FLASH
Shkruar nga Federico Baccini
La Commissione europea sta valutando l'inserimento di "forti garanzie" in materia di stato di diritto nei trattati di adesione dei futuri membri, ma tra i 27 Stati membri sta prendendo piede l'idea di ammettere nuovi paesi senza dare loro pieni diritti di voto...
Accettare nuovi membri, ma senza concedere loro pieni diritti di voto per un periodo di prova iniziale. L'ultima trovata di alcuni governi europei è forse la prova più evidente di una cronica incapacità di adattare meccanismi decisionali "arrugginiti", che non rispondono più alle esigenze di un'Unione chiamata ad assumersi responsabilità sempre maggiori.
"Tutto ciò dimostra una certa miopia da parte del Consiglio nel preparare l'UE a un nuovo allargamento", avverte in questa intervista Kristof Hillion, professore di diritto europeo all'Università di Oslo.
Analizzando come il superamento dell'unanimità per le decisioni intermedie nel processo di adesione non dipenda dai Trattati dell'UE, ma solo dalla volontà politica degli attuali membri, Hilion spiega che alcuni Stati "per ragioni opportunistiche sono disposti a ignorare i fondamenti e i principi costituzionali dell'UE".
Cosa pensa dell'idea di eliminare il potere di veto per i futuri Stati membri, con la giustificazione di non appesantire ulteriormente il già complicato processo decisionale del Consiglio europeo?
Dal punto di vista del diritto costituzionale dell'UE, ritengo che questa sia un'idea problematica per diverse ragioni. In sostanza, chiede agli attuali candidati – ovvero ai potenziali futuri Stati membri – di assumersi responsabilità che in realtà dovrebbero spettare agli attuali Stati membri.
Questa idea è giustificata dalla volontà di evitare che il processo decisionale dell'UE venga ulteriormente ostacolato dall'adesione di nuovi Stati membri. Allo stesso tempo, si basa sul presupposto che ogni nuovo membro porterà con sé ulteriori ostacoli, quando questi ultimi già esistono e non vengono presi in considerazione.
In sostanza, ciò significa sanzionare i candidati per qualcosa di cui non sono responsabili, ovvero ostacolare gli attuali membri attraverso il diritto di veto. Dal punto di vista delle regole, è un po' strano che, nel tentativo di risolvere un problema che l'UE sta affrontando oggi, si chieda ai futuri Stati membri di non esercitare quello che sarebbe il loro diritto costituzionale ai sensi dei Trattati UE.
Inoltre, questa soluzione non risolverebbe nemmeno la radice del problema. L'Ungheria, come qualsiasi altro Stato membro attuale, può continuare a frapporre ostacoli dove e quando vuole, prendendo decisioni che potrebbero essere contrarie agli interessi dei nuovi Stati membri.
Ma sarebbe giuridicamente possibile che l'UE abbia membri diversi con diritti diversi?
Jo, e gjithë kjo shkel parimin e barazisë së Shteteve Anëtare, të sanksionuar shprehimisht në Nenin 4, paragrafi 2, të Traktatit për Bashkimin Evropian (TBE). Është e vërtetë që disa shtete anëtare gëzojnë disa përjashtime, por në këtë rast do të kishte një ndryshim të konsiderueshëm.
Anëtarët që gëzojnë tashmë disa përjashtime nuk marrin pjesë në procesin e vendimmarrjes dhe as nuk janë të detyruar të ndjekin rregullat e miratuara brenda atij kuadri specifik politik. Por shtetet e reja anëtare që do t’i bashkoheshin BE-së pa të drejtë vetoje, do të vazhdonin t'i nënshtroheshin vendimeve të marra, pa qenë në gjendje të ushtronin plotësisht të drejtat e tyre.
Kjo ngre gjithashtu edhe problemin barazisë për qytetarët e BE-së, e sanksionuar në Nenin 9 të Traktit të BE-së. Nëse vetëm disa shteteve anëtare u mohohet e drejta për të ushtruar fuqitë e tyre të plota - duke përfshirë refuzimin për të nënshkruar një vendim politik - kjo ka pasoja të drejtpërdrejta mbi të drejtat e qytetarëve të këtyre vendeve, sepse ata nuk kanë përfaqësim të barabartë në procesin e vendimmarrjes.
Për shembull, ndërsa qytetarët italianë do të vazhdonin të përfaqësoheshin plotësisht nga qeveria e tyre - e aftë të ushtrojnë të drejtën e vetos - qeveria shqiptare nuk do të ishte në gjendje t'u garantonte qytetarëve të saj të njëjtat të drejta përfaqësimi në Këshill.
Po sikur kjo masë të ishte vetëm e përkohshme, e futur si një dispozitë e përkohshme në Traktatet e Anëtarësimit?
Këtë herë, gjërat janë ndryshe; nuk ka asnjë dyshim për dispozitat e përkohshme që gjenden zakonisht në Traktatet e Anëtarësimit. Kjo sepse qeveritë e shteteve të reja anëtare do të zhvisheshin nga fuqia e tyre vendimmarrëse sa herë që kërkohet unanimitet në Këshill.
Kjo nuk është vetëm çështje fushash specifike, ku nevojiten rregullime dhe tranzicione për ta bërë të mundur zgjerimin, por më shumë një çështje shumë më strukturore dhe dobësuese për kuadrin kushtetues të BE-së.
Kjo qasje është jo proporcionale me problemin që BE-ja po përpiqet të zgjidhë, sepse sanksionon vetëm disa anëtarë dhe jo të tjerët. Dhe përveç kësaj, çfarë lloj zgjidhjeje do të ishte bërja e kësaj masë të përkohshme?
Nëse e marrim seriozisht zgjidhjen e problemit të pengesave në vendimmarrje, privimi i Shqipërisë, Malit të Zi ose çdo anëtari tjetër të ri nga e drejta e vetos për disa vite nuk do t’i pengojë shtetet e tjera anëtare të vazhdojnë ta bëjnë këtë, ashtu siç po bëjnë tani.
Kësaj i shtohet edhe fakti se pas kësaj periudhe kohore, kur anëtarët e rinj të rifitojnë të drejtën e tyre të vetos, rreziku është që kjo fuqi të bëhet edhe më joshëse, veçanërisht nëse ndërkohë vendimet e rëndësishme merren unanimisht pa këto shtete të reja.
Cili është rreziku për procesin e zgjerimit?
The enlargement process, along with reforms of the Treaties, foreign and security policy, and the review of the union's resources, is one of the areas where unanimity is required.
Saremmo disposti a privare i nuovi membri del diritto di esercitare pienamente il loro potere e la loro influenza, anche se sono stati membri a pieno titolo dell'Unione Europea?
Ad esempio, se l'Albania diventasse uno Stato membro prima della Serbia, Tirana potrebbe essere privata del diritto di esprimere riserve sull'adesione di Belgrado per motivi legittimi, come potrebbero fare altri membri dell'UE come Croazia, Francia o Germania, semplicemente perché il trattato di adesione stabilisce che non può esercitare il diritto di veto?
Se non permettiamo ai nuovi membri di influenzare i dibattiti a Bruxelles, compresi i futuri allargamenti, quanto saranno considerate legittime queste decisioni europee in quegli Stati membri?
Quindi, trasferendo la responsabilità ai futuri membri, i 27 governi dell'UE stanno forse evitando la possibilità di superare l'unanimità nel processo di adesione?
Sì, ma anche in questo caso la questione è più complicata e, nella pratica, non risolve alcun problema. Nel contesto dell'allargamento, come nella riforma dei Trattati, non solo è richiesta l'unanimità in Consiglio a un certo punto del processo, ma anche la ratifica da parte degli Stati membri secondo le rispettive legislazioni.
Pertanto, privare un nuovo membro dell'UE del suo diritto di veto non risolve il problema fondamentale che blocca il processo di allargamento. Qualsiasi Stato, con o senza diritto di veto in Consiglio, può in ultima analisi opporsi al processo stesso rispetto alle decisioni prese da altri governi durante i negoziati con un candidato, proprio non ratificando il Trattato di adesione del potenziale nuovo membro. / A cura di Pamphlet
Pse u ka hipur ne koke BE, BE, BE, gjithe kjo Britani i beri mutin Europes me pislleqet e saj e ju vdiqet aman aman!? Kush qe nje shtet i Europes e i botes qe i ferkoi shpatullat Shqiptareve, pervec thikes pas shpine. Pse kaq te eturapo e kini mendjen ta shisni edhe ate 5 pellembe toke qe na ka mbetur? Le qe e kini shitur, ja tere pallatet e objektet qe ndertohen i kane te huajte qe dihen e nuk dihen. Na kini shpikur edhe barcaleta qe mafia e droges Shqiptare e tra la lara me bisht, per te mbuluar mutrat deri ne gryke qe e kini zhytur vendin. Ku jane kelyshet e Romakeve, Bizantineve, Ottomaneve, Napoloneve e sundimtareve te tjere, ku, ne hale. Vetem te mencurit, dijetaret, artistet e gjenite nuk harrohen e cmohen gjithnje lart e me lart megjithese nuk paten pasuri te tundeshme e patundeshme. Pse jemi kaq popull morracak nga trute, pse?