
Në një sondazh të fundit, 44 % e kanadezëve thanë se mbështesin idenë e anëtarësimit në BE, krahasuar me vetëm 34 %, që e hodhën poshtë idenë...
Anëtarësimi në BE nuk është në votim në zgjedhjet vendimtare të Kanadasë, që do të mbahen më 28 prill.
Por sondazhet tregojnë se kanadezët janë të intriguar nga ideja për t'u bashkuar me bllokun.
Ndërsa presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ashpërson marrëdhëniet me fqinjin e tij verior përmes një stuhie tarifash ndëshkuese dhe postimeve luftarake në mediat sociale, kanadezët po pyesin veten nëse duhet të jenë të qetë për aleatë të rinj, më të besueshëm.
Në një sondazh të fundit, 44 % e kanadezëve thanë se mbështesin idenë e anëtarësimit në BE, krahasuar me vetëm 34 %, që e hodhën poshtë idenë.
Zëdhënësja kryesore e Komisionit Evropian Paula Pinho vuri në dukje se Brukseli ishte "i nderuar me rezultatet e një sondazhi të tillë", por dukej se konfirmoi se vetëm vendet evropiane kanë të drejtë për anëtarësim, sipas traktateve qeverisëse të bllokut.
Por ndërsa anëtarësimi i Kanadasë në BE mund të tingëllojë i largët edhe për Komisionin, ekspertët e BE-së që shpalosën pyetjen për Politico thanë se një lojë e tillë nuk do të kishte gjasa të ketë sukses, por nuk është e pamundur.
"Kanadaja me siguri do të kualifikohej"
Megjithëse të ndarë nga Oqeani Atlantik dhe mijëra kilometra, Kanadaja dhe BE-ja ndajnë shumë interesa të përbashkëta: lidhje të forta ekonomike, vlera të përbashkëta demokratike dhe, mirë, dhimbje koke përçarëse që po shkakton administrata amerikane e Donald Trump.
Kjo shtron pyetjen – duke pasur parasysh që Pinho i referohet terminologjisë në nenin 49 të Traktatit për Bashkimin Evropian që thotë se “çdo shtet evropian mund të aplikojë për t'u bërë anëtar i Bashkimit” – a ka ndonjë gjë përtej gjeografisë bazë që e bën një vend evropian dhe a mund të kualifikohet Kanadaja?
"Të jesh evropian është më shumë një gjendje shpirtërore," tha për Politico, Giselle Bosse, profesore e mbështetjes së demokracisë së jashtme të BE-së në Universitetin e Mastrihtit.
Sipas saj, "ligjërisht dhe formalisht një shtet evropian nuk është në fakt i përcaktuar dhe duke parë në të kaluarën, ne kemi pasur shtete evropiane që në një farë mënyre nuk janë të kufizuara në kontinentin evropian", duke sjellë në vëmendje faktin se shtetet e BE-së kanë territore jashtë shtetit në Karaibe, Paqësor dhe Arktik.
Ajo i quajti kanadezët "evropianë të veçantë, në një farë mënyre" për arsye duke përfshirë besimin e tyre në shtetin e mirëqenies, sistemet e tyre politike dhe ligjore që bazohen në modelet evropiane dhe shumë kanadezë që kanë prejardhje kontinentale.
Frank Schimmelfennig, profesor i politikës evropiane në ETH Cyrih, kishte një qëndrim të ngjashëm, duke elaboruar në një diskutim të vazhdueshëm rreth asaj se çfarë do të thotë të jesh evropian përtej vendosjes në një hartë të botës.
"Kanadaja sigurisht që do të kualifikohej" tha ai, pasi "në shumë mënyra është ndoshta më afër atyre vlerave, institucioneve dhe politikave evropiane sesa shumë nga vendet kandidate aktuale".
Këto vende kandidate përfshijnë vendet e Ballkanit Perëndimor, si dhe Ukrainën dhe Moldavinë, të cilat po përparojnë mirë (megjithëse ngadalë) në rrugën e BE-së, por edhe Turqinë dhe Gjeorgjinë, të cilat kanë ngecur për shkak të kthimit demokratik dhe shqetësimeve për sundimin e ligjit.
Si një shënim kujdesi për çdo eurofil të ngacmuar në Otava, kur fqinji jugor i BE-së, Maroku, aplikoi për anëtarësim në 1987, aplikimi i tij u refuzua me arsyetimin se nuk ishte një shtet evropian.
Ian Bond, zëvendësdrejtor në Qendrën për Reformën Evropiane, beson se "do të ishte jashtëzakonisht e vështirë të vërtetohej se Kanadaja është një vend evropian" për disa arsye.
Edhe nëse do të kalonte testin e të ashtuquajturit evropianizëm, "ekonomia praktike" do të pengohej, tha ai.
"Kanadaja më pas do të duhet të vendosë kufirin doganor midis vetes dhe SHBA-së dhe të zbatojë tarifat dhe rregulloret e BE-së për importet nga SHBA. Do të ishte jashtëzakonisht shkatërruese ekonomikisht. Do të tejkalonte çdo përfitim që mund të priste të merrte nga anëtarësimi në [BE] gjatë shumë e shumë viteve," shtoi Bond.
Ai tha se lejimi i një anëtari të ri në bllok do të kërkonte unanimitet – madje edhe referendume në disa vende anëtare, si Franca.
Së fundi, anëtarësimi i Kanadasë në BE mund të zhgënjejë disa vende, si Turqia, të cilat kanë qëndruar në radhë për, fjalë për fjalë, dekada.
“Unë nuk mendoj se kjo është e realizueshme në afat të shkurtër, për shkak të procedurave dhe gjendjes së unionit dhe zgjerimit”, tha Bosse.
Në vend të kësaj, ajo që mund të bëjë Kanadaja është të përmirësojë marrëveshjen e partneritetit ekonomik me BE-në, tha Bond.
Dhe duket se autoritetet kanadeze po bëjnë tashmë këtë. Kryeministri i ri Mark Carney bëri udhëtimin e tij të parë jashtë vendit në Francë më 17 mars për të diskutuar ndërtimin e lidhjeve më të forta ekonomike, të mbrojtjes dhe tregtare me presidentin francez Emmanuel Macron. /Përshtati Pamfleti nga Politico/
Lini një Përgjigje