FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Sulmet iraniane ndaj Izraelit dhe pasiguria për fundin e konfliktit tronditin tregjet
Aksionet ranë dhe çmimet e naftës u rritën ndjeshëm pasi presidenti amerikan Donald Trump dha pak detaje mbi mënyrën se si synon të përfundojë konfliktin brenda dy deri në tre javëve të ardhshme.
Shpresat për një fund të shpejtë të luftës në Lindjen e Mesme u zbehën, pasi Trump premtoi goditje më agresive ndaj Iranit në një fjalim të shumëpritur, i cili zhgënjeu investitorët që prisnin sinjale më të qarta për dalje nga kriza.
Tregjet e aksioneve ranë dhe çmimet e naftës u rritën pasi Trump deklaroi se operacionet ushtarake do të intensifikohen në dy deri në tre javët e ardhshme, pa dhënë një afat konkret për përfundimin e konfliktit, i cili ka shkaktuar çrregullime në furnizimin global me energji dhe kërcënon ekonominë botërore.
Trump la të kuptohet gjithashtu se lufta mund të përshkallëzohet nëse udhëheqësit iranianë nuk pranojnë kushtet e SHBA gjatë negociatave, duke përfshirë mundësinë e sulmeve ndaj infrastrukturës energjetike dhe të naftës së Iranit.
Pa garanci për krizën energjetike
Çmimet e naftës Brent u rritën rreth 5%, duke arritur në 106.16 dollarë për fuçi, ndërsa fjalimi i Trump nuk dha siguri për rihapjen e ngushticës së Hormuzit, një rrugë jetike për energjinë globale. Çmimet kishin rënë më herët gjatë së enjtes, pas stabilizimit në seancën e mëparshme.
Aksionet pësuan goditje, me kontratat futures të indekseve amerikane që ranë rreth 1% dhe ato evropiane mbi 1.5%. Pothuajse të gjitha tregjet aziatike ishin në rënie, me indeksin japonez Nikkei që humbi 1.8% dhe indeksin MSCI të rajonit Azi-Paqësor që ra më shumë se 1.5%.
“Nëse Trump synonte të rriste besimin në tregje, nuk ia ka arritur,” tha Russell Chesler nga Vaneck Australia, duke shtuar “pyetja kryesore për investitorët është: kur do të përfundojë kjo situatë? Kjo po shkakton paqëndrueshmëri.”
Menjëherë pas fjalimit, ushtria izraelite njoftoi se kishte identifikuar raketa të lëshuara nga Irani drejt territorit izraelit.
Që nga 28 shkurti, mijëra persona janë vrarë në Lindjen e Mesme, pasi SHBA dhe Izraeli sulmuan Iranin, duke nxitur kundërsulme iraniane ndaj Izraelit, bazave amerikane dhe vendeve të Gjirit, si dhe duke hapur një front të ri në Liban. Irani gjithashtu afro e mbylli ngushticën e Hormuzit, përmes së cilës kalon rreth një e pesta e furnizimit global me naftë dhe gaz të lëngshëm, duke rritur kostot e energjisë.
Trump deklaroi se SHBA nuk varen nga kjo rrugë dhe u bëri thirrje aleatëve që të kontribuojnë në rihapjen e saj. Ai fajësoi Iranin për rritjen e çmimeve të karburanteve në SHBA.
Fondi Monetar Ndërkombëtar, Banka Botërore dhe Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë paralajmëruan se lufta ka pasoja të rëndësishme dhe të pabarabarta në nivel global dhe se do të koordinojnë reagimin, përfshirë mbështetje financiare për vendet më të prekura.
Në një intervistë për Reuters, Trump deklaroi se sulmet amerikano-izraelite kanë parandaluar Iranin të zhvillojë armë bërthamore, pa paraqitur prova. Ai tha se SHBA mund të ndërmarrin sërish goditje nëse kërcënimi rikthehet.
Ndërkohë, presidenti iranian Masoud Pezeshkian deklaroi se Irani nuk ka armiqësi ndaj popullit amerikan. Trump tha se po zhvillohen bisedime me udhëheqës iranianë, të cilët i konsideron më pak radikalë se paraardhësit.
Ai pretendoi se Irani kishte kërkuar armëpushim, por se kjo nuk do të merret në shqyrtim pa përfundimin e bllokadës së Hormuzit. Irani e mohoi një kërkesë të tillë.
Një burim i lartë iranian deklaroi se Teherani kërkon armëpushim të garantuar për të ndalur sulmet dhe se nuk ka pasur bisedime për një marrëveshje të përkohshme.
Burime nga Pakistani, i cili po përpiqet të ndërmjetësojë, thanë se është propozuar një armëpushim i përkohshëm, por pa përgjigje nga palët. Nënpresidenti amerikan JD Vance ka kontaktuar ndërmjetësit pakistanezë dhe ka sinjalizuar hapje për armëpushim në kushte të caktuara.
Trump kishte sugjeruar më herët se mund ta përfundojë luftën edhe pa marrëveshje dhe kritikoi mungesën e mbështetjes nga aleatët e NATO-s, megjithëse nuk e përmendi drejtpërdrejt aleancën në fjalimin e tij.
Ai u bëri thirrje vendeve që varen nga nafta të blejnë nga SHBA ose të marrin përgjegjësi për furnizimin e tyre. “Shkoni në ngushticë dhe merreni vetë,” tha ai, duke shtuar se SHBA nuk do të ofrojnë më të njëjtën mbështetje si më parë.
Shtetet evropiane kanë mbajtur një qëndrim të kujdesshëm, ndërsa një zyrtare franceze deklaroi se operacionet e NATO-s në ngushticën e Hormuzit do të përbënin shkelje të së drejtës ndërkombëtare.
Lini një Përgjigje