymyr Zelensky. Megjithatë, vendi po paguan një çmim vërtet të madh në tre fronte: ekonomik, politik dhe ushtarak.
Ëndrra e BE-së
Krahasuar me dy vjet më parë, lodhja nga lufta është gjithnjë e më e prekshme në shoqëri. Lufta ka gërryer besimin në të ardhmen: OKB-ja vlerëson se mbi 5 milionë njerëz janë larguar nga Ukraina.
Aktiviteti ekonomik, tashmë i paralizuar nga ndërprerjet e energjisë dhe raketat ruse, po vuan nga mungesa e fuqisë punëtore, ndërsa shkollat po zbrazen. Në këtë kontekst, rritja ekonomike prej 2 përqind shihet si një sukses.
Një e treta e kësaj vjen nga mbrojtja dhe teknologjia. Anëtarësimi në Bashkimin Evropian mbetet “Graali i Shenjtë” për shumë ukrainas që nga protestat e Euromaidanit.
Por kundërshtohet nga kryeministri hungarez Viktor Orbán dhe interesat bujqësore polake. Dhe jo vetëm kaq. Buxheti publik mbështetet pothuajse tërësisht nga ndihma e huaj. Ukraina ka marrë pjesën më të madhe të financimit prej 15.6 miliardë dollarësh nga programi i Fondit Monetar Ndërkombëtar (FMN) i rënë dakord në vitin 2023, dhe të dyja palët tani po negociojnë një paketë të re prej 8 miliardë dollarësh. Taksat e brendshme mezi mbulojnë shpenzimet ushtarake. Një mungesë prej 45 miliardë dollarësh pritet për vitin 2025, ndërsa premtimet perëndimore arrijnë në vetëm 27 miliardë dollarë. "Nuk kanë mbetur para", pranoi një zyrtar ukrainas për The Economist. FMN po i bën presion Kievit që të zhvlerësojë hryvnia-n.
Vijat e frontit
Në frontin ushtarak, pas tre vjetësh e gjysmë, Rusia nuk ka arritur të arrijë objektiva vendimtare: nuk ka pushtuar Kharkiv-in ose Kiev-in. Portet ukrainase janë më të ngarkuara se para luftës, dhe flota ruse është tërhequr në Novorossiysk. Vijat e frontit kanë qenë praktikisht në një ndalesë që nga viti 2022.
Inovacionet ukrainase dhe përdorimi i dronëve e kanë bërë çdo lëvizje jashtëzakonisht të rrezikshme. Mbi një milion rusë vlerësohet se janë vrarë ose plagosur. Në këtë kontekst, që nga fillimi i pushtimit, Ukraina ka rezistuar kryesisht falë shoqërisë civile: rrjetet e bizneseve dhe vullnetarëve mbushin boshllëqet e shtetit dhe "Ministrisë së Kaosit", siç e quajnë ukrainasit Ministrinë e Mbrojtjes.
Shumë inovacione ushtarake kanë lindur në garazhet e Kievit dhe qyteteve kryesore të Ukrainës, por Rusia është e aftë t'i kopjojë ato dhe t'i prodhojë ato më shpejt. Rekrutimi është gjithnjë e më i ashpër; këmbësorisë i mungojnë burrat.
Në fillim, vullnetarët u rreshtuan për të shkuar në front; tani shumë po ikin. Pa një rekrutim më të gjerë, është e vështirë të imagjinohet një fitore. Disa po spekulojnë për një kompromis të imponuar nga Trump: lëshimet diplomatike ndaj Moskës që ishin të paimagjinueshme edhe një vit më parë, përfshirë njohjen e aneksimit të Krimesë dhe ngrirjen e frontit, tani konsiderohen të pranueshme.
Dhe tani është e qartë për pothuajse të gjithë se, për momentin, shumë nga territoret e humbura nuk mund të rifitohen. Negociatorët ukrainas, megjithatë, nuk shohin shpresë të vërtetë dhe përsërisin: "Rusia po shet ajër".
Akuzat kundër presidencës
Përtej burrave, Ukraina rrezikon të shterojë legjitimitetin e saj demokratik. Pakti midis qeverisë dhe shoqërisë është çarë. Në korrik, protestat e para antiqeveritare që nga fillimi i luftës denoncuan korrupsionin dhe abuzimin me pushtetin.
Zelensky, i zgjedhur në vitin 2019 me kontroll të plotë të parlamentit, e ka centralizuar më tej pushtetin për shkak të luftës. Kundërshtarët argumentojnë se imazhi i tij si një hero perëndimor e ka bërë atë arrogant.
Tani ai vendos me një rreth të ngushtë, të dominuar nga shefi i kabinetit të tij Andriy Yermak. Presidenca akuzohet për frikësimin e medias dhe kundërshtarëve, ngritjen e padive politike dhe tolerimin e zhvatjes nga shërbimet e sigurisë. Protestat nuk e kanë ndaluar këtë trend. E ardhmja duket e pasigurt: as një armëpushim dhe as një luftë e gjatë nuk ofrojnë zgjidhje të lehta. Paqja do të kërkonte rindërtim, kujdes për veteranët, menaxhimin e pakënaqësisë dhe më pak ndihmë të huaj. Qeveria po shqyrton mbajtjen e zgjedhjeve në vitin 2026, nëse kushtet e lejojnë.
Sondazhet tregojnë se Zelensky mund të fitojë raundin e parë, por mund të humbasë në balotazh ndaj ish-Shefit të Shtabit të Përgjithshëm, Gjeneral Valery Zaluzhny. Megjithatë, shumë qytetarë nuk identifikohen me asnjërin.
Pavarësisht gjithçkaje, ka arsye për shpresë: shoqëria civile, sektori privat, ushtria, ekonomia dixhitale dhe mbrojtja po tregojnë përparim të konsiderueshëm.
Por Zelensky, i cili shpëtoi Ukrainën në fillim të luftës, tani duket se e ka humbur rrugën. Mbetet të shihet nëse ai do të jetë në gjendje të gjejë një të re. /Përshtatur nga Corriere/
Lini një Përgjigje