FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Mundësia e një provokimi kundër NATO-s interpretohet nga disa burime perëndimore si një shenjë e vështirësive që Rusia po has në Ukrainë. Kjo nuk do të thotë se ushtria ruse është pranë kolapsit. Moska vazhdon të ruajë një epërsi të konsiderueshme numerike, vazhdon bombardimet ndaj qyteteve ukrainase dhe ende arrin të përparojë në disa sektorë të frontit.
Në fund të muajit qershor, forcat ruse po shtonin presionin mbi Kostiantynivka, një nga qytetet e brezit të fortifikuar të Donbasit. Më 3 korrik, Ministria ruse e Mbrojtjes njoftoi se kishte marrë nën kontroll qytetin.
Problemi për Vladimir Putinin është raporti midis rezultateve të arritura dhe çmimit të paguar. Pas më shumë se 4 vitesh lufte, Moska ende nuk kontrollon plotësisht asnjërin prej katër rajoneve ukrainase, Donetsk, Luhansk, Zaporizhzhia dhe Kherson, të cilat Kremlini pretendon se i ka aneksuar.
Në përgjithësi, avancimi rus përgjatë pjesës më të madhe të rreth 1.200 kilometrave të vijës së frontit është ngadalësuar ndjeshëm. Edhe përparimet e mundshme në Donbas kërkojnë luftime të gjata, angazhim të madh trupash dhe shkatërrim pothuajse të plotë të qyteteve që pushtohen.
Rusia vazhdon kështu të konsumojë ushtarë, mjete luftarake dhe municione, pa arritur ende fitoren strategjike që Putini kishte parashikuar në fillim të pushtimit. Presidenti rus ka përsëritur se synon të vazhdojë operacionet deri në pushtimin e plotë të Donbasit dhe ka refuzuar propozimin ukrainas për pezullimin reciprok të sulmeve me rreze të gjatë.
Lufta ka mbërritur edhe në qytetet ruse
Dronët ukrainas tashmë janë në gjendje të godasin objektiva që ndodhen qindra ose mijëra kilometra larg kufirit: rafineri, depo, aeroporte, impiante industriale, rrjete hekurudhore dhe terminale nafte.
Këto sulme e kanë detyruar Moskën të shpërndajë sistemet e saj të mbrojtjes ajrore në një territor shumë të gjerë. Çdo bateri kundërajrore e vendosur për të mbrojtur një rafineri, një bazë ushtarake ose një qytet rus është një bateri më pak që mund të përdoret në front ose në territoret e pushtuara të Ukrainës.
Vetë Putini ka pranuar se sulmet ndaj infrastrukturës së naftës kanë shkaktuar mungesa karburanti në disa rajone dhe ka kërkuar përshpejtimin e prodhimit të sistemeve kundërajrore.
Edhe Banka Qendrore e Rusisë ka identifikuar uljen e prodhimit të karburanteve si një rrezik të ri inflacioni, duke pranuar në mënyrë të tërthortë ndikimin ekonomik të bombardimeve ukrainase.
Pasojat kanë prekur edhe jetën e përditshme. Në disa rajone, çmimet e benzinës kanë arritur ndër më të lartat në Evropë; disa linja autobusësh janë anuluar, ndërsa radhët në pikat e furnizimit me karburant kanë shkaktuar protesta dhe përplasje mes drejtuesve të automjeteve.
Kostoja e luftës po rëndon gjithnjë e më shumë
Edhe ekonomia ruse, e cila deri tani është mbështetur nga prodhimi ushtarak dhe shpenzimet publike, po jep shenja lodhjeje në rritje.
Gjatë pesë muajve të parë të vitit 2026, deficiti i buxhetit federal rus arriti në 2,6 për qind të Prodhimit të Brendshëm Bruto, duke tejkaluar objektivin vjetor prej 1,6 për qind.
Rritja e deficitit lidhet kryesisht me shpenzimet e nevojshme për financimin e luftës dhe kontratat e industrisë ushtarake.
Banka Qendrore e Rusisë e uli normën bazë të interesit vetëm në 14,25 për qind, duke e mbajtur kështu koston e parasë në nivele shumë të larta.
Kreditë e shtrenjta po frenojnë investimet civile dhe po shtojnë vështirësitë për kompanitë që nuk punojnë për sektorin e mbrojtjes.
Provokimi si rrugëdalje
Pikërisht në këtë kontekst, një provokim kundër Polonisë ose vendeve baltike mund t'i duket i dobishëm Kremlinit. Objektivi nuk do të ishte pushtimi i një pjese të territorit të NATO-s. Një operacion i tillë do ta ekspozonte Rusinë ndaj një përgjigjeje ushtarake shumë më të fuqishme dhe do të rrezikonte ta shndërronte luftën në Ukrainë në një konflikt të drejtpërdrejtë me tridhjetë aleatë.
Qëllimi do të ishte politik: të krijonte frikë, të demonstronte se vazhdimi i ndihmës për Ukrainën sjell rreziqe të drejtpërdrejta për qytetarët evropianë dhe të bindte të paktën disa qeveri të reduktonin furnizimet me armë për Kievin.
Një inkursion i kufizuar mund të përdorej gjithashtu për të testuar gatishmërinë e Shteteve të Bashkuara për të mbrojtur realisht aleatët e tyre në krahun lindor. Moska mund të shpresojë se Uashingtoni, nga frika e një përshkallëzimi bërthamor, do ta shtynte Poloninë drejt negociatave në vend që të reagonte ushtarakisht.
Sipas skenarit të mundshëm të përshkruar nga burime polake, ushtarë rusë ose bjellorusë mund të hynin për disa kilometra në territorin e NATO-s dhe më pas të pretendonin se kishin humbur orientimin për shkak të ndërhyrjeve në sistemin GPS. Një justifikim tjetër mund të ishte nevoja për të rikuperuar një helikopter të dëmtuar.
Pas disa ditësh tensioni, Moska mund të tërhiqte trupat në këmbim të lëshimeve politike, duke e paraqitur rezultatin para opinionit publik rus si një fitore ndaj Perëndimit.
Hipoteza të tjera përfshijnë sulme me dronë ndaj centraleve elektrike, inkursione ajrore të simuluara për të detyruar aktivizimin e mbrojtjes polake ose akte sabotimi që do t'i atribuoheshin Ukrainës.
Kurthi i paqartësisë
Pika e dobët që Putini mund të përpiqet të shfrytëzojë është paqartësia e Nenit 5 të Traktatit të Atlantikut të Veriut, i cili përcakton se një sulm kundër një aleati konsiderohet sulm kundër të gjithë aleancës.
Megjithatë, traktati nuk parashikon që çdo incident të çojë automatikisht në një luftë të përgjithshme. Natyra e sulmit dhe mënyra e reagimit vlerësohen rast pas rasti nga shtetet anëtare.
NATO ka sqaruar se edhe një sulm serioz kibernetik ose një seri operacionesh hibride mund të konsiderohen sulm i armatosur dhe të çojnë në aktivizimin e Nenit 5. Megjithatë, pragu varet nga intensiteti i sulmit, pasojat e tij dhe mundësia për t'ia atribuar me siguri një shteti të caktuar.
Një operacion i kufizuar, i kryer nga persona pa shenja dalluese ose i paraqitur si një gabim, do të kishte pikërisht këtë synim: të vononte procesin e vendimmarrjes. Ndërsa aleatët debatojnë se çfarë ka ndodhur në të vërtetë, Moska mund të përhapë versione kontradiktore, të fajësojë Ukrainën dhe të ushqejë frikën se një reagim ushtarak mund të çojë në një luftë bërthamore.
Samiti i Ankarasë dhe 70 miliardë euro për Kievin
Në këtë klimë, më 7 dhe 8 korrik do të zhvillohet në Turqi samiti i NATO-s në Ankara. Objektivi zyrtar është shndërrimi i angazhimeve të marra nga aleatët në vitin 2025 në investime më të mëdha, kapacitete të reja ushtarake, rritje të prodhimit industrial dhe mbështetje afatgjatë për Ukrainën.
Megjithatë, objektivi kryesor politik do të jetë shmangia e përçarjeve të brendshme që mund ta bëjnë Aleancën më të cenueshme pikërisht në një moment kur po shtohen shqetësimet për provokime të mundshme ruse.
Projektdeklarata përfundimtare, e miratuar nga ambasadorët e vendeve anëtare, riafirmon "angazhimin e palëkundur" për mbrojtjen kolektive dhe përsërit se një sulm kundër një aleati duhet të konsiderohet sulm kundër të gjithëve.
Ky formulim nuk konsiderohet aspak i vetëkuptueshëm. Donald Trump ka akuzuar vazhdimisht vendet evropiane se përfitojnë nga mbrojtja amerikane dhe, pas tensioneve mbi luftën me Iranin, ka vënë sërish në dyshim rëndësinë e Aleancës për Shtetet e Bashkuara.
Deklarata e përgatitur për Ankaranë synon të kapërcejë këto ndarje me formulën: "Një Evropë më e fortë në një NATO më të fortë."
Sipas këtij vizioni, aleatët evropianë dhe Kanadaja do të marrin një pjesë gjithnjë e më të madhe të përgjegjësisë për mbrojtjen konvencionale të kontinentit, ndërsa Shtetet e Bashkuara do të reduktojnë gradualisht praninë e tyre të drejtpërdrejtë në forcat e nevojshme për parandalimin ushtarak.
Uashingtoni tashmë ka tërhequr ose ka planifikuar të tërheqë nga Evropa trupa, avionë, anije dhe mjete të tjera ushtarake, ndërsa njëkohësisht ka nisur një rishikim të pranisë së tij ushtarake në kontinent.
Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, ka deklaruar se Aleanca do të mbetet transatlantike, por do të duhet të jetë më e "balancuar". Shtetet e Bashkuara do të vazhdojnë të kenë një rol të pazëvendësueshëm në parandalimin bërthamor, inteligjencën, logjistikën dhe kapacitetet strategjike.
Aleatët evropianë dhe Kanadaja rritën shpenzimet për mbrojtjen me rreth 90 miliardë dollarë gjatë vitit 2025, duke e çuar totalin mbi 570 miliardë dollarë. Në samitin e Ankarasë, ata do të duhet të dëshmojnë se rritja e buxheteve po shndërrohet realisht në më shumë ushtarë, sisteme kundërajrore, municione, dronë dhe pajisje ushtarake të gatshme për përdorim.
Objektivi i ri, i miratuar në samitin e Hagës, parashikon që deri në vitin 2035 vendet anëtare të investojnë 5 për qind të Prodhimit të Brendshëm Bruto në mbrojtje. Nga kjo shumë, 3,5 për qind do t'u kushtohet kapaciteteve ushtarake thelbësore, ndërsa 1,5 për qind do të investohet në infrastrukturë, siguri kibernetike, mobilitet ushtarak dhe rritjen e qëndrueshmërisë së shteteve.
Për këtë arsye, samiti i Ankarasë nuk do të miratojë një objektiv të ri, pasi ai është vendosur tashmë, por do të shqyrtojë planet kombëtare për arritjen e tij.
Çështja më delikate mbetet mbështetja për Ukrainën.
Projektdeklarata parashikon që vendet anëtare të NATO-s të ofrojnë 70 miliardë euro ndihmë ushtarake për Ukrainën gjatë vitit 2026 dhe të ruajnë në vitin 2027 një nivel mbështetjeje "të paktën të barabartë".
Nëse ky formulim mbetet i pandryshuar, ndihma ushtarake për dy vitet mund të arrijë në rreth 140 miliardë euro.
Pjesa më e madhe e barrës financiare do të mbulohet nga vendet evropiane dhe Kanadaja, të cilat do të blejnë nga Shtetet e Bashkuara armët dhe municionet prioritare për t'ia transferuar më pas Ukrainës.
Krahu jugor që kërkon Italia
Italia do të përpiqet të shmangë që NATO-ja e re të përqendrohet vetëm në kufirin lindor.
Roma prej vitesh mbron një qasje "360 gradë", e cila përfshin edhe Mesdheun, Afrikën e Veriut, Lindjen e Mesme, luftën kundër terrorizmit, sigurinë energjetike dhe mbrojtjen e rrugëve detare.
Për këtë arsye, projektdeklarata e përgatitur për Ankaranë përmban edhe një referencë për Iranin, duke kërkuar që Teherani të mos zhvillojë armë bërthamore dhe të respektojë lirinë e lundrimit në ngushticën e Hormuzit.
Për Italinë, kjo mund të përkthehet në një rritje të rolit politik dhe operacional të Marinës Ushtarake, të bazave ushtarake në Mesdhe dhe të industrisë kombëtare të ndërtimit të anijeve. Ndër projektet e shqyrtuara është edhe zgjerimi i flotës së shkatërruesve deri në gjashtë njësi, nga dy që janë aktualisht në shërbim, Andrea Doria dhe Caio Duilio. /Përshtatur nga Today.it/
Lini një Përgjigje