FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Zeneli theksoi se zgjerimi i pranisë ekonomike dhe strategjike të Kinës në kontinent kërkon një qasje më të koordinuar nga vendet perëndimore...
Valbona Zeneli, eksperte e lartë në Atlantic Council, ka dëshmuar përpara Kongresit amerikan mbi ndikimin në rritje të Kinës në Europë dhe rreziqet që kjo influencë mund të paraqesë për ekonominë dhe arkitekturën e sigurisë europiane. Gjatë dëshmisë, ajo tha se strategjia e Kinës në Evropë shkon përtej tregtisë së thjeshtë, duke synuar krijimin e një rrjeti kompleks varësish strategjike që kërcënojnë sigurinë ekonomike, teknologjike dhe ushtarake të Bashkimit Evropian. Zeneli theksoi se zgjerimi i pranisë ekonomike dhe strategjike të Kinës në kontinent kërkon një qasje më të koordinuar nga vendet perëndimore.
“Bashkimi Evropian ka bërë përparim të konsiderueshëm në rikalibrimin e qasjes ndaj Republikës Popullore të Kinës. Megjithatë, është jashtëzakonisht e rëndësishme të kujtojmë veten se politika e Evropës ndaj Kinës nuk është një strategji e vetme, por është produkt i një negociate komplekse midis institucioneve të Bashkimit Evropian dhe 27 shteteve anëtare, secila me interesa të dallueshme ekonomike, presione politike dhe shqetësime sigurie. Ky realitet e bën shumë të vështirë veprimin e unifikuar dhe të qëndrueshëm ndaj Pekinit. Kina ka zgjeruar gjurmën e saj ekonomike në të gjithë Evropën me një qëllim të qartë strategjik: të fitojë teknologji të përparuara, të formësojë zinxhirët globalë të vlerës dhe të ndërtojë ndikim në sektorët kritikë. Pekini kombinon financimin e mbështetur nga shteti, subvencionet industriale dhe angazhimin politik për të thelluar praninë e tij, duke synuar prodhimin e përparuar në Evropën Perëndimore, infrastrukturën dhe energjinë në Evropën Jugore, marrëdhëniet politiko-ekonomike në Evropën Qendrore dhe Lindore dhe Ballkanin Perëndimor përmes platformave si 14+1 dhe Iniciativa "Një Brez, një Rrugë". Për Pekinin, kjo nuk është thjesht përfitim tregtar. Kjo është ndikim strategjik. Ajo kërkon të ndërtojë varësi dhe të zgjerojë ndikimin e saj në sektorë kritikë duke shfrytëzuar hapjen e Evropës dhe kompleksitetin e saj rregullator”, tha Zeneli.
Valbona Zeneli u paraqiti ligjvënësve amerikanë tre rekomandime kryesore për të adresuar këto sfida, duke theksuar rëndësinë e forcimit të bashkëpunimit euroatlantik. Sipas saj, përmes komisioneve të përbashkëta dhe një dialogu të vazhdueshëm strategjik mes SHBA-së dhe Europës mund të ndërtohet një përgjigje më efektive ndaj ndikimit të Kinës në tregjet dhe strukturat e sigurisë perëndimore. Gjithashtu harmonizimi teknologjik është urgjent. Bashkëpunimi për kontrollet e eksporteve, gjysmëpërçuesit, inteligjencën artificiale, teknologjitë kuantike dhe mallrat me përdorim të dyfishtë do të jetë vendimtar për të ardhmen. Zeneli theksoi se lidershipi teknologjik amerikan dhe fuqia rregullatore evropiane janë forca plotësuese, por dallimet mbi politikën industriale dhe autonominë strategjike duhet të kapërcehen.
Në mënyrë të veçantë Valbona Zeneli u fokusua edhe tek koordinimi në fushën e sigurisë i cili duhet të zgjerohet për të adresuar mbështetjen e mundësuar nga Kina për Rusinë, për të forcuar kundërspiunazhin dhe mbrojtjen kibernetike, si dhe për të harmonizuar strategjitë euro-atlantike dhe indo-paqësore aty ku interesat ndërthuren.
“Së pari, Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Evropian duhet të krijojnë një mekanizëm koordinimi të nivelit të lartë për të kundërshtuar Kinën dhe për të promovuar sigurinë e përbashkët ekonomike. Kjo duhet të përfshijë iniciativa të përbashkëta si mineralet kritike, prodhimi i çipave, importet hyrëse dhe dalëse të përafërta, shqyrtimi i investimeve të thella dhe vlerësimi i kërcënimeve të përbashkëta. Së dyti, përafrimi i teknologjisë është urgjent. Bashkëpunimi në kontrollin e eksportit, gjysmëpërçuesit, inteligjencën artificiale, teknologjitë kuantike dhe mallrat me përdorim të dyfishtë duhet të jetë i qëndrueshëm dhe i fokusuar në zbatim. Lidershipi teknologjik amerikan dhe fuqia rregullatore evropiane janë forca plotësuese, por dallimet mbi politikën industriale dhe autonominë strategjike duhet të kapërcehen. Së treti, bashkëpunimi i sigurisë duhet të zgjerohet për të adresuar mbështetjen e mundësuar nga Kina për Rusinë, për të forcuar kundër-spiunazhin dhe mbrojtjen kibernetike, dhe për të përafruar strategjitë euroatlantike dhe indo-paqësore aty ku interesat kryqëzohen. Nëse përafrohen në mënyrë efektive, shkalla e kombinuar e ekonomive të SHBA-së dhe BE-së mund të formësojë standardet globale, të përforcojë zinxhirët e furnizimit dhe të kundërshtojë shtrëngimin ekonomik”, shtoi ajo.
Në dëgjese morën pjesë disa senatorë dhe kongresmenë, dhe ajo u drejtua nga kongresmeni Jake Ellzey, përfaqësues i Texas në Kongresin Amerikan.
Komisioni i Helsinkit të Kongresit Amerikan është komision dypartiak i qeverisë së Shteteve të Bashkuara me 21 anëtarë nga Kongresi (8 senatorë dhe 8 kongresmenë) dhe dega ekzekutive e qeverisë amerikane (si Departamenti i Shtetit) që monitoron respektimin e angazhimeve për të drejtat e njeriut, demokracinë dhe sigurinë në kuadër të OSBE-së.
Fjala e plotë:
Përfaqësues Alzi, anëtarë të nderuar të komisionit, faleminderit për mundësinë për të dëshmuar mbi këtë temë të rëndësishme. Më lejoni të filloj me një pikë qendrore.
Bashkimi Evropian ka bërë përparim të konsiderueshëm në rikalibrimin e qasjes ndaj Republikës Popullore të Kinës. Megjithatë, është jashtëzakonisht e rëndësishme të kujtojmë veten se politika e Evropës ndaj Kinës nuk është një strategji e vetme, por është produkt i një negociate komplekse midis institucioneve të Bashkimit Evropian dhe 27 shteteve anëtare, secila me interesa të dallueshme ekonomike, presione politike dhe shqetësime sigurie. Ky realitet e bën shumë të vështirë veprimin e unifikuar dhe të qëndrueshëm ndaj Pekinit. Kina ka zgjeruar gjurmën e saj ekonomike në të gjithë Evropën me një qëllim të qartë strategjik: të fitojë teknologji të përparuara, të formësojë zinxhirët globalë të vlerës dhe të ndërtojë ndikim në sektorët kritikë. Pekini kombinon financimin e mbështetur nga shteti, subvencionet industriale dhe angazhimin politik për të thelluar praninë e tij, duke synuar prodhimin e përparuar në Evropën Perëndimore, infrastrukturën dhe energjinë në Evropën Jugore, marrëdhëniet politiko-ekonomike në Evropën Qendrore dhe Lindore dhe Ballkanin Perëndimor përmes platformave si 14+1 dhe Iniciativa "Një Brez, një Rrugë". Për Pekinin, kjo nuk është thjesht përfitim tregtar. Kjo është ndikim strategjik. Ajo kërkon të ndërtojë varësi dhe të zgjerojë ndikimin e saj në sektorë kritikë duke shfrytëzuar hapjen e Evropës dhe kompleksitetin e saj rregullator. Kjo ka implikime strukturore për Evropën.
Së pari, siguria ekonomike e BE-së preket. Ekuilibri ekonomik ka ndryshuar ndjeshëm gjatë dy dekadave të fundit. Tani pjesa e Kinës në ekonominë globale është rreth 20%, është rritur ndërsa ajo e Bashkimit Evropian ka rënë në 14%. Tregtia është zgjeruar, por është bërë gjithnjë e më e pabalancuar, me Kinën që furnizon mbi një të pestën e importeve të BE-së dhe një deficit tregtar që tejkalon 400 miliardë dollarë. Subvencionet shtetërore, mbikapaciteti, kufizimi i aksesit në treg dhe kontrollet e eksportit, veçanërisht në metalet e rralla dhe inputet kritike, kanë krijuar dobësi në zinxhirët e furnizimit evropianë duke shkaktuar një tronditje të Kinës. Së dyti, teknologjia është bërë fusha më e mprehtë e konkurrencës. Mbështetja e Evropës në gjysmëpërçuesit kinezë, 5G, IA dhe lëndët e para krijon varësi strategjike, ndërsa Pekini zgjeron ndikimin e tij përmes standardeve, subvencioneve dhe ekosistemeve të teknologjisë së integruar. Së treti, mbrojtja dhe siguria ushtarake preken në mënyrë indirekte, por preken materialisht. Leva ekonomike krijon kufizime në vendime, ndërlikon sanksionet dhe dobëson zinxhirët e furnizimit, dhe këto janë rreziqe që rriten nga përafrimi i Kinës me Rusinë dhe mbështetja e saj për luftën e Moskës në Ukrainë. Në përgjigje, Bashkimi Evropian ka ndryshuar qëndrimin e tij. Tani është zhvendosur nga angazhimi në konkurrencë të kujdesshme me Kinën. Trende si rritja e vendosmërisë së Kinës, çështjet e të drejtave të njeriut, ndërprerjet e zinxhirit të furnizimit me COVID-19 dhe përafrimi i Kinës me Rusinë kanë krijuar shqetësime të përbashkëta në të gjithë Evropën. Në vitin 2019, BE e përcaktoi Kinën njëkohësisht si një partner bashkëpunimi, një konkurrent ekonomik dhe një rival sistemik. Që atëherë, BE ka miratuar mekanizma të ndryshëm nga mekanizmi i ekranit të investimeve, instrumentet kundër shtrëngimit, instrumentet ndërkombëtare të prokurimit publik, kutia e mjeteve të sigurisë 5G, Akti i lëndëve të para kritike, një Akt i Shërbimeve Dixhitale dhe Akti i inteligjencës artificiale. Pra, ulja e rrezikut nga BE-ja është të zvogëlojë dobësitë strategjike pa ndërprerë lidhjet ekonomike.
Megjithatë, mbeten tre sfida strukturore. Së pari, fragmentimi institucional i BE-së. Autoriteti mbi tregtinë, teknologjinë, politikën e jashtme dhe sigurinë është i ndarë midis institucioneve të BE-së, Komisionit, Këshillit dhe Parlamentit, dhe 27 shteteve anëtare. Kjo shpesh prodhon vendime të ngadalta, përgjegjësi të mbivendosura dhe zbatim të pabarabartë. Së dyti, interesa kombëtare divergjente. Ekonomitë më të mëdha duhet të balancojnë lidhjet tregtare me shqetësimet e sigurisë. Disa vende të Evropës Qendrore vazhdojnë të kërkojnë investime kineze. Vendet nordike dhe baltike shpesh i japin përparësi sigurisë dhe të drejtave të njeriut. Pra, arritja e konsensusit në këto perspektiva të ndryshme është e vështirë. Së treti, presionet politike të brendshme. Qeveritë duhet të pajtojnë interesat politike, ëm, të biznesit dhe, ëm, ato që kërkojnë akses në treg, ëm, me komunitetet e sigurisë që paralajmërojnë për varësi. Kjo prodhon mospërputhje politike, madje edhe brenda shteteve anëtare të vetme. Për të qenë efektive, përgjigjet politike duhet të funksionojnë si në nivel kombëtar ashtu edhe në nivel shumëkombësh. Vendosmëria, shtrëngimi, mungesa e reciprocitetit dhe përafrimi i Kinës me Rusinë i kanë afruar Evropën dhe Shtetet e Bashkuara, duke përforcuar nevojën për unitet transatlantik pavarësisht dallimeve.
Pyetja kryesore është se si ta zbatojmë atë. Pra, tre rekomandime. Së pari, Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Evropian duhet të krijojnë një mekanizëm koordinimi të nivelit të lartë për të kundërshtuar Kinën dhe për të promovuar sigurinë e përbashkët ekonomike. Kjo duhet të përfshijë iniciativa të përbashkëta si mineralet kritike, prodhimi i çipave, importet hyrëse dhe dalëse të përafërta, shqyrtimi i investimeve të thella dhe vlerësimi i kërcënimeve të përbashkëta. Së dyti, përafrimi i teknologjisë është urgjent. Bashkëpunimi në kontrollin e eksportit, gjysmëpërçuesit, inteligjencën artificiale, teknologjitë kuantike dhe mallrat me përdorim të dyfishtë duhet të jetë i qëndrueshëm dhe i fokusuar në zbatim. Lidershipi teknologjik amerikan dhe fuqia rregullatore evropiane janë forca plotësuese, por dallimet mbi politikën industriale dhe autonominë strategjike duhet të kapërcehen. Së treti, bashkëpunimi i sigurisë duhet të zgjerohet për të adresuar mbështetjen e mundësuar nga Kina për Rusinë, për të forcuar kundër-spiunazhin dhe mbrojtjen kibernetike, dhe për të përafruar strategjitë euroatlantike dhe indo-paqësore aty ku interesat kryqëzohen.
Nëse përafrohen në mënyrë efektive, shkalla e kombinuar e ekonomive të SHBA-së dhe BE-së mund të formësojë standardet globale, të përforcojë zinxhirët e furnizimit dhe të kundërshtojë shtrëngimin ekonomik.
Kjo nuk do të vijë nga pritja që Evropa të veprojë si një supershtet federal, por nga bashkëpunimi i qëndrueshëm që kombinon fuqinë ekonomike dhe ushtarake amerikane me autoritetin rregullator dhe shkallën e tregut të Evropës. Në përfundim, ngritja e Kinës është një sfidë gjeopolitike përcaktuese e këtij shekulli. Përballimi i saj kërkon qartësi strategjike, bashkëpunim të institucionalizuar dhe një angazhim të përbashkët për të ruajtur një rend ndërkombëtar të hapur, por të sigurt, të bazuar në rregulla dhe vlera. Faleminderit. Pres me padurim pyetjet tuaja.
Elle, ca do me then kjo me ket apo kot tu bo si diplomate e rrangut te lart kina ka shtri ekonomin po shyqyr thuj
Amund te hetohete prokuroria amerikane
Hajna nanoista