FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Tryeza e Krishtlindjeve është, për shumë njerëz, një ritual festiv, por nuk vjen pa pasoja: Pjatat janë të pasura, zakonisht të pashëndetshme, prandaj shtimi në peshë është pothuajse i pashmangshëm. Shumica e njerëzve "dridhen" me idenë e përballjes me peshën e tyre pas sezonit të festave.
Por çfarë thotë shkenca? Sa dhjamë shtojmë në të vërtetë për Krishtlindje?
Hulumtimet tregojnë se edhe periudhat e shkurtra të ngrënies së tepërt mund të shkaktojnë ndryshime të vogla, por të matshme në trup. Studimet që studiuan shtimin e moderuar në peshë gjatë vetëm disa javësh zbuluan efekte të mundshme në shëndetin kardiovaskular, sistemin imunitar dhe ekuilibrin e mikrobiomës së zorrëve.
Me një të rritur mesatar që konsumon rreth 6,000 kalori vetëm ditën e Krishtlindjeve - më shumë se dyfishi i sasisë së rekomanduar për burrat dhe pothuajse trefishi për gratë - nuk është çudi që sezoni festiv është një kohë stresi nga të ngrënit. Megjithatë, çuditërisht pak studime të besueshme kanë matur se sa peshë shtohet në të vërtetë - dhe rezultatet janë inkurajuese.
Rritja e peshës është e përkohshme
Ekspertët bien dakord se të kënaqesh me ushqimin për disa ditë nuk ka gjasa të shkaktojë shtim të konsiderueshëm ose të përhershëm në peshë . Pjesa më e madhe e shtimit të menjëhershëm në peshë që shihet në peshore vjen nga mbajtja e lëngjeve, karbohidratet shtesë të ruajtura në muskuj dhe prania e më shumë ushqimit në traktin tretës - jo nga një rritje e papritur e yndyrës trupore. Pasi njerëzit kthehen në zakonet e tyre normale të të ngrënit dhe ushtrimeve, kjo peshë e përkohshme zakonisht bie shpejt.
Sipas Dr. Duane Mellor, një dietolog me bazë në Leicestershire, besimet e zakonshme në lidhje me marrjen e kalorive dhe shtimin në peshë gjatë periudhës festive nuk pasqyrojnë realitetin." Hulumtimet tani tregojnë se kjo nuk është domosdoshmërisht e vërtetë për të gjithë", thotë ai.
Ndjeshmëria e një personi ndaj shtimit në peshë varet nga faktorë të tillë si gjinia , madhësia e trupit , masa muskulore , mosha , gjenetika dhe nivelet e aktivitetit fizik . Gratë, për shembull, shtojnë në peshë më lehtë se burrat, për shkak të ndryshimeve në përbërjen e trupit dhe modelet e ruajtjes së yndyrës. Pra, dy persona që hanë të njëjtin vakt festash mund të kenë rezultate shumë të ndryshme.
Sa shtojnë në peshë njerëzit në të vërtetë për Krishtlindje?
Gjetjet shkencore janë më modeste sesa besimet e zakonshme: Një studim amerikan i vitit 2009 që ndoqi 195 pjesëmarrës gjatë Krishtlindjeve zbuloi një shtim mesatar në peshë prej 0.37 kg gjatë 6-8 javëve.
Një studim i ngjashëm në Suedi raportoi një shtim prej 0.4 kg tek të rriturit jo obezë gjatë vetëm 2-3 javëve pushime. Rezultatet ndryshonin ndjeshëm tek individët obezë, të cilët treguan një gamë të gjerë humbjesh peshe deri në shtime që tejkalonin 6.1 kg.
Një studim britanik i vitit 2020 në PLOS One ndoqi më shumë se 3,500 të rritur nga fundi i nëntorit deri në janar dhe zbuloi një shtim mesatar në peshë prej 1.35%, ose rreth 1.2 kg. Pesha e pjesëmarrësve filloi të binte përsëri midis janarit dhe marsit, duke sugjeruar se pjesa më e madhe e shtimit në peshë të vërejtur gjatë festave është e përkohshme dhe jo e përhershme.
Studime të tjera kanë gjetur rritje të vogla të yndyrës trupore , pa ndryshime të rëndësishme në peshën e përgjithshme, ndërsa disa të tjera nuk kanë gjetur asnjë ndryshim të matshëm.
Shmangia e rrezikut që e përkohshme të bëhet e përhershme
Nuk keni nevojë të ndiqni dieta ekstreme gjatë Krishtlindjeve për të shmangur shtimin në peshë, thekson Dr. Mellor. "Do të rekomandoja ndryshime të vogla dhe realiste në dietë dhe aktivitet fizik që janë të lehta për t'u ndjekur", sugjeron ai.
Provat e mbështesin këtë qasje. Një studim i botuar në British Medical Journal ndoqi 272 vullnetarë gjatë dy periudhave të Krishtlindjeve. Gjysmës iu dhanë udhëzime të thjeshta, të tilla si peshimi dy herë në javë dhe u thanë se sa ushtrime duhet të bënin për të kompensuar efektet e ngrënies së ushqimeve festive, ndërsa të tjerët vazhduan si zakonisht. Rezultatet treguan se ata që nuk morën këshilla fituan mesatarisht 370g, ndërsa ata që ndoqën ndërhyrje të thjeshta humbën rreth 130g.
Profesoresha Amanda Daley e Shkollës së Sportit, Ushtrimeve dhe Shkencave të Shëndetit në Universitetin Loughborough, e cila është autore e studimit, përfundoi: "Hulumtimi ynë tregon se një ndërhyrje e shkurtër gjatë periudhës së Krishtlindjeve mund të parandalojë shtimin në peshë që grumbullohet me kalimin e kohës."
Përfundim
Disa ditë kënaqësie nuk do ta prishin një vit me zakone të shëndetshme. Shkenca është e qartë: Ajo që hani pas Krishtlindjeve ka shumë më tepër rëndësi sesa ajo që hani në tryezën festive. Shtimi në peshë afatshkurtër është normal, i pritur dhe kryesisht i përkohshëm. Prandaj shijoni festat dhe, kur të mbarojnë, kthehuni në rutinën tuaj të ekuilibruar.
Lini një Përgjigje