
Lufta në Rusi, çmilitarizimi dhe riarmatosja
Gjenerali Carsten Breuer nuk është një njeri që lëviz ngadalë. Si kreu i forcave të armatosura të Gjermanisë, ai konsiderohet sot figura më e fuqishme, dhe ndoshta më përcaktuese, ushtarake në Evropë. Misioni i tij është i qartë dhe ambicioz: të shndërrojë ushtrinë gjermane në forcën më të fuqishme konvencionale të kontinentit, dhe këtë me një shpejtësi që nuk lë vend për vonesa.
Ai paralajmëron se Rusia, përmes rekrutimit intensiv dhe investimeve në armatime, mund të jetë në gjendje deri në vitin 2029 të ndërmarrë një sulm në shkallë të gjerë ndaj territorit të NATO-s. “Nuk kam përjetuar kurrë një situatë kaq të rrezikshme dhe kaq urgjente”, thekson ai. Për një ushtarak, përgjigjja është një: përgatitja.
Ambicia e re ushtarake e Gjermanisë
Breuer iu bashkua ushtrisë së Gjermanisë Perëndimore në vitin 1984, në kulmin e Luftës së Ftohtë. Sot, pa retorikë të theksuar ushtarake, por me objektiva të qarta, ai synon të reformojë plotësisht forcat e armatosura.
Gjermania planifikon të rrisë shpenzimet ushtarake nga 95 miliardë euro në vitin 2025 në 162 miliardë euro deri në vitin 2029 – një rritje e fortë që gëzon mbështetje të gjerë shoqërore. Nuk bëhet fjalë për një forcim të thjeshtë, por për një ndryshim të thellë.
Megjithatë, vetëm pak vite më parë, një plan i tillë do të kishte shkaktuar shqetësim në të gjithë Evropën. Historia vazhdon të rëndojë. Në shekullin XX, Gjermania ishte përgjegjëse për luftëra shkatërruese dhe humbje të mëdha njerëzore. Për dekada, vendi kufizoi qëllimisht fuqinë e tij ushtarake si një formë vetëpërmbajtjeje historike.
Sot, pyetja rikthehet me forcë: a mund të bëhet sërish Gjermania një superfuqi ushtarake pa ngjallur frikë? Dhe nëse po, çfarë roli do të zgjedhë?
Në vijën e parë të Evropës Lindore
Përgjigjja po shfaqet në Lituani. Për herë të parë që nga Lufta e Dytë Botërore, forcat gjermane kanë prani të përhershme atje. Rreth 1,200 ushtarë ndodhen tashmë në vend, me synimin për të arritur në 5,000 brenda vitit të ardhshëm.
Në stërvitje pranë kufirit me Bjellorusinë, trupat gjermane simulojnë skenarë të një pushtimi nga lindja. Zona nuk është zgjedhur rastësisht. Rrafshi i Madh Evropian – pa pengesa natyrore – ka qenë historikisht një korridor për fushata ushtarake, nga Napoleoni deri te Hitleri.
Historia këtu nuk është vetëm e kaluar, por edhe paralajmërim.

Nga çmilitarizimi te riarmatosja
Pas rënies së Bashkimit Sovjetik, Gjermania, si edhe pjesa më e madhe e Evropës, reduktoi ndjeshëm kapacitetet ushtarake. Kishte periudha kur mungesat ishin aq të mëdha sa ushtarët stërviteshin me mjete të improvizuara në vend të armëve.
Kjo periudhë konsiderohet tashmë e kaluar. Pushtimi rus i Ukrainës shërbeu si katalizator. Në vitin 2025, parlamenti gjerman mori një vendim historik, duke lehtësuar kufizimet fiskale për të financuar mbrojtjen.
Për një vend që ende mbart traumën e hiperinflacionit të periudhës ndërmjet dy luftërave botërore, ky vendim nuk ishte vetëm ekonomik, por edhe kulturor. Analistët e përshkruajnë si “një revolucion të vërtetë kulturor”.
Roli i SHBA-së dhe kërkimi për autonomi
Një rol të rëndësishëm në këtë kthesë ka luajtur edhe ndryshimi në qëndrimin e Shteteve të Bashkuara. Deklaratat për reduktim të angazhimit në sigurinë evropiane kanë shkaktuar shqetësim në Berlin.
Gjermania e pasluftës kishte ndërtuar sigurinë e saj mbi mbështetjen amerikane. Sot, kjo siguri nuk është më e garantuar. Si pasojë, Berlini po ndjek një strategji të re: rritjen e “autonomisë operacionale” brenda NATO-s.
Gjermania po investon në kapacitete të veta, përfshirë inteligjencën, dronët, goditjet precize dhe teknologjitë hapësinore. Paralelisht, po forcon industrinë e saj të mbrojtjes.
Rikthimi i fuqisë ushtarake, me kujdes
Pavarësisht forcimit, udhëheqja gjermane përdor një gjuhë të kujdesshme bashkëpunimi. Mesazhi është i qartë: qëllimi nuk është dominimi, por siguria kolektive.
Numri i trupave është tregues i këtij drejtimi. Nga 182,000 ushtarë aktualisht, synimi është të arrijnë në 200,000 në afat të shkurtër dhe në 240,000 në dekadën e ardhshme, me forcimin paralel të rezervave.
Nëse është e nevojshme, nuk përjashtohet rikthimi i shërbimit të detyrueshëm ushtarak.
Evropa në një epokë të re
Aleatët evropianë, përfshirë vende me kujtesë historike të ndjeshme si Polonia, e shohin pozitivisht forcimin e Gjermanisë. Ata preferojnë një Gjermani të fortë që vepron brenda aleancave, sesa një Gjermani pasive.
Megjithatë, balanca mbetet e brishtë. Evropa po përpiqet të rindërtojë arkitekturën e saj të sigurisë në një kohë kur nuk ka një zëvendësues të qartë për rolin e SHBA-së.
Pesha e përgjegjësisë
I pyetur nëse ndien peshën e rolit si ushtaraku më i fuqishëm në Evropë, Breuer u përgjigj shkurt: “E ndiej përgjegjësinë çdo ditë.”
Kjo fjali përmbledh qëndrimin e ri gjerman: më pak demonstrim force, më shumë përgjegjësi. Më pak retorikë, më shumë përgatitje.
Bota e krijuar pas Luftës së Dytë Botërore po ndryshon. Dhe bashkë me të, edhe roli i Gjermanisë. Ajo nuk është më e kufizuar, por është rikthyer në qendër të zhvillimeve – e pajisur, e vendosur dhe më e kujdesshme se kurrë. /Përshtatur nga BBC/
Lini një Përgjigje